پویش «وکیل دوستدار کودک»در کانون های وکلا تشکیل شود

سالانه وکلای فداکار زیادی داوطلبانه در خدمت اهداف انسان دوستانه در قلمرو حقوق کودک فعالیت می کنند، اما فقدان انسجام کاری وهم افزایی علمی وعملی این کوشش‌ها را به‌مثابه چراغ‌های موردی، کم فروغ می سازد وهمچنان شاخص‌های کمی و کیفی  توسعه حقوق کودک از اثربخشی سزاوار، بهره‌مند نیست.

از طرفی از سال 1388 نهاد ملی حقوق کودک در وزارت دادگستری تشکیل شده و برای توسعه وتضمین و ترویج حقوق کودک قدمهایی برداشته است. نهادی که می‌تواند به سمت ملی شدن {و نه دولتی ماندن} حرکت کرده و کانون‌های وکلا در آن نقش مهمی ایفا کنند و محصول آن تضمین و ارتقای حقوق کودکان و نوجوانان در سپهر ملی باشد.

در سال جاری بنده به‌عنوان نماینده کانون وکلای مرکز در نهاد ملی حقوق کودک معرفی شدم و در تعامل با همکاران فعال در این حوزه " فقدان سازمان دهی منسجم" را عارضه‌ای برای "کنشگری پایدار" و"عاملیت اثربخش" وکلای دادگستری در عرصه ملی، بومی و محلی  و حتی بین‌المللی و منطقه‌ای  یافتم.

هر چند اداره معاضدت و کمیسیون‌های حقوق بشر در برخی کانون‌های وکلا فعال هستند لکن از تمرکز وتخصص کافی عمدتا بهره‌مند نبوده و بعضا فقدان تجربه انباشته ومنسجم به کارامدی‌ها ضربه وارد می‌کند.

لذا طی نامه‌ای به ریاست کانون وکلای مرکز تقاضا کردم برنامه اقدام مشخصی در چهارچوب ذیل در دستور کار قرار گیرد. با این پیوست که در دوره کم فروغ شدن اتحادیه سراسری کانون های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) انتظار ایفای نقش ملی ومسئولیت حرفه‌ای- مدنی -انسانی حداقل در دوره گذار کنونی  از اتحادیه نمی‌رود، اما کانون مرکز می‌تواند یک نقش پیشروانه و میدان‌دارانه را در میان همه کانون‌ها بازی کند وابتکار عمل را به‌دست گیرد.

نظر به اهمیت روزافزون حمایت تخصصی از حقوق کودکان و ضرورت انطباق رویه‌های حقوقی و قضایی با استانداردهای ملی و هنجارهای بین‌المللی، به ویژه کنوانسیون حقوق کودک و نیز قانون حمایت از اطفال و نوجوانان،  با توجه به نقش مؤثر کانون وکلای دادگستری در توسعه عدالت و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، اقدامات زیر در دستور کار  کانون‌های وکلای سراسر کشور قرار گیرد:

۱- تشکیل «کمیته تخصصی دفاع از حقوق کودک»

پیشنهاد می‌شود کمیته‌ای تخصصی با حضور وکلای علاقه‌مند و دارای تجربه در حوزه حقوق کودک، ذیل کمیسیون حقوق بشر یا به صورت مستقل یا در اداره معاضدت تشکیل گردد تا نسبت به:

- بررسی مسائل و چالش‌های حقوقی کودکان،

- ارائه پیشنهادهای اصلاحی،

- برگزاری نشست‌ها و کارگاه‌های آموزشی،

- همکاری با نهاد ملی حقوق کودک و سازمان‌های مردم‌نهاد،

- و ارائه خدمات مشورتی و حمایتی در پرونده‌های مرتبط با کودکان

اقدام نماید.

۲- ایجاد پویش «وکیل دوستدار کودک»

با عنایت به ضرورت برخورد تخصصی و حمایتی نسبت به پرونده‌های مطروحه در حوزه کودکان و نیز تمشیت تخصصی  فرآیندهای قضایی، پیشنهاد می‌شود سازوکار شناسایی، آموزش و معرفی «وکلای دوستدار کودک» در کانون ایجاد گردد تا وکلای آموزش‌دیده بتوانند با رعایت اصول دادرسی دوستدار کودک، در پرونده‌های مربوط به کودکان ایفای نقش نمایند.

روابط عمومی می‌تواند طی یک فراخوان دعوت از همکاران زمینه ثبت نام یک جمع همکاران به‌صورت منسجم و هماهنگ و حرفه‌ای را تسهیل و از همه ظرفیت‌های انسانی و  فرصت‌های علمی-عملی  قابل استفاده جهت توسعه نظام حقوق کودک بهره‌مند شود.

در همین راستا، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی در زمینه:

- دادرسی اطفال

- اختصاصات حمایتی دفاع وکالتی از کودک

- ارتقای اگاهی در زمینه اهلیت تمتع کودکان  وطرق استیفای حق

- حمایت از کودکان بزه‌دیده،

-پیشگیری یا تعقیب موضوع خشونت علیه کودکان

- هنجارها و استانداردهای بین‌المللی حقوق کودک

برای وکلای عضو کانون، ضروری و مؤثر خواهد بود.

۳- توسعه خدمات معاضدتی-تخصصی ویژه کودکان

پیشنهاد می‌شود در چارچوب فعالیت اداره معاضدت، امکان ارائه خدمات حقوقی رایگان و تخصصی به کودکان آسیب‌دیده، کودکان کار، کودکان در معرض خشونت و کودکان تحت حمایت بهزیستی  و سایر گروه‌های آسیب‌پذیر خصوصا کانون‌های اصلاح و تربیت فراهم گردد.

بی‌تردید تحقق این اقدامات می‌تواند جایگاه کانون وکلای دادگستری را در حمایت از حقوق کودک و ایفای مسئولیت اجتماعی و حرفه‌ای، بیش از پیش تقویت نماید.

وکیل دوستدار کودک و کانون وکلای دوستدار کودک یک شعار نیست و می‌تواند یک نامه اقدام باشد. امید که خانواده وکلای دادگستری سراسر کشور با یک تشریک مساعی جمعی حرفه ای، بتوانند نقش اثربخش‌تری در توسعه و ارتقای حقوق کودک ضمن تعریف، تبیین، تعلیم، تضمین، توسعه، تسهیل، دیده بانی ایفا کنند.

*وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای مرکز