تصویر اینترنت طبقاتی با قیمت نجومی
تصویری از جدول دستهبندی «اینترنت پرو» با هفت طبقه در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
به گزارش فصل سوم به نقل از ایلنا، بررسیها نشان میدهد این سرویس با قیمت ۴۰ هزار تومان به ازای هر گیگابایت و بدون نقش سازمان تنظیم مقررات، برای گروههایی مانند وکلا، پزشکان و فعالان اقتصادی فروخته میشود. انجمن تجارت الکترونیک آن را عامل ایجاد رانت و نابرابری دانست.

در شرایطی که ایران درگیر جنگ تحمیلی و حملات سایبری دشمن است، موضوع دسترسی به اینترنت به یک معضل لاینحل برای جامعه فرهنگیان تبدیل شده است. معلمان برای برگزاری کلاسهای مجازی، دانشآموزان برای شرکت در آزمونهای آنلاین و اساتید برای ارتباط با مجلات بینالمللی، همگی به اینترنت پایدار و آزاد نیاز دارند. اما حالا تصویری در شبکههای اجتماعی منتشر شده که از فروش «اینترنت پرو» با قیمتهای نجومی و فقط برای گروههای خاص خبر میدهد. این در حالی است که دبیر انجمن تجارت الکترونیک تهران میگوید اینترنت یک زیرساخت عمومی و حق شهروندی است.
تصویری در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود که جدولی از دستهبندیهای مختلف دسترسی به اینترنت بینالملل را نشان میدهد. این تصویر که با عنوان «طبقات مختلف اینترنت طبقاتی پرو» بازنشر شده، سطوح مختلف فیلترینگ برای اقشار خاص را نشان میدهد. خبرنگار ایلنا به دنبال صحت این موضوع با اپراتورها تماس گرفت و مشخص شد که اینترنت پرو برای کسبوکارها به دنبال مصوبه شورای عالی فضای مجازی در حال فروش است. سرویس «اینترنت پرو» که در تصویر با هفت طبقه مشخص شده، مدلی از دسترسی مدیریتشده است که متأسفانه جایگزین اینترنت عمومی برای گروههای خاص شده است.
برخلاف تصور عمومی، این یک اینترنت کاملاً جدید نیست، بلکه همان دسترسی عادی است که با عبور از فیلترهای لیست سفید و پروتکلهای تونلینگ، محدودیتهای رایج را ندارد. بنابراین بر خلاف واژه «پرو» هیچ قابلیت ارتقا یافتهای نسبت به اینترنت معمولی که همه جهان به آن دسترسی دارند، ندارد. گزارشها نشان میدهد دسترسی گروههای مختلف به اینترنت پرو در حال افزایش است. کانون وکلای دادگستری اعلام کرده که بعد از پیگیری از مراجع مربوطه، اکنون امکان دسترسی همه وکلای عضو کانون مرکز و همچنین کارمندان کانون به «اینترنت پرو» فراهم شده است. همچنین پیامکهایی برای فعالان اقتصادی عضو اتاق بازرگانی و مدیران عامل شرکتهای مستقر در پارک فناوری پردیس ارسال شده است. حتی تصویری منتشرشده از سوی کاربران در شبکههای مجازی حاکی از عرضه اینترنت پرو برای خواربارفروشان است.
قیمت بسته ۵۰ گیگابایتی اینترنت پرو حدود ۲ میلیون تومان اعلام شده که هر گیگابایت را به ۴۰ هزار تومان میرساند. این در حالی است که پیش از این، قیمت هر گیگ اینترنت همراه در ایران بین ۱۱ تا ۱۹ هزار تومان بود. سازمان تنظیم مقررات اعلام کرده در تعیین این تعرفه سنگین نقشی نداشته است. مریم نجفی، دبیر انجمن تجارت الکترونیک تهران در گفتوگو با ایلنا تأکید کرد: «موضع انجمن تجارت الکترونیک در این باره کاملاً روشن و شفاف است: ما به شدت با هرگونه طبقاتی شدن اینترنت مخالفیم. اینترنت یک زیرساخت عمومی و حق شهروندی است. تعریف سطوح دسترسی متفاوت، نه تنها مشکلی را حل نمیکند، بلکه باعث ایجاد رانت و نابرابری در فضای رقابتی میشود.»
نجفی افزود: «چیزی به نام “اینترنت پرو” برای کسبوکارها، یک راهکار اشتباه است. راهکار واقعی، بازگشت به اینترنت آزاد، باکیفیت و بدون فیلترینگ گسترده برای همه آحاد جامعه است.» او درباره تأثیر قطعی اینترنت در دو ماه اخیر بر تجارت الکترونیک گفت: «قطعی و اختلالات گسترده اینترنت در دو ماه اخیر و در مقاطع دیگری از سال ۱۴۰۴، روی کسبوکارها بسیار تأثیرگذار بود. در دورههای اوج اختلال، برخی کسبوکارهای متوسط و بزرگ با اُفت فروش بین ۵۰ تا ۹۵ درصدی مواجه شدند و برای کسبوکارهای کوچک و خانگی این رقم به ۱۰۰ درصد هم رسید.» او تشدید بحران مهاجرت نخبگان و نابودی سرمایهگذاریهای چندین ساله در حوزه سئو را از دیگر پیامدهای این وضعیت دانست.
زیر ذرهبین نت
طرح «اینترنت پرو» در شرایط جنگی و تحریمی که کشور با قطعیهای مکرر و حملات سایبری مواجه است، از چند جهت برای جامعه فرهنگیان نگرانکننده است. اولاً، معلمان و دانشآموزان جزو گروههای هفتگانه نیستند. یعنی یک معلم بازنشسته که برای برقراری ارتباط با فرزندان خود در خارج از کشور یا استفاده از منابع آموزشی بینالمللی به اینترنت نیاز دارد، باید ماهانه بیش از یک میلیون تومان برای ۲۵ گیگ اینترنت پرو (که نصف بسته پایه است) هزینه کند. این رقم معادل ۱۰ تا ۲۰ درصد حقوق یک معلم تازهکار است. ثانیاً، طبقاتی شدن دسترسی به اینترنت، دقیقاً همان چیزی است که دشمن میخواهد: تبدیل ایران به کشوری با شهروندان درجه یک و دو. ثالثاً، عدم شفافیت درباره نحوه تخصیص و نظارت بر این سرویس، بستر رانتهای عظیم را فراهم میکند. فرهنگیان پرس از شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات میخواهد فوراً این طرح را لغو کرده و به جای آن برای افزایش سرعت و کاهش قیمت اینترنت عمومی برای همه اقشار به ویژه معلمان و دانشآموزان برنامه عملیاتی ارائه دهد. در شرایط جنگی، دسترسی عادلانه به اطلاعات، یک حق امنیتی و دفاعی است، نه یک کالای لوکس برای خواص.