یک وکیل دادگستری:
کانونهای وکلا خسارات وارد به مردم در جنگ را مستند کرده و برای پیگیری در اختیار دولت قرار دهد
یک وکیل دادگستری گفت: در حال حاضر کانون وکلای دادگستری مرکز غرفههایی را در میادین شهر برپا کرده و وکلا به مردم عزیز آسیبدیده از جنگ مشاوره میدهند.
گروه حقوقی، فصل سوم؛
محمد شیوایی حقوقدان وکیل دادگستری در گفتگو با فصل سوم گفت: حملهای که از سوی آمریکا و اسرائیل به ایران شد از منظر حقوق ملت ایران قابل بررسی است و باید همه خسارات مستقیم و غیرمستقیم آن مورد توجه قرار گیرد. اولین خسارت مستقیم این حمله آسیب به جان تعدادی از مردم ایران و به شهادت رسیدن برخی از هموطنان بوده است. تخریب بسیاری از منازل مسکونی هم خسارت مهم دیگری است که در این جنگ وقوع یافته است و دو وجه دارد یکی خسارات وارد شده به مالکان این واحدها و دوم خسارات وارده به دولت و نهاد عمومی شهرداریوارد شده است.
او ادامه داد: به صورت طبیعی موضوع جنگ یک سری اضطرارهایی را ایجاد کرده که باعث بحران شده و هزینههایی جانبی هم برای ایران به دنبال داشته است. تعداد کثیری از مردم چه آنها که با تخریب اماکن خود مواجه شدند و چه شهروندانی که با چنین مشکلی مواجه نشدند، ناچار شدند برای حفظ امنیت خود به سایر مناطق کشور سفر کنند که هزینه زیادی برای شهروندان به دنبال داشته است.
او به خسارات معنوی وارد شده به مردم در شرایط جنگ هم اشاره کرد: خسارات معنوی هم بسیار مهم است. مشخص است که بمبارانها، شهادتها و حوادث رخداده در جنگ باعث تشویش اذهان عمومی و آسیبهای روحی و روانی برای مردم شده است. ار دیگر سو، شهادت عالیترین مقام کشوری یعنی رهبر جمهوری اسلامی و فرماندهان ارشد در این نظام باعث آسیب به ساختار داخلی میشود که هم به حقوق ملت آسیب وارد میکند و هم باعث خسارات معنوی به کشور می شود.
باید جبران خسارات پیگیری شود
این حقوقدان تاکید کرد که برای احقاق حقوق ازدست رفته ایرانیان ضروری است که خسارات و غرامات از طریق دیوان بینالمللی دادگستری لاهه پیگیری شود: این راهکاری قابل اجرا از منظر حقوقی است و به نظر میرسد دولت جمهوری اسلامی ایران باید برای احقاق حقوق عامه و پیگیری خسارات وارده به ساختمان ارگانها و نهادهای رسمی کشور و چه واحدهای شخصی و مسکونی دعوایی را علیه آمریکا و اسرائیل در دیوان بینالمللی لاهه مطرح کند.
به گفته او به نظر میرسد این امکان هم وجود داشته باشد که افراد آسیبدیده و قربانیان این جنگ در کشور ما شکایات خود را در دیوان بینالمللی لاهه مطرح کنند: این اقدام یک ضرورت است. البته در داخل کشور ما هم امکان پیگیری حقوقی این خسارات وجود دارد اما در قوانین ما پیشبینی خاصی برای لازمالاجرا شدن احکام داخلی ما علیه دول دیگر انجام نشده است. بنابراین تنها راهکار در این حوزه مراجعه به دیوان لاهه است هر چند که از منظر واکنشها ضرورت دارد که دولت و قوه قضائیه از طریق سازمان ملل هم پیگیر این حقوق شده و واکنش نشان دهند.اما باز هم تاکید میکنم که دولت با همکاری قوه قضائیه در دیوان لاهه خسارات و غرامات را مطالبه و پیگیری کنند.
حمله متجاوزان به مدارس و بیمارستان ها جنایت علیه بشریت است.
در همان ساعات اولیه حمله امریکا و اسرائیل به ایران یک مدرسه مورد حمله قرار گرفت و 168 دانشآموز به همراه تعدادی از پرسنل مدرسه به شهادت رسیدند همچنین به دنبال ورود خسارت و آسیب به مراکز درمانی کشور تعدادی از بیمارستانها از مدار خدمت خارج شدند آیا میتوان این اعمال را از مصادیق جنایت جنگی دانست؟ سوالی که شیوایی درپاسخ به آن گفت: به نظر میرسد که این اقدامات و حملات و حوادث ناگوار ناشی از آن برای ایرانیان بهویژه درخصوص مدرسه میناب، بیمارستانها و انستیتو پاستور جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت هستند. مدرسه میناب و بیمارستانهایی که مورد حمله و آسیب قرار گرفتند جزو اماکن غیرنظامی بودند که تحت حمایتهای خاص حقوق بشردوستانه حاکم بر جنگها قرار دارند. همچنین بسیاری از هموطنان و کودکان ما در اثر این حملات جان خود را از دست دادند به همین دلایل هم میتوان گفت اقدامات انجام شده علیه ایران جنایت جنگی و نقض آشکار حقوق بشر هستند.
کانونهای وکلا در کنار دولت برای مستندسازی خسارات قرار بگیرند.
این وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال که آیا کانونهای وکلای دادگستری میتوانند در احقاق حقوق مردم آسیب دیده از جنگ ایفای نقش کنند یا این موضوع صرفاً در حوزه اقدامات دیپلماتیک قرار دارد، گفت: کانونهای وکلای دادگستری نیز میتوانند نقش مهمی در این زمینه ایفا کنند. در حال حاضر نیز کانون وکلای دادگستری مرکز غرفههایی را در میادین شهر برپا کرده و به مردم عزیز آسیبدیده از جنگ مشاوره میدهند که اقدامی شایسته بوده است.
او به عضویت کانون وکلای دادگستری ایران در«اتحادیه بینالمللی وکلا» یا IBA اشاره کرد: مکاتبه و پیگیری حقوق مردم توسط کانونهای وکلای دادگستری و از طریق مکاتبه با مجامع بینالمللی و بهویژه IBA میتواند تاثیر بسیاری بر احقاق حقوق ملت، نظام و کشور بگذارد. بدیهی است که با توجه به فشارهای موجود در حال حاضر دولت و سایر نهادهای حاکمیتی با مسائل متعدد و چالشهای گوناگون مواجه باشند، درچنین وضعیتی بیتردید که کانونهای وکلا که بسیاری از اساتید حقوق کشور در آنها عضویت دارند میتوانند به عنوان یک بازوی تخصصی در کنار دولت عمل کنند و پیگیر حقوق آسیبدیدگان و خسارات ناشی از جنگ برای مردم باشند.
این وکیل دادگستری اضافه کرد: اگر کانونهای وکلا بتوانند پیشگام شوند، آسیبدیدگان از جنگ را دعوت کرده و با آنها گفتگو کنند این امکان وجود دارد که شکایات، مستندات خسارات و مطالبات آسیبدیدگان را گردآوری کرده و آنها را ساماندهی کنند و در اختیار دولت قرار دهند تا بتواند پیگیر حقوق مردم در مجامع بینالمللی باشد این امر میتواند روند پیگیری حقوق مردم را تسهیل کند. همچنین ضروری است وکلای دادگستری نسبت به این موضوع واکنشهای اجتماعی و حقوقی هم داشته باشند.
