دکتر بهنام حبیبزاده مؤمن:
فصل سوم میتواند پژواکی قدرتمند برای انعکاس صدای ملت باشد
دکتر حبیبزاده مؤمن، رئیس ادوار کانون وکلای دادگستری، در گفتوگو با «فصل سوم» بر ضرورت تقویت رسانههای تخصصی در نهاد وکالت تأکید کرد.
در آستانه هفتادوسومین سالروز استقلال کانون وکلای دادگستری و همزمان با راهاندازی پایگاه اطلاعرسانی «فصل سوم» به همت اتحادیه سراسری کانونهای وکلای دادگستری ایران (اسکودا)، موضوع نقش رسانه در تقویت جایگاه نهاد وکالت و ارتقای آگاهی حقوقی جامعه بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
در همین راستا، «فصل سوم» در گفتوگویی با دکتر بهنام حبیبزاده مؤمن، رئیس ادوار کانون وکلای دادگستری، به بررسی ضرورت شکلگیری رسانههای تخصصی در حوزه وکالت، تأثیر آنها بر افزایش دانش حقوقی شهروندان و همچنین نقش رسانه در اصلاح تصویر عمومی از وکلا پرداخته است.
حبیبزاده مومن با اشاره به نقش رسانه به عنوان رکن چهارم دموکراسی، راهاندازی این رسانه را گامی مهم در معرفی صحیح جایگاه وکلا و انتقال دغدغههای آنان به حاکمیت دانست. او همچنین افزایش آگاهی حقوقی شهروندان را از کارکردهای مهم چنین رسانههایی برشمرد و تأکید کرد که وکلا میتوانند با تکیه بر دانش حقوقی خود به ارتقای فرهنگ حقوقی جامعه کمک کنند. به گفته وی، کاهش فاصله میان وکلا و مردم و انعکاس مطالبات جامعه از طریق رسانه، نقش مهمی در اصلاح تصویر عمومی از وکلا و تقویت عدالت قضایی خواهد داشت.
در ادامه مشروح گفتگوی ما با این فعال صنفی حوزه وکالت را میخوانید که در حاشیه مراسم تحلیف نزدیک به ۱۰۰۰ کارآموز وکالت در هتل اسپیناس پالاس تهران برگزار شد:
با توجه به جایگاه رسانه در دنیای امروز، جامعه وکالت تا چه اندازه به یک رسانه تخصصی و مستقل نیاز دارد و نبود چنین رسانهای چه تأثیری بر ارتباط میان وکلا، حاکمیت و افکار عمومی گذاشته است؟
در هفتادوسومین سالروز استقلال کانون وکلا، لازم میدانم این مناسبت را به همه همکاران گرامی تبریک عرض کنم. همچنین راهاندازی رسانه «فصل سوم» به همت عزیزان در اتحادیه سراسری کانونهای وکلای دادگستری خبر بسیار خوشحالکنندهای است.
واقعیت این است که یکی از چالشهایی که نهاد وکالت در گذشته و حتی امروز با آن مواجه بوده، ضعف در حوزه رسانه است. رسانه بهعنوان رکن چهارم دموکراسی نقشی اساسی در معرفی جایگاه و کارکرد نهادها ایفا میکند. در واقع تصویری که از نهاد وکالت در جامعه شکل میگیرد تا حد زیادی محصول فعالیت رسانههاست.
هرچه رسانههای تخصصی و حرفهای در این حوزه تقویت شوند، بهتر میتوانند سیمای واقعی کانونهای وکلا و وکلای دادگستری را به جامعه، شهروندان، دولتمردان و تصمیمگیران نشان دهند. نبود چنین رسانهای در سالهای گذشته بیتردید به نهاد وکالت آسیب زده است.
امیدوارم رسانه «فصل سوم» بتواند صدای واقعی وکلا باشد و دغدغههای جامعه وکالت را بدون واسطه به قوه قضاییه، دولت و مجلس منتقل کند. این ارتباط مؤثر میتواند به ارتقای جایگاه نهاد وکالت کمک کرده و در رفع برخی ایرادات و آسیبهایی که در حوزه تقنین و اجرا وجود دارد نقشآفرین باشد. همچنین رسانه میتواند به تقویت رابطه میان مردم و وکلا کمک کند تا شهروندان بیش از پیش بدانند که وکلا حامی حقوق آنان هستند و در کنارشان از حقوق اساسیشان پاسداری میکنند.
با توجه به محدود بودن آگاهی عمومی درباره حقوق شهروندی، رسانههای تخصصی که توسط وکلا اداره میشوند تا چه اندازه میتوانند در ارتقای دانش حقوقی جامعه نقشآفرین باشند؟
طبق قانون اساسی، رسانه ملی وظیفه آموزش همگانی و آگاهیبخشی درباره حقوق ملت را بر عهده دارد. با این حال اگر این وظیفه به هر دلیلی به شکل کامل و مؤثر انجام نشود، رسانههای تخصصی میتوانند این خلأ را تا حدی جبران کنند.
رسانهای مانند «فصل سوم» میتواند در ارتقای دانش حقوقی شهروندان نقش مهمی ایفا کند. افزایش آگاهی حقوقی مردم موجب شکلگیری شهروندان آگاه میشود و شهروند آگاه نیز بهطور طبیعی زمینهساز شکلگیری دولت پاسخگو خواهد بود.
وکلا بهواسطه دانش و تجربه حقوقی خود میتوانند از طریق چنین رسانههایی در تبیین حقوق ملت نقش مؤثری داشته باشند. امیدوارم با تقویت اینگونه رسانهها شاهد رشد و شکوفایی بیشتر آگاهی و دانش حقوقی در جامعه باشیم.
در برخی تولیدات رسانهای، تصویری نهچندان منصفانه از حرفه وکالت ارائه میشود. از نگاه شما چه اقداماتی میتواند به اصلاح این تصویر و تقویت اعتماد عمومی نسبت به وکلا کمک کند؟
یکی از مهمترین راهکارها، کاهش فاصله میان وکلا و مردم است. هرچه این فاصله کمتر شود، شناخت جامعه از جایگاه و نقش وکیل دادگستری نیز دقیقتر و واقعیتر خواهد شد. در مقاطعی وکلا برای دفاع از جایگاه حرفهای خود نیازمند حمایت افکار عمومی هستند و این حمایت زمانی شکل میگیرد که ارتباطی نزدیک و مبتنی بر اعتماد میان مردم و جامعه وکالت برقرار باشد.
در گذشته در این حوزه ضعفهایی وجود داشته است. رسانهای که از دل جامعه وکالت شکل میگیرد باید بتواند مسائل و دغدغههای مردم را بهدرستی درک کند و بازتاب دهد. چنین رسانهای میتواند در حقیقت صدای مردم باشد و مطالبات و دغدغههای آنان را به گوش تصمیمگیران و مسئولان برساند.
اگر نهاد وکالت در تراز ملت حرکت کند، یعنی صدای ملت باشد، رسانهای که از دل این نهاد شکل میگیرد نیز میتواند پژواکی قدرتمند برای انعکاس این صدا باشد. بیتردید با نقدهای سازنده و بازتاب مسائل جامعه از طریق رسانه، میتوان به توسعه عدالت قضایی در کشور کمک کرد و امیدوارم در آینده شاهد کاهش بسیاری از ضعفها و کاستیها در این حوزه باشیم.
