حمایت یک اصلاحطلب از رهبری سیدمجتبی خامنهای
شهادت آیتالله خامنهای باعث شد انگیزۀ مضاعفی در بخش مهمی از طرفداران نظام ایجاد شد که باعث شد بیشتر از قبل به صحنه آمدند. گویی که خونی به بدنۀ نظام تزریق شد. در مورد شانس بازگشت پهلوی هم، به نظرم ایشان از ابتدا هم هیچ شانسی برای بازگشت به قدرت نداشت و صرفا یک اهرم بود برای فشار آوردن و امتیازگرفتن از جمهوری اسلامی سر میز مذاکره یا در سایر حوزههای سیاسی.
به گزارش فصل سوم و به نقل از عصر ایران؛ حملۀ مجدد اسرائیل و آمریکا به ایران، سال 1404 را به سالی بینظیر در چند قرن اخیر ایران تبدیل کرده؛ سالی که ایران دو بار درگیر جنگ شد. تنش بر سر مسائل هستهای و موشکی ایران، به جنگی تمامعیار منتهی شده که تفاوتش با جنگ 12 روزه، مشارکت کامل آمریکا در حمله به ایران است. با این حال به نظر میرسد که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران این بار به مراتب بهتر از جنگ 12 روزه عمل میکنند و فیالحال عزم و انسجام مشهودی نیز در ساختار سیاسی ایران به چشم میخورد. متن زیر گفتوگوی عصر ایران است با عبدالرضا داوری، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران، دربارۀ جنگ کنونی و نتایج و عواقب آن.
*****
جناب داوری، قبلا در میانۀ مذاکرات ایران و آمریکا، اسرائیل به ایران حمله کرده بود. از طرف دیگر، شب قبل از حملۀ آمریکا و اسرائیل به ایران، حرفهای دونالد ترامپ به شدت بوی جنگ میداد. بنابراین، اینکه آیتالله خامنهای روز شنبه در بیت رهبری حضور داشتند، تا حدی محصول بیاحتیاطی یا سهلانگاری نهادهای امنیتی و تیم حفاظتی ایشان نبود؟
الان پاسخدادن به این سؤال سخت است. بالاخره ایشان فرماندهی صحنه را به عهده داشتند. آن جلسه هم که مورد حمله قرار گرفت، جلسۀ شورای عالی دفاع بود. گاهی یک رهبر کلاً خودش را ایزوله میکند و ارتباطاتش را با همه قطع میکند، ولی ایشان به قول خودشان "رهبرِ ایستاده" و رهبرِ در میدان بودند. به نظرم ایشان کاملا انتخاب کرده بود که صحنۀ فرماندهی را ترک نکند.
ما در جنگ 12 روزه آتشبس را نباید بدون قطعنامۀ شورای امنیت میپذیرفتیم. به نظرم این بار نباید آن اشتباه را تکرار کنیم. باید قطعنامهای صادر شود با یک سازوکار مشخص حقوقی و بینالمللی. و این قطعنامه مبنای پایان جنگ شود. یعنی صرفا توقف آتش نداشته باشیم تا طرف مقابل هر وقت که خواست، دوباره علیه ما اقدام نظامی بکند. نوع ترک مخاصمه بین ایران و آمریکا و اسرائیل هم باید تعریف شود در قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل متحد.
به نظرتان ممکن است ایران و اسرائیل یک قرارداد عدم تجاوز امضا کنند و ایران بگوید توان موشکیام را از بین نمیبرم ولی اگر اسرائیل حمله نکند، ما هم به اسرائیل حمله نمیکنیم. فعالیت هستهای ایران هم که تا اطلاع ثانوی بلاموضوع است ظاهرا.
چنین توافقی به نظرم چیز عجیبی نیست. همین الان در مواضع جمهوری اسلامی چنین ملاحظهای وجود دارد. چنین توافقی میتواند در یک قطعنامۀ شورای امنیت میتواند متجلی شود. ایران بارها اعلام کرده قصد حملۀ پیشدستانه ندارد و هیچ وقت ابتدائاً به اسرائیل حمله نکرده است.
در ایام جنگ 12 روزه هم ایشان در بیت مستقر بودند؟
نمیدانم.
جلسۀ شورای عالی دفاع، جلسهای بوده با حضور آقای خامنهای، یا اینکه اعضای شورای عالی دفاع در بیت رهبری برای خودشان جلسهای داشتند؟
نه، جلسه با رهبری بوده و همهشان در همان جلسه در کنار رهبری شهید شدند. آقای خامنهای صحنۀ جنگ ایران و آمریکا را صحنۀ کربلا توصیف کرد و گفت کسی مثل من با کسی مثل یزید بیعت نمیکند. به نظرم ایشان خودشان انتخاب کرده بودند که در بیت بمانند. ایشان خودش را فرماندۀ میدان میدانست و به عنوان فرماندۀ میدان که نمیتوانست مخفی شود. باید میآمد در میدان میایستاد. به نظرم آیتالله خامنهای صحنۀ تقابل با آمریکا را کربلایی دیدند و به همان شکلی هم که آرزویش را داشتند، به شهادت رسیدند.
