محاکمه یا شکلی از شکنجه؟ در دادگاه رقیب اردوغان چه خبر است؟

گروه ترجمه فصل سوم:

اکرم امام‌اوغلو  در سال ۲۰۱۹ به عنوان شهردار استانبول انتخاب شد و نامزدی خود را برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ اعلام کرده بود. اما اکنون پشت میله‌های زندان است و دادگاه با اتهاماتی از جمله کلاهبرداری و عضویت در گروه‌های جرایم سازمان یافته، ممکن است به او ۱۲ سال حبس دهد.

یک ضرب‌المثل ترکی وجود دارد: “سیلیوری سوغوکتور”؛ یعنی ]زندان[ سیلیوری سرد است. این جمله را از روزنامه‌نگاران، سیاست‌مداران و فعالان می‌شنوید، پس از آنکه چیزی انتقادی درباره دولت رجب طیب اردوغان می‌گویند. همان نوع اظهارنظرهایی که می‌تواند آنها را به مجموعه زندان‌های بدنام سیلیوری بفرستد؛ جایی که ماه‌ها طول می‌کشد تا یک قاضی را ببینند.

برای دهه‌ها، سیلیوری یک “سایفیه‌یِری”، یعنی مکانی برای کلبه‌های ییلاقی و خانه‌های تابستانی محسوب می‌شد. در اطراف مجموعه، مزارع کوچک خانوادگی و ویلاهایی با استخرهای شخصی قرار دارند که توسط سگ‌های نگهبان محافظت می‌شوند. ساخت مجموعه زندان مرمره در سال ۲۰۰۵ آغاز شد و سه سال به طول انجامید. این مجموعه شامل هشت نهاد تأدیبی بسته و یک زندان باز است که دادگاه در آن قرار دارد. این مجموعه بزرگترین مجموعه زندانی اروپاست.

اکرم امام‌اوغلو ، شهردار سابق استانبول، اکنون مشهورترین ساکن سیلیوری است. او در ۱۹ مارس ۲۰۲۵ بازداشت شد، در ۹ مارس ۲۰۲۶ محاکمه آغاز گردید و انتظار می‌رود این پرونده تا اوایل سال آینده ادامه یابد؛ هیچ‌یک از افرادی که با آنها صحبت کردم باور ندارند که او تبرئه شود.

امام‌اوغلو  بزرگترین رقیب بالقوه اردوغان است. در سال ۲۰۲۴ با کسب اندکی بیش از ۵۱٪ آرا، به‌راحتی انتخابات محلی استانبول را پیروز شد. در ۱۸ مارس ۲۰۲۵، سه هفته پس از آنکه امام‌اوغلو  نامزدی خود را برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ اعلام کرد، دانشگاه استانبول مدرک تحصیلی او را باطل کرد و او را از نامزدی برای مناصب سیاسی در کشور بازداشت. صبح روز بعد، صدها پلیس اقامتگاه شهرداری را محاصره کردند. او به ۱۴۲ جرم متهم شده است، از جمله رهبری یک سازمان مجرمانه، دریافت رشوه، اخذ غیرقانونی اطلاعات شخصی، کمک به حزب کارگران کردستان (که غیرقانونی اعلام شده)، اخاذی، دخالت در مناقصات عمومی و جرایم مالی متعدد دیگر که می‌تواند تا 2430 سال زندان برای او به همراه داشته باشد. در مجموع، ۱۰۴ مقام دیگر شهری نیز بازداشت شدند. ییلماز تونچ، وزیر دادگستری وقت ترکیه، انکار کرد که دولت برای تحت تعقیب قرار دادن امام‌اوغلو  به دادگاه‌ها فشار می‌آورد. اکین گورلک، دادستانی که علیه امام‌اوغلو  کیفرخواست صادر کرد، از آن زمان جایگزین تونچ به‌عنوان وزیر دادگستری جدید شده است.

به نظر می‌رسید جرم واقعی امام‌اوغلو  این بود که به سلطه ۲۵ ساله اردوغان بر استانبول پایان داده بود؛ سلطه‌ای که از زمانی که خود اردوغان در سال ۱۹۹۴ به‌عنوان شهردار آن انتخاب شد، آغاز گردید. از آن زمان، استانبول فقط شهردارانی از حزب عدالت و توسعه (AKP) و احزاب پیشین آن، یعنی حزب رفاه و فضیلت، دیده بود. پیروزی امام‌اوغلو  در سال ۲۰۱۹، نقطه عطفی بود و شهر را به حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، حزب اصلی مخالف سپرد. او بازیکن سابق فوتبال و شهردار محبوب منطقه بیلیک‌دوزو استانبول بود که در آنجا برند شخصی خود را به‌عنوان یک فعال سیاسی سخت‌کوش و مترقی ساخت. کاریزمای او به او اجازه می‌داد تا با رأی‌دهندگان مذهبی و سکولار به یک اندازه ارتباط برقرار کند. بسیاری از استانبولی‌ها نام او را به “امام” کوتاه می‌کنند. ابتکارات او برای مبارزه با سوءتغذیه کودکان و بهبود حمل‌ونقل عمومی و خدمات شهری، اعتبار سوسیال‌دموکرات او را تحکیم بخشید. پیروزی امام‌اوغلو  منجر به جشن‌های خیابانی شد که تا صبح روز بعد ادامه یافت.

