در گفتگوی فصل سوم با رئیس بنیاد مطالعات بینالمللی بررسی شد:
نتانیاهو در تدارک جنگ بعدی؛ ترکیه در نوبت نبرد با اسراییل قرار دارد؟
رئیس بنیاد مطالعات بینالمللی معتقد است که اردوغان برای آنکه بتواند افکار عمومی جهان عرب و جهان اسلام را به دست گیرد اظهاراتی تند علیه اسرائیل مطرح میکند؛ اما هرگز اقدامات تندی علیه اسرائیل انجام نداده است چنانکه تا امروز حتی یک لیر ترکیه علیه منافع اسرائیل هزینه نشده است.
شادی مکی: بیتوجهی و همراهی نکردن کشورهای عضو «ناتو» با جنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران موضوعی بود که باعث شد دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا انتقادات تندی را علیه کشورهای عضو ناتو مطرح کند و حتی موضوع خروج ایالات متحده از این پیمان هم مطرح شد.
دو روز بعد از اعلام آتشبس میان ایران و آمریکا اما «جو کنت» در شبکه ایکس مطلبی نوشت که توجه برخی را به خود جلب کرد. کنت، مدیر مبارزه با تروریسم در دولت ترامپ بود که چند روز بعد از شروع حمله آمریکا و اسرائیل به ایران از مقام خود استعفا داد.
او در شبکه ایکس نوشته است: «متاسفانه ترک ناتو برای اجتناب از درگیریهای خارجی نخواهد بود. ما ناتو را ترک خواهیم کرد تا بتوانیم در زمان درگیری نهایی ترکیه و اسرائیل از اسرائیل جانبداری کنیم.»
مهدی ذاکریان رئیس بنیاد مطالعات بینالمللی و استاد حقوق و روابط بینالملل در گفتگو با «فصل سوم» این اظهار نظر «کنت» را تلاشی برای دیده شدن و فراموش نشدن در جهان سیاست دانسته و معتقد است: چنین اظهار نظرهایی معمولاً از سوی افرادی بیان میشود که در تعامل سیاسی و نه در تعامل حرفهای در پی پیشبرد خواستههای شخصی خود هستند. زمانی که این افراد به نتیجه دلخواه نمیرسند، به شیوهای غیرحرفهای درباره مسائل ملی و بینالمللی اظهارنظر میکنند.
مبانی ناتو هنوز مخدوش نشده است
او تاکید کرد که شکلگیری پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) مبانی امنیتی مشخصی دارد که این مبانی هنوز مخدوش نشده است: ممکن است ایالات متحده آمریکا اختلافات یا انتقادات تند و شدیدی نسبت به سیاستهای کنونی اعضای ناتو و برنامهریزیهای این سازمان داشته باشد. همچنین ممکن است همراهی نکردن ناتو با سیاستهای دولت ترامپ زمینهساز این موضوع شود که ایالات متحده آمریکا مساله قطع بودجه ناتو یا عدم حضور خود را در این پیمان مطرح کند اما در عمل آمریکا شرکای خود را رها نمیکند زیرا مبانی که برای شکلگیری ناتو وجود داشت همچنان پررنگ هستند اما از نظر آمریکا کمکی که همه اعضا باید برای تحقق اهداف ناتو انجام دهند، محقق نشده است.
به گفته این کارشناس روابط بینالملل اینکه گفته شود قرار است جنگی میان ترکیه و اسرائیل درگیرد و به همین دلیل آمریکا قصد خروج از ناتو را دارد اظهارنظری دقیق، فنی و حرفهای نیست.
بین ترکیه و اسراییل جنگ نخواهد شد
ذاکریان به این موضوع هم اشاره کرد که ناتو بر اساس سیاستهای کلان کشورهای عضو عمل میکند و همواره به این چارچوب پایبند بوده است: اختلافات ترکیه با اسرائیل اختلافاتی تاکتیکی است، نه ماهوی و ماهیتی. به این معنا که در منطقه خاورمیانه سه کشور غیرعرب وجود دارند که شامل ایران، ترکیه و اسرائیل هستند. در این بین برخلاف جمهوری اسلامی که از نظر نظام سیاسی هیچگونه تمایلی به نزدیکی به اسرائیل ندارد، اما عمق روابط استراتژیک میان اسرائیل و ترکیه قابل مشاهده است، به همین دلیل صحبت کردن از اینکه قرار است میان ترکیه و اسرائیل جنگی روی دهد، نوعی اظهارنظر محاسبهنشده است.
وجود سفارت و کنسولگری اسرائیل در ترکیه ، مانورهای نظامی پیوسته، روابط اقتصادی گسترده و تعاملات تجاری وسیع بین دو طرف موضوعی است که این استاد روابط بینالملل بر آن تاکید کرد و ادامه داد: البته اردوغان برای آنکه بتواند افکار عمومی جهان عرب و جهان اسلام را به دست گیرد اظهاراتی تند علیه اسرائیل مطرح میکند؛ اما هرگز اقدامات تندی علیه اسرائیل انجام نداده است چنانکه. تا امروز حتی یک لیر ترکیه علیه منافع اسرائیل هزینه نشده است.
اردوغان دنبال پول عرب هاست
ذاکریان اضافه میکند: سخنان تند اردوغان علیه اسرائیل اما باعث میشود که ثروت کشورهای جهان عرب به سمت استانبول، آنتالیا و دیگر شهرهای توریستی ترکیه سرازیر شود و ثروتمندان عرب به عنوان گردشگر پول خود را در این کشور خرج میکنند و معتقدند که اردوغان از آرمانهایشان حمایت میکند.در حالیکه ترکیه در عمل اقدام و هزینهای نداده است.
مدیرمسئول فصلنامه مطالعات بینالمللی این را هم گفت که برای اسرائیل ناسزاها مهم نیست اقداماتی که علیه او میشود مهم است برای این رژیم تنها بقا و امنیتش مهم است: همانطور که گفتم ترکیه تا کنون یک لیر هم علیه اسرائیل خرج نکرده است چه رسد به اقدام نظامی. بنابراین سخنان کنت مبانی استراتژیک ندارد و صرفا برای حذف نشدن از صحنه سیاسی ایالات متحده آمریکا بعد از خروج از سمت خود و بهویژه بعد از اظهارات تندی است که ترامپ علیه او انجام داده است.
