هوش مصنوعی در قوه قضاییه؛ از دستیاری قاضی تا ردیابی جرایم مالی

به گزارش فصل سوم،  وی ضمن قدردانی از برگزاری این دوره، تبادل تجارب و رویه‌های برتر میان دادستان‌های کشورهای عضو بریکس را فرصتی ارزشمند برای ارتقای استانداردهای رسیدگی کیفری دانست و تأکید کرد: برای دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران، آشنایی با رویکردها و دستاوردهای اعضای بریکس اهمیت ویژه‌ای دارد.

تجارب عملی ایران در به‌کارگیری هوش مصنوعی

 معاون دادستان کل کشور در امور فضای مجازی در ادامه، پنج محور اصلی بهره‌گیری از هوش مصنوعی در فرآیندهای قضایی ایران را تشریح کرد:

۱. دستیار هوشمند قاضی: راه‌اندازی  سامانه‌های هوشمند با هدف پشتیبانی تحلیلی، آموزشی و اجرایی از قضات، جهت تسهیل، تسریع و افزایش دقت در فرآیندهای صدور آرا.

۲. مبارزه با پول‌شویی: بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند برای شناسایی الگوهای مشکوک در تراکنش‌های بانکی و معاملات مالی که با هدف مبارزه با جرایم اقتصادی و پول‌شویی طراحی شده‌اند.

۳. رصد فضای مجازی: استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی و تحلیل محتوای مجرمانه (نظیر قاچاق، ترویج خشونت و تروریسم، فروش مواد مخدر و محتوای غیراخلاقی) در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی با سرعت و دقت بالا.

۴. روبات‌های گفتاری (چت‌بات‌ها): ارتقای دسترسی عمومی به خدمات حقوقی از طریق روبات‌های هوشمند برای راهنمایی مراجعین، افزایش دانش حقوقی و هدایت خودکار مردم به شعب و فرآیندهای صحیح قضایی.

۵. فردی‌سازی مجازات: تحلیل سوابق قضایی با استفاده از هوش مصنوعی برای پیشنهاد مجازات‌های متناسب با ویژگی‌های فردی متهم (سن، جنسیت، تحصیلات و...) جهت افزایش اثربخشی اصلاح مجرمین و کاهش نرخ تکرار جرم.

 لزوم نظارت بر کاربرد هوش مصنوعی در دستگاه قضا

 معاون دادستان کل کشور در امور فضای مجازی در بخش پایانی سخنان خود، ضمن تأکید بر مزایای گسترده این فناوری، نسبت به چالش‌های آن هشدار داد. 

 وی اظهار داشت: اعتماد بیش از حد به هوش مصنوعی و فقدان فرآیندهای نظارتی دقیق می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری را برای دستگاه قضایی به همراه داشته باشد؛ لذا به‌کارگیری این فناوری در تحقیقات و رسیدگی‌های قضایی باید همواره با احتیاط و نظارت دقیق همراه باشد.