آن شایعات که میگفتند ایشان در پناهگاهی در زیر زمین زندگی میکند، صحت نداشت؟
نه، آن حرفها دروغ بود. در همان ایام جنگ 12 روزه، وقتی به جلسۀ شورای عالی امنیت ملی حمله شد، آقای پزشکیان با همان لباس خاکی مستقیما رفت دفتر رهبری. رئیس دفتر آقای پزشکیان این واقعه را کمی بعد از آن حمله تعریف کرد. یعنی در روز چهارم جنگ 12 روزه، آیتالله خامنهای در دفتر خودشان حضور داشتند و در دسترس بودند.
روز شنبۀ این هفته که به بیت رهبری حمله شد، آقای مجتبی خامنهای در بیت نبودند؟
آیتالله مجتبی خامنهای به دلیل فعالیتهای حوزویشان در قم مستقرند. ایشان غالبا در قم حضور دارند.
به نظرتان در انتخاب رهبر بعدی جمهوری اسلامی، شانس کدام فرد بیشتر از بقیه است؟
به نظرم الان بین گزینههای مطرح کسی صالحتر از ایتالله سید مجتبی خامنهای وجود ندارد. ایشان میتواند خلأ پدرش را پر کند و به نظرم هر تصمیمی هم بگیرد، چه تصمیم به ادامۀ جنگ چه تصمیم به خاتمۀ جنگ، تصمیمش بین مردم از مشروعیت بالا برخوردار خواهد بود؛ چون او صاحب خون پدرش است و ولیّ دم اصلی پدرشان محسوب میشوند. جهات فقهی به جای خودش، ولی به نظرم با توجه به شرایطی که برای پدرشان و برای مادر و همسر و فرزند و سایر اعضای خانوادهشان پیش آمده در صحنۀ جنگ با آمریکا، ایشان بازماندۀ آن صحنۀ کربلایی است.
این یک سوی ماجرا است. سوی دیگر هم این است که دربارۀ ادامه یا اتمام جنگ، فردی در سطح رهبر میتواند تصمیم بگیرد.
شاید با این فرض که خود آمریکا تا دو هفتۀ دیگر پیشقدم میشود برای آتشبس، رهبر جدید انتخاب نشود؛ اما اگر معلوم شود این جنگ قرار نیست به زودی تمام شود، ناچارند رهبر جدید را در همین ایام جنگ تعیین کنند.
ملاحظات حفاظتی حتما باید رعایت شود ولی به نظرم رهبر جدید را هر چه زودتر معین کنند، برای انسجام داخلی کشور بهتر است.
برای انتخاب رهبر جدید، جلسۀ مجلس خبرگان حتما باید حضوری برگزار شود؟
نه، پروتکلهایی برای شرایط اضطراری دارند. البته من جزئیاتش را نمیدانم ولی میدانم پروتکلهایی دارند که به آنها اجازه میدهد به صورت غیرحضوری هم نظرات خبرگان را جمعآوری کنند.
ما در جنگ 12 روزه آتشبس را نباید بدون قطعنامۀ شورای امنیت میپذیرفتیم. به نظرم این بار نباید آن اشتباه را تکرار کنیم. باید قطعنامهای صادر شود با یک سازوکار مشخص حقوقی و بینالمللی. و این قطعنامه مبنای پایان جنگ شود. یعنی صرفا توقف آتش نداشته باشیم تا طرف مقابل هر وقت که خواست، دوباره علیه ما اقدام نظامی بکند. نوع ترک مخاصمه بین ایران و آمریکا و اسرائیل هم باید تعریف شود در قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل متحد.
به نظرتان ممکن است ایران و اسرائیل یک قرارداد عدم تجاوز امضا کنند و ایران بگوید توان موشکیام را از بین نمیبرم ولی اگر اسرائیل حمله نکند، ما هم به اسرائیل حمله نمیکنیم. فعالیت هستهای ایران هم که تا اطلاع ثانوی بلاموضوع است ظاهرا.
چنین توافقی به نظرم چیز عجیبی نیست. همین الان در مواضع جمهوری اسلامی چنین ملاحظهای وجود دارد. چنین توافقی میتواند در یک قطعنامۀ شورای امنیت میتواند متجلی شود. ایران بارها اعلام کرده قصد حملۀ پیشدستانه ندارد و هیچ وقت ابتدائاً به اسرائیل حمله نکرده است.
