سرو کهنسال مُحیآباد کرمان نماد پایداری و پیروزی
یک سرو کهنسال در شهر محیآباد کرمان، با وجود اینکه کاملا خشکیده و حتی بر تنه آن ردّ آتشسوزی نمایان است، دوباره جوانه زده و روییده است.
به گزارش فصل سوم به نقل از ایرنا، تصویر این سرو رنجدیده صبور را امید ابراهیمی از فعالان میراثفرهنگی کرمان در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشت؛ درختی که انگار آیینه تمامنمای روح بلندپرواز و پراستقامت ملت ایران است. ملتی که در طول تاریخ، همواره در معرض آزمونهای سخت قرار گرفته است؛ از خشکسالیهای طبیعی و تنگدستیهای اقتصادی گرفته تا جنگهای خانمانسوز و دشمنیهای پیدا و پنهان. در هر بزنگاه، تنههای کهنسال فرهنگ و هویت ایرانی، زخمهای عمیقی برداشتهاند اما هرگز از ریشه نخشکیدهاند و باز، همچون سرو محیآباد روییدهاند.
شهر محیآباد در حاشیه مسیر شهر کرمان به ماهان قرار دارد. این درخت، به گفته ابراهیمی، در بافت تاریخی این شهر روییده است. او گفت که در محیآباد درختان کهنسال دیگری نیز وجود دارند اما به نظر میرسد این سرو، از همه آنها قدیمیتر باشد.
از جمله درختانی که از دیرباز نزد مردم ایران دارای مفاهیم نمادین و قدرت اساطیری بوده سرو است.
این درخت بهدلیل سرسختی و مقاومتی که در برابر سرما و آفات دارد، در فرهنگ ایرانی، به نمادی از پایداری تبدیل شده و درخت زندگی نام گرفته است.
در نقوش قالیهای دستباف و پته کرمان و بسیاری دیگر از هنرهای سنتی ایرانی، این نماد بهفور مشاهده میشود.
علاوه بر این، سرو همواره مورد توجه شاعران و ادیبان در دورههای متعدد نیز بوده است.
در شعر و ادب فارسی صفات بسیاری از قبیل راستین، بلند، سرفراز، پابرجای، آزاد و بوستانآرا برای سرو آورده شده است. همچنین، سرو معمولا بهعنوان کنایهای از معشوق بهکار رفته و با صفاتی چون سهی، خرامنده و سیمین استفاده شده است.
حکیم ابوالقاسم فردوسی از شاعرانی است که از تمامی گیاهان به ویژه سرو و مفاهیم نمادین آن بهفراوانی استفاده کرده است؛ چو رستم بپیمود بالای هشت / به سان یکی سرو آزاد گشت.
اینکه چرا سرو نماد آزادگی است را استاد سخن سعدی، در حکایتی در «گلستان» اینطور شرح داده است: «حکیمی را پرسیدند: چندین درخت ناموَر که خدای عزوجل آفریده است و بَرومند، هیچیک را آزاد نخواندهاند مگر سرو را که ثمرهای ندارد. گویی در این چه حکمت است؟ گفت: هریکی را دخلی معین است و وقتی معلوم، که گاهی به وجود آن تازهاند و گاهی به عدم آن پژمرده و سرو را هیچ از این نیست و همه وقتی خوش است و این است صفت آزادگان. گرت ز دست بر آید، چو نخل باش کریم/ ورت ز دست نیاید، چو سرو باش آزاد.»
حالا سرو کهنسال محیآباد کرمان با جوانه تازه و لبخند گیرایی که به زندگی زده است، برای ما ایرانیها یادآور همان چیزی است که هزاران سال تاریخ و فرهنگمان با آن عجین بوده و معنایش کرده است: پایداری و آزادگی.
محمد درویش در متنی که در کانال شخصی خود در اپلیکیشن «بله» منتشر کرده، نوشته است: «این سرو کهن چندصدساله، سالهاست که در مسیر ماهان به کرمان در قلمرو محیآباد، به نظر خشکیده میآمد. اما حالا از سمت راست، همانطور که در تصویر میبینید، دوباره جوانه زده و علیه مرگ به آسمان لبخند میزند تا بگوید: من اینجا ریشه در خاکم و راحت تسلیم فروپاشی نخواهم شد؛ او درست مثل ایران زخمخورده ما و روان آزاردیده اهالیاش از حجم وقاحت و ددمنشی متجاوزان آمریکایی / اسرائیلی است که حالا تعارف را کنار نهاده و علناً سخن از محو ایران و بازگرداندن ما به عصر حجر میکنند.
اما ایران و ایرانی چون همین سرو خراشیده محیآباد میماند و درسی بزرگ به دشمنان خود خواهد داد، دلم روشن است.»
مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث و تمدن کارمانیا در گفتوگو با ایرنا با اشاره به اینکه سرو همیشه نماد استقامت ایرانیها در برابر ظلم و ستم روزگار بوده است، اظهار کرد: سرو کهنسال محیآباد هم بیمهری فراوانی دیده است، در تنه خشکیده آن آتش روشن کردهاند و شاخههایش را بریدهاند و کسی برای آن اهمیتی قائل نیست و حفاظت نمیشود اما این درخت، باز جوانه زده و به نماد استقامت در برابر ناملایمتیهای روزگار تبدیل شده است؛ درست مانند همین وضعیتی که ایران در برابر دشمنان و بدخواهان خود دارد.
امید ابراهیمی با اشاره به رهاشدگی این درخت کهنسال ارزشمند افزود: پیگیریهایی کردهام تا حفاظت شود و حتی از سوی میراثفرهنگی وعده شد تا برای ثبت ملی این درخت اقدام خواهند کرد.
وی با تاکید بر اینکه میراثفرهنگی، منابعطبیعی و مسئولان شهر محیآباد باید به فکر این درخت باشند که از ارزشهای کمنظیر این شهر است، ادامه داد: در شهر محیآباد درختان سرو ۲۰۰ ساله و مربوط به دوران قاجار هم وجود دارد اما این درختی که مورد اشاره ماست، فکر میکنم قدیمیتر بوده و احتمالا بیش از ۵۰۰ سال قدمت داشته باشد.
از ۹ اسفندماه به مدت ۴۰ روز، تن ایران در زیر بمب و موشکهای جنایتکاران آمریکایی و اسرائیلی، زخم خورد اما در دل این مرارتها هم، همانند جوانههای اطراف سرو محیآباد، روحیه مقاومت، خودباوری و امید به آینده در ایرانیان زنده مانده است.
جوانههای روییده بر تنه درخت چندصدساله محیآباد، نمادی از فرزندان رشید ایران هستند که پس از هر جنگ، ویرانی و تحریم، دوباره عَلم سازندگی و تلاش را برافراشتهاند، همان دانشمندانی که در اوج تحریمها، دانش را بومی کرده و در خدمت توسعه کشور بهکار گرفتهاند، همان کشاورزان و بازرگانان و کارآفرینان و تولیدکنندگانی که با وجود تنگناهای بیشمار، چرخ اقتصاد را چرخاندهاند و همان مردمان عادی که در دل مصیبتها، عشق به وطن و همدلی را زنده نگاه داشتهاند و باری دیگر به جهانیان نشان دادند که ریشههای فرهنگ پایداری در ایران در اعماق این خاک فرو رفته و از آن تغذیه میکند آن چنان که در سختترین شرایط، عصاره پایداری در شاخ و برگهای این فرهنگ و تمدن جاری شده و به آن حیات میبخشد. زخمهای ملت ایران همانطور که تنه خشک این سرو دیرسال، حیات را از سر گرفته، التیام خواهد یافت.