دادگاه امام‌اوغلو در ۹ مارس سال جاری آغاز شد. بیش از ۴۰۰ متهم در این پرونده محاکمه می‌شوند که ۶۸ نفر از آنها در حال حاضر بازداشت هستند. پس از بررسی کیفرخواست 3739 صفحه‌ای که در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵ توسط دادستان ارشد استانبول ارائه شد، دادگاه اعلام کرد که هدفش تکمیل پرونده در کمتر از ۴٬۶۰۰ روز – یعنی حدود ۱۲ سال و نیم – است، اگرچه به نظر می‌رسد اکنون با سرعت بیشتری پیش می‌روند. فورکان کارابای، روزنامه‌نگاری که پرونده را پوشش می‌دهد و اخیراً خاطرات ۲۰۱ روز را که به‌خاطر گزارش‌هایش در زندان سیلیوری گذرانده منتشر کرده، به من گفت انتظار دارد امام‌اوغلو در اواسط تابستان محاکمه شود. طولانی بودن روند دادگاه احتمالاً مانع از نامزدی امام‌اوغلو در انتخابات ۲۰۲۸ خواهد شد.

در روز اول دادگاه، چندین قانونگذار مخالف که وکیل هستند، همراه با فعالان و اعضای مطبوعات در تالار دادگاه حاضر شدند تا حمایت خود را نشان دهند. تا زمانی که من در ۱۳ آوریل از آنجا بازدید کردم، تالار دادگاه تقریباً خالی به نظر می‌رسید. سیلیوری ۸۳ کیلومتر با آپارتمان من در مرکز استانبول فاصله دارد. رسیدن به ساختمان دادگاه دو ساعت طول می‌کشد.

مأموران ژاندارمری که در شهرهای کوچک‌تر فعالیت می‌کنند، از ورود خبرنگارانی که کارت مطبوعاتی “فیروزه‌ای” صادر شده توسط اداره ارتباطات اردوغان را نداشتند، جلوگیری کردند. اما آنها پس از بررسی کارت مطبوعاتی که مجله آرت‌فورم سالانه برای منتقدان هنری از دفتر خود در منهتن ارسال می‌کند، به من اجازه ورود دادند. افسر جوان دادگاه حتی سخاوتمندتر بود و نشان‌هایی به من داد که نه تنها به اتاق مطبوعات، بلکه به خود تالار دادگاه نیز دسترسی داشت. من می‌توانستم در کنار اعضای خانواده امام‌اوغلو و دیگر زندانیان متهم به عضویت در “سازمان مجرمانه اکرم امام‌اوغلو” بنشینم.

فضا آرام بود، بنابراین صبح به اتاق مطبوعات رفتم. مأموران ژاندارمری که حوصله‌شان سر رفته بود، درباره بازی شب قبل گالاتاسارای شوخی می‌کردند. چهار خبرنگار خواب‌آلود دادگاه (جلسات تا ساعت ۱۰ شب روز قبل ادامه یافته بود) از سه خبرگزاری و یک روزنامه ملی، جعبه‌های غذایی و یک قهوه‌جوش برقی آورده بودند تا اولین قهوه‌های ترک خود را دم کنند.

ما از یک صفحه نمایش ۸۵ اینچی دیواری تماشا می‌کردیم که وکلا و اعضای خانواده وارد تالار دادگاه می‌شوند. خبرنگاران درباره خطرات داروی اوزمپیک، مردی که ادعا می‌کرد با “فشردن لیمو در قهوه ترک” ۴۰ کیلو وزن کم کرده و عادت سالم طناب‌زدن گپ می‌زدند. یکی از آنها با خمیازه شکایت کرد: “چرا هر روز اینجا می‌آییم وقتی روزنامه‌هایمان حتی از گزارش‌های ما استفاده نمی‌کنند؟”

وکلای امام‌اوغلو وارد تالار دادگاه در طبقه همکف شدند. سپس حدود دوجین متهم پس از بالا رفتن از پله‌هایی که مستقیماً از زیرزمین و از طریق یک دریچه مخفی وارد تالار می‌شد، جای خود را گرفتند. بستگانی که در جایگاه تماشاگران نشسته بودند، از هیجان به پا خاستند و برای عزیزانشان دست تکان دادند و بوسه فرستادند. قاضی پرسید آیا کسی می‌خواهد اظهارنظری کند. امام‌اوغلو که در ردیف پنجم نشسته بود، با برداشتن یک میکروفون ایستاد. ساعت ۱۰:۵۵ بود. خبرنگاران پُرحرف به سکوت فرو رفتند.

