در چه صورت بدهکار مالی زندانی میشود؟
محمدرضا رجبی*
بر خلاف تصور رایج، صرف بدهکار بودن در سیستم قضایی ایران جرم محسوب نشده و مجازات زندان ندارد. حبس بدهکار مالی یک اقدام استثنایی و آخرین راهکار قانونی است که تنها در شرایط خاص و برای اعمال فشار جهت پرداخت بدهی، نه به عنوان مجازات، در نظر گرفته شده است.
بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، زندانی شدن بدهکار منوط به احراز همزمان چند شرط است:
۱. وجود حکم قطعی دادگاه
ابتدا باید از سوی دادگاه به پرداخت بدهی محکوم شده باشید.
۲. صدور و ابلاغ اجرائیه
پس از حکم، اجرائیه به شما ابلاغ میشود.
۳. تمکن مالی و استنکاف از پرداخت:
با وجود تمکن مالی و داشتن اموال قابل شناسایی، از پرداخت بدهی خود خودداری کنید.
۴. درخواست طلبکار:
خود طلبکار به طور رسمی درخواست حبس شما را مطرح کند. ۵. عدم ارائه دادخواست اعسار: ظرف ۳۰ روز پس از ابلاغ اجرائیه، دادخواست اعسار (ناتوانی در پرداخت) ارائه نکرده یا دادخواست شما رد شده باشد.
نکته مهم
عدم شناسایی هیچ گونه مالی از بدهکار، یکی از شرایط اصلی برای اعمال حبس است. به عبارت دیگر، قانون به دنبال زندانی کردن بدهکاری است که پول دارد اما نمیدهد، نه کسی که واقعاً پول ندارد.
*وکیل پایه یک دادگستری