ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ ثبت ادعا در ۸ گام

به گزارش فصل سوم، ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ یکی از مهم‌ترین مراحل اجرایی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول است. بر اساس اعلام معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، متقاضیان باید از طریق سکوی «کاتب» وارد بخش مربوط به ثبت ادعا شوند و فرآیند خود را در قالب هشت گام تکمیل کنند.

این فرآیند برای افرادی اهمیت دارد که نسبت به ملکی ادعا دارند؛ به‌ویژه مالکان املاک قولنامه‌ای، اشخاصی که سند رسمی دریافت نکرده‌اند، یا کسانی که مدارک آن‌ها کامل نیست اما مستنداتی مانند قولنامه، صلح‌نامه، استشهادیه یا گواهی انحصار وراثت در اختیار دارند.

صفدر کشاورز، معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، درباره نحوه اجرای ماده ۱۰ قانون الزام اعلام کرده است که متقاضیان باید برای آغاز فرآیند، وارد سکوی کاتب شوند و از بخش ثبت ادعا، درخواست خود را ثبت کنند.

به گفته وی، ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ به صورت مرحله‌به‌مرحله طراحی شده و متقاضی باید تمامی مراحل را تکمیل کند تا درخواست او به صورت نهایی در سامانه ثبت شود. پس از ثبت نهایی، پرونده وارد مرحله رسیدگی قانونی خواهد شد.

اهمیت این سامانه از آن جهت است که بسیاری از اختلافات و ابهامات مربوط به املاک فاقد سند رسمی یا املاک معامله‌شده با اسناد عادی، باید در یک مسیر مشخص، مستند و قابل پیگیری ثبت شود.

مراحل هشت‌گانه ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰

بر اساس توضیحات معاون سازمان ثبت، فرآیند ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ شامل هشت مرحله است. اگرچه جزئیات فنی هر مرحله ممکن است در سامانه کاتب برای متقاضی نمایش داده شود، اما مسیر کلی را می‌توان چنین توضیح داد:

گام اول: ورود به سکوی کاتب

متقاضی ابتدا باید وارد سکوی کاتب شود و بخش مربوط به ثبت ادعا را انتخاب کند. این مرحله آغاز رسمی فرآیند است.

گام دوم: انتخاب نوع ادعا

در این بخش، متقاضی باید مشخص کند که ادعای او درباره چه نوع ملکی است و مبنای ادعا چیست؛ برای مثال مالکیت، معامله قولنامه‌ای، ارث یا سایر مستندات.

گام سوم: تهیه نقشه دارای مختصات جغرافیایی

یکی از مهم‌ترین الزامات ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰، ارائه نقشه دارای مختصات جغرافیایی است. این نقشه باید موقعیت دقیق ملک را مشخص کند.

گام چهارم: بارگذاری نقشه در سامانه

پس از تهیه نقشه مطابق ضوابط، متقاضی باید فایل نقشه را در سامانه بارگذاری کند تا امکان تطبیق محدوده ملک با سوابق ثبتی فراهم شود.

گام پنجم: بارگذاری مدارک و مستندات

در این مرحله، مدارک موجود مانند قولنامه، صلح‌نامه، گواهی انحصار وراثت، استشهادیه یا سایر اسناد مربوط به ادعا بارگذاری می‌شود.

گام ششم: بررسی اولیه اطلاعات

سامانه اطلاعات واردشده را بررسی می‌کند و متقاضی باید از صحت اطلاعات هویتی، مشخصات ملک و مدارک بارگذاری‌شده اطمینان حاصل کند.

گام هفتم: پرداخت هزینه ثبت ادعا

طبق اعلام سازمان ثبت، هزینه خودِ ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ بر اساس تعرفه مصوب قانون بودجه سال ۱۴۰۵، مبلغ ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده است.

گام هشتم: ثبت نهایی و آغاز رسیدگی قانونی

پس از تکمیل اطلاعات و پرداخت هزینه، ثبت نهایی انجام می‌شود و پرونده وارد مسیر رسیدگی قانونی در مراجع مربوطه خواهد شد.

الزام ارائه نقشه دارای مختصات جغرافیایی در ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰

یکی از نکات کلیدی در ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰، الزام به ارائه نقشه دارای مختصات جغرافیایی است. هدف از این الزام، تعیین دقیق محل و محدوده ملک مورد ادعاست.

معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اعلام کرده است که نقشه، هم برای تشخیص دقیق محدوده مورد ادعا ضروری است و هم امکان تطبیق آن با سوابق ثبتی را فراهم می‌کند.

به کمک این نقشه مشخص می‌شود که:

ملک دقیقاً در چه موقعیت مکانی قرار دارد؛

آیا برای آن محدوده قبلاً سند مالکیت صادر شده است یا خیر؛

ملک در محدوده اراضی ملی، دولتی یا موات قرار دارد یا نه؛

ادعای مطرح‌شده با وضعیت ثبتی ملک قابل بررسی است یا خیر.

این موضوع نشان می‌دهد نقش کارشناسان رسمی نقشه‌برداری و امور ثبتی در فرآیند ثبت ادعا بسیار مهم است.

چه کسانی مجاز به تهیه نقشه برای ثبت ادعا هستند؟

بر اساس آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون الزام، نقشه مورد نیاز برای ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ باید توسط اشخاص یا گروه‌های دارای صلاحیت تهیه شود.

گروه‌های مجاز تهیه نقشه

طبق اعلام سازمان ثبت، چهار گروه می‌توانند نقشه لازم را تهیه کنند:

نقشه‌برداران کانون کارشناسان رسمی دادگستری

کارشناسان مرکز وکلاء، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه

نقشه‌برداران دارای پروانه از سازمان نظام مهندسی ساختمان

نقشه‌بردارانی که از سازمان ثبت در اجرای قانون حدنگار مجوز دریافت کرده‌اند

بنابراین، متقاضیان نباید تهیه نقشه را به اشخاص فاقد صلاحیت بسپارند؛ زیرا نقشه باید مطابق استانداردهای مورد تأیید سامانه و سازمان ثبت تهیه شود.

هزینه ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ چقدر است؟

یکی از پرسش‌های پرتکرار متقاضیان این است که هزینه ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ چقدر خواهد بود.

بر اساس اعلام صفدر کشاورز، هزینه ثبت ادعا طبق تعرفه مصوب در قانون بودجه سال ۱۴۰۵، مبلغ ۲۰۰ هزار تومان است. این مبلغ مربوط به خود ثبت ادعا در سامانه است.

اما درباره هزینه تهیه نقشه، هنوز تعرفه رسمی نهایی اعلام نشده است. طبق توضیحات معاون سازمان ثبت، تعرفه تهیه نقشه باید پس از بررسی و تصویب در شورای راهبری اجرای قانون الزام اعلام شود.

بنابراین تا زمان ابلاغ رسمی، نمی‌توان مبلغ قطعی برای هزینه تهیه نقشه اعلام کرد.

آیا ثبت ادعا با مدارک ناقص امکان‌پذیر است؟

یکی از نکات مهم در خبر اعلام‌شده این است که ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ حتی با مدارک ناقص نیز امکان‌پذیر است.

معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت توضیح داده است که در مرحله ثبت ادعا، اصل بر ثبت درخواست است. بنابراین ممکن است مستند شخص صرفاً یکی از مدارک زیر باشد:

گواهی انحصار وراثت؛

استشهادیه؛

قولنامه؛

صلح‌نامه؛

سایر مدارکی که بتواند مبنای ادعا قرار گیرد.

البته ثبت اولیه ادعا به معنای تأیید نهایی مالکیت نیست. پس از ثبت ادعا، مدارک در مرحله رسیدگی بررسی می‌شود و اگر پرونده مشمول قوانین مربوط به تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی باشد، ادارات ثبت و هیئت‌های مربوطه می‌توانند مدارک تکمیلی را از متقاضی مطالبه کنند.

وضعیت املاک قولنامه‌ای در ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰

بر اساس اعلام سازمان ثبت، املاکی که چندین بار به صورت قولنامه‌ای معامله شده‌اند، در اولویت رسیدگی قرار دارند. این موضوع برای دارندگان املاک فاقد سند رسمی بسیار مهم است.

افرادی که ملکی را خریداری کرده‌اند اما تاکنون موفق به دریافت سند مالکیت نشده‌اند، می‌توانند با مدارک خرید خود نسبت به ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ اقدام کنند.

املاک روستایی

اگر ملک در بافت مسکونی روستا قرار داشته باشد، متقاضی ممکن است به مسیرهای پیش‌بینی‌شده در قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حمایت از عرضه و تولید مسکن و فرآیندهای بنیاد مسکن هدایت شود.

املاک شهری

معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور افزود: اگر ملک در محدوده شهر یا حریم شهری باشد، ادامه رسیدگی ممکن است از طریق قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی پیگیری شود.

امکان ثبت ادعا برای املاک شهری، روستایی و کشاورزی

طبق اعلام معاون سازمان ثبت، در مرحله فعلی محدودیتی از نظر محل قرارگیری ملک وجود ندارد. بنابراین ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ برای موارد زیر امکان‌پذیر است:

املاک داخل شهر؛

املاک خارج از شهر؛

املاک داخل روستا؛

املاک خارج از روستا؛

اراضی زراعی و کشاورزی.

تنها محدودیت مهم این است که ملک مورد ادعا نباید در محدوده اراضی ملی یا دولتی قرار داشته باشد. به همین دلیل، بررسی موقعیت جغرافیایی ملک و تهیه نقشه دقیق اهمیت زیادی دارد.

نقش کارشناس رسمی امور ثبتی و نقشه‌برداری در این فرآیند

در فرآیند ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰، نقش کارشناس رسمی دادگستری در امور ثبتی و نقشه‌برداری بسیار برجسته است. زیرا تشخیص موقعیت ملک، بررسی محدوده، انطباق نقشه با سوابق ثبتی و تهیه نقشه دارای مختصات، از موضوعات تخصصی محسوب می‌شود.

در بسیاری از پرونده‌ها، اشتباه در تعیین حدود ملک یا ارائه نقشه غیرمعتبر می‌تواند باعث تأخیر در رسیدگی یا ایجاد اختلافات بعدی شود. بنابراین توصیه می‌شود متقاضیان پیش از ثبت نهایی، از مشاوره تخصصی کارشناسان دارای صلاحیت استفاده کنند.

 

جمع‌بندی

ثبت ادعا در سامانه ماده ۱۰ از طریق سکوی کاتب و در قالب یک فرآیند هشت‌مرحله‌ای انجام می‌شود. ارائه نقشه دارای مختصات جغرافیایی، بارگذاری مدارک، پرداخت هزینه ثبت و ثبت نهایی از مهم‌ترین مراحل این فرآیند است.

بر اساس اعلام سازمان ثبت، هزینه ثبت ادعا ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده، اما تعرفه تهیه نقشه هنوز به صورت رسمی ابلاغ نشده است. همچنین امکان ثبت ادعا با مدارک ناقص وجود دارد و املاک قولنامه‌ای، شهری، روستایی و کشاورزی نیز می‌توانند در این فرآیند مطرح شوند؛ مشروط بر اینکه ملک در محدوده اراضی ملی یا دولتی قرار نداشته باشد.