"این فرایند به شکلی از شکنجه تبدیل شده است". امام‌اوغلو در بیانیه افتتاحیه خود گفت. افرادی که برای او در شهرداری استانبول کار می‌کردند، "مثل سنگی که در چاه انداخته می‌شود، در درون زندان فراموش شده‌اند". او این پرونده را "باورنکردنی" و "شرم‌آور" خواند و نگرانی خود را درباره خانواده‌های بازداشت‌شدگان ابراز کرد که آنها را سیفر ماعشلی (افراد بدون درآمد) توصیف نمود. اگرچه او آخرین متهمی خواهد بود که در جایگاه شهادت قرار می‌گیرد، اما اجازه دارد روزانه در دادگاه اظهارنظر کند. هنگامی که امام‌اوغلو در سال گذشته بازداشت شد، انتخاب وکیل به او واگذار شد. یکی از اعضای تیم دفاعیه‌اش، مهمت پهلیوان، بعدتر در ژوئن ۲۰۲۵ به اتهام پول‌شویی بازداشت شد.

مأموران ژاندارمری به دقت بر افراد حاضر در دادگاه نظارت داشتند و بررسی می‌کردند که کسی از گوشی هوشمند خود برای فیلم‌برداری از امام‌اوغلو استفاده نمی‌کند. ضبط جلسات دادگاه در ترکیه غیرقانونی است؛ قضات در گذشته کسانی را که تصاویر یا کلیپ‌های صوتی از جلسات را به اشتراک می‌گذاشتند، تحت تعقیب قرار داده‌اند. این به آن معنا است که تنها افرادی که می‌توانستند نامزد بعدی ریاست‌جمهوری حزب اصلی مخالف ترکیه را ببینند، جدا از زندانبانانش، کسانی بودند که در دادگاه و اتاق مطبوعات نشسته بودند.

دولت ترکیه از زمان نخستین پیروزی امام‌اوغلو در سال ۲۰۱۴ در شهرداری بیلیک‌دوزو، تلاش کرده است تا از ظهور او در سطح ملی جلوگیری کند. موفقیت امام‌اوغلو منجر به نامزدی او برای شهرداری استانبول در سال ۲۰۱۹ شد و او پیروز گردید. ابتدا، شورای عالی انتخابات ترکیه نتایج انتخابات را باطل کرد و بر برگزاری مجدد آن اصرار ورزید. امام‌اوغلو رأی خود را حدود ۵۳۰٬۰۰۰ افزایش داد. سپس، در سال ۲۰۲۲، دادگاهی او را به دلیل توهین به مقامات شورای عالی انتخابات به ۳۱ ماه زندان محکوم کرد (امام‌اوغلو به این رأی اعتراض کرد).

پس از آنکه امام‌اوغلو در انتخابات شهرداری مارس ۲۰۲۴ استانبول با اختلاف ۱۰ درصدی نسبت به رقیب خود از حزب حاکم پیروز شد، وحشت دولت افزایش یافت. امام‌اوغلو در تنها چند سال به یک نام آشنا در سیاست ملی تبدیل شده بود و آن انتخابات نشان‌دهنده نارضایتی گسترده از حزب اردوغان بود. پیروزی امام‌اوغلو بر نامزد منتخب اردوغان برای شهرداری، به استانبولی‌هایی مثل من این امکان را داد که کشوری را تصور کنند که توسط حزب عدالت و توسعه اداره نمی‌شود. اردوغان اغلب می‌گفت: “هرکس استانبول را ببرد، ترکیه را برده است".

علی یایجی‌اوغلو، دانشیار تاریخ عثمانی و ترکیه در دانشگاه استنفورد که به‌عنوان نویسنده سخنرانی‌های امام‌اوغلو کار کرده است، در ۱۸ مارس به استانبول سفر کرد و در حال آماده‌سازی برای دیدار با شهردار در روز بعد بود. پس از اینکه به رختخواب رفت، با تلفن یکی از دوستان روزنامه‌نگارش تماس گرفت که به او درباره بازداشت‌ها گفت و پیشنهاد کرد از کشور خارج شود. او به من گفت: "در آن لحظه، ما نمی‌دانستیم چه اتفاقی می‌افتد؛ هیچ‌چیز مشخص نبود". یایجی‌اوغلو با یکی از دوستانش در برلین تماس گرفت و گفت که به سمت آلمان می‌رود و راهی فرودگاه شد. امام‌اوغلو روز بعد دستگیر شد.

یایجی‌اوغلو برای اولین بار در سال ۲۰۲۰ با امام‌اوغلو ملاقات کرد، زمانی که امام‌اوغلو با او تماس گرفت و گفت که ستون‌های روزنامه‌اش درباره تاریخ ترکیه را تحسین می‌کند: "او می‌خواست از من درس‌های خصوصی درباره تاریخ، ایده‌های چپ و امور جهانی بگیرد – گفت که باید خودش را