سناریوهایی برای خارگ، دُرّ یتیم خلیج فارس

 چرا جزیره خارک، قطب حیاتی نفت ایران، هنوز از دسترس بمب‌افکن‌های آمریکایی-اسرائیلی دور مانده است؟

حدود ۹۰٪ صادرات نفت ایران از پایانه نفتی جزیره خارگ انجام می‌شود.

این جزیره مهم‌ترین هدف اقتصادی ایران در خلیج فارس به شمار می‌آید.

با وجود کارزار گسترده بمباران توسط آمریکا و اسرائیل، تاکنون به خود خارگ حمله‌ای نشده است.

دلیل اصلی خودداری از حمله

کارشناسان می‌گویند اگر خارگ بمباران یا توسط نیروهای آمریکا تصرف شود، کل صادرات روزانه نفت خام ایران عملاً متوقف می‌شود.

این موضوع در شرایطی که قیمت نفت از قبل هم بالا رفته، می‌تواند قیمت‌ها را به شدت افزایش دهد.

به گفته نیل کویلیام از چتم‌هاوس، قیمت نفت که به حدود ۱۲۰ دلار رسیده، می‌تواند در صورت حمله به خارگ به حدود ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد.

بنابراین، ترس از شوک شدید به بازار جهانی انرژی مانع حمله مستقیم به خارگ شده است.

وضعیت کنونی حملات و بازار نفت

آمریکا تاکنون حدود ۵۰۰۰ هدف را در داخل و اطراف ایران بمباران کرده است.

با این حال، به زیرساخت اصلی نفتی ایران، از جمله خارگ، حمله نکرده است.

فقط نیروی هوایی اسرائیل، دو پالایشگاه و دو انبار نفت را در تهران هدف قرار داده که موجب خاموشی گسترده و دود غلیظ بر فراز پایتخت شده است.

نگرانی از اقدام تلافی‌جویانه ایران باعث شده تنگه هرمز عملاً برای نفتکش‌ها بسته شود و همین موضوع، قیمت نفت را حدود ۲۰ دلار بیشتر از حد عادی بالا نگه داشته است.

سناریوی حمله یا تصرف جزیره

برخی گزارش‌ها (از جمله آکسیوس) اشاره کرده‌اند که در کاخ سفید ایده «تصرف خارگ» مطرح شده است.

وزیر دفاع آمریکا احتمال استفاده از نیروهای زمینی علیه ایران را رد نکرده، هرچند فعلاً نیروهای زیادی در منطقه مستقر نیست.

پیامدهای جهانی حمله به خارگ

پیش از این کارزار، بیشتر نفت خام صادر شده از خارگ به چین می‌رفت؛ اما بازار نفت به‌هم‌پیوسته و جهانی است، بنابراین حذف پایدار صادرات ایران، قیمت‌ها را در سراسر جهان بالا می‌برد.

هم‌زمان حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز (بیشتر از عراق) نیز به‌خاطر بسته بودن تنگه هرمز از بازار حذف شده است.

لینت ناسبکر، افسر سابق اطلاعات ارتش بریتانیا، هشدار می‌دهد که تخریب یا آسیب جدی به خارگ می‌تواند باعث افزایش بسیار شدید و پایدار قیمت نفت شود که به سرعت پایین نمی‌آید، و تعمیر چنین زیرساخت پیچیده‌ای سال‌ها زمان می‌برد.

مسئله تصرف به‌جای تخریب

 تصرف خارگ به دلیل اندازه و اهمیت‌اش، فراتر از یک عملیات کوچک نیروهای ویژه است و به عملیاتی بزرگ و طولانی‌مدت نیاز دارد.

در سناریوی تصرف توسط آمریکا، از نظر نظری واشنگتن می‌تواند از آن به عنوان اهرم فشار علیه تهران استفاده کند. اما به گفته نیل کویلیام، این کار احتمالاً خودتخریبی است:

- ایران تولید دارد اما نمی‌تواند صادر کند.

- آمریکا جزیره را در دست دارد اما خود نمی‌تواند از آن نفت تولید کند.

 نتیجه

بازار جهانی در وضعیت آشفتگی شدید (tailspin) قرار می‌گیرد.