ببینید | سند محضری انتقال قطعی یک دستگاه درشکه دونفره
تصویری از یک سند رسمی متعلق به سال ۱۳۲۹ نشان میدهد که انتقال مالکیت یک دستگاه درشکه دو نفره نیز همانند بسیاری از معاملات، در دفاتر اسناد رسمی و با تشریفات قانونی ثبت میشد.
به گزارش فصل سوم و به نقل از پایگاه اطلاعرسانی کانون سردفتران و دفتریاران، گاهی ورق زدن اسناد قدیمی، بیش از آنکه یادآور یک معامله باشد، دریچهای به تاریخ نظام ثبت و حقوقی کشور میگشاید. بعنوان مثال تصویری از یک برگ داد و ستد متعلق به ۲۸ اسفند ۱۳۲۹ که برای معامله قطعی یک دستگاه درشکه دو نفره تنظیم شده، نمونهای از این اسناد ارزشمند است.
این سند بر روی اوراق رسمی وزارت دادگستری – ثبت کل اسناد و املاک تنظیم شده و در همان نگاه نخست، ویژگیهای اسناد رسمی آن دوره را به نمایش میگذارد؛ از سربرگ چاپی و شمارههای ثبت گرفته تا متن دستنویس سند که با خط رایج اداری (نستعلیق) آن زمان نگاشته شده است.

یکی دیگر از نکات قابل توجه این سند، درج ریز هزینههای قانونی تنظیم آن در بخش بالای برگه است؛ جایی که مبالغ پرداختی با عناوینی همچون حقالثبت، حقالتحریر، عوارض شهرداری، بهای قبوض اقساطی و جمع هزینهها بهصورت مجزا درج شدهاند. همچنین تمبرهای مالیاتی الصاقشده و مهرهای ابطال آنها، از دیگر جزئیاتی هستند که به این سند جلوهای تاریخی بخشیدهاند.
شاید امروز درشکه دیگر در خیابانهای شهرها دیده نشود، اما این سند نشان میدهد که نقل و انتقال آن نیز همانند دیگر معاملات، با تنظیم سند رسمی و رعایت تشریفات قانونی انجام میشده است. از همین رو، این برگ داد و ستد تنها یک سند معامله نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی نظام ثبت رسمی کشور به شمار میرود؛ سندی که پس از گذشت بیش از هفت دهه، همچنان روایتگر دقت، نظم و مستندسازی در فرآیند تنظیم اسناد رسمی و همچنین امنیت حقوقی معاملات است.