اشتباهات آرای طلاق روی میز رئیس مجتمع خانواده 2 تهران: از «کپی» کردن عبارات دادنامه تا اشتباه نوشتن نوع طلاق
هیات مدیره کانون سردفتران ازدواج و طلاق گلایه دارند چرا برخی دادنامه‌های صادره از دادگاه‌های خانواده، اشتباه عبارتی دارد و عبارت دادنامه‌های قبلی دادگاه، در دادنامه جدید، عینا کپی شده است. این گلایه‌ها به رئیس مجتمع قضایی2 خانواده تهران بیان شد.
به گزارش فصل سوم؛ نشستی تخصصی میان هیئت مدیره کانون سردفتران ازدواج و طلاق مرکز با رئیس مجتمع قضایی خانواده ۲ تهران برگزار شد. این جلسه با هدف بررسی راهکارهای ارتقای شفافیت، حل چالش‌های اجرایی احکام طلاق و تقویت هماهنگی و تعاملات دوجانبه میان محاکم و دفاتر رسمی به انجام رسید.
حاضران با اشاره به لزوم ارجاع نظام‌مند و عادلانه دادنامه‌های طلاق به دفاتر تأکید کردند برقراری سازوکار ارجاع متمرکز و سیستمی علاوه بر توزیع عادلانه پرونده‌ها، مانع از شکل‌گیری هرگونه تبانی، رانت یا واسطه‌گری احتمالی شده و شأن و حرمت دستگاه قضایی را حفظ خواهد کرد. همچنین این اقدام مانع از ارجاع پرونده‌ها به دفاتری می‌شود که به دلیل کهولت سن سردفتر یا عدم اشراف به سامانه‌های نوین، دچار چالش‌های مکرر و بروز اشکال در فرآیند ثبت می‌شوند.
در این بخش یادآوری شد که این الگو در سطح شهرستان‌ها با موفقیت پیاده‌سازی شده و نتایج بسیار مثبتی به همراه داشته است. علی‌رغم عدم اجرای سراسری آن در تهران تا به امروز، خوشبختانه رئیس‌کل دادگستری استان تهران نیز از حامیان جدی این طرح شفاف‌ساز هستند.
استقبال رئیس مجتمع قضایی خانواده ۲ تهران از طرح ارجاع سیستمی
ریاست مجتمع قضایی خانواده ۲ تهران با استقبال از دغدغه‌های مطرح‌شده، اعلام کرد موضوع ساماندهی ارجاعات با جدیت پیگیری خواهد شد و از کانون خواست مستندات و پیشنهادات کارشناسی خود را جهت تصمیم‌گیری نهایی ارائه دهند.
همچنین در این نشست اعلام شد که از ابتدای آبان‌ماه، سیستم ارجاع داخلی در دادگاه به‌صورت کاملاً سیستمی و هوشمند فعال خواهد شد و امکان ارجاع دستی یا سنتی از سوی سرپرستی متوقف می‌گردد.
بررسی چالش‌های شکلی و ماهوی در دادنامه‌ها؛ از عدم قطعیت تا اشتباهات نگارشی
در ادامه نشست، اعضای حاضر به بیان آسیب‌ها و تعارضات موجود در صدور آراء و اجرای آن‌ها پرداختند. سردفتر مظفری با مروری بر پیشینه ضوابط، به موضوع تعیین سقف ظرفیت برای دفاتر اشاره کرد که پیش‌تر توسط دیوان عدالت اداری ابطال شده بود و بر لزوم اتخاذ تدابیر قانونی جایگزین تأکید نمود.
وی همچنین عدم هماهنگی در انشای دادنامه‌ها را چالشی جدی خواند و نمونه آورد: در مواردی قضات محترم عبارت کلی «طبق قوانین اقدام شود» را پیرامون موضوعاتی نظیر بارداری درج می‌کنند که در مرحله اجرا سبب بروز ابهام و اختلاف‌نظر میان دفاتر و اصحاب دعوا می‌شود؛ علاوه بر این، برخی عبارات دادنامه‌ها نیز دوپهلو و فاقد صراحت لازم است.
قاضی آذرتاش؛ رئیس مجتمع قضائی خانواده ۲ تهران با صحه‌گذاشتن بر اصل ضرورت اصلاح فرآیندها عنوان کرد: اصل و نفس ساماندهی ارجاعات و هماهنگی‌ها بسیار مطلوب و ضروری است، اما لازم است شیوه‌ها و راهکارهای اجرایی آن با دقت کارشناسی و آسیب‌شناسی شود.
سردفتر میرزین‌العابدینی؛ از اعضاء هیئت مدیره کانون با اشاره به برخی اشتباهات فاحش در مفاد احکام مانند صدور دادنامه «طلاق یائسه» به‌صورت «رجعی» خاطرنشان کرد: فشار مضاعف و بار کاری بسیار سنگین قضات و کپی‌پیست‌های متداول در دفاتر شعب توسط مدیران دفتر، عامل اصلی بروز این قبیل خطاهای ماهوی است. مقرر شد مستندات این موارد به ریاست مجتمع منعکس گردد تا تذکرات قضایی لازم به شعب داده شود.
تأکید بر آموزش دوطرفه و ارتقای تعاملات کانون و دادگاه
در بخش دیگری از مذاکرات، به ضعف آگاهی برخی سردفتران نسبت به بدیهیات و مقررات پایه‌ای (از جمله مواعد و مهلت‌های قانونی اعتبار دادنامه‌ها) اشاره شد. حاضران تأکید کردند که گسترش تعاملات آموزشی و اداری میان کانون سردفتران و محاکم خانواده بهترین راهکار برای ارتقای سطح دانش حرفه‌ای و به حداقل رساندن خطاهای اداری است.
در پایان این نشست، موضوع پیچیدگی‌ها و خلأهای ناشی از ناهماهنگی در تعیین سن بلوغ و سن مسئولیت در سیستم قضایی نیز به عنوان یکی از چالش‌های حقوقی اثرگذار بر احوال شخصیه مورد اشاره و تبادل‌نظر قرار گرفت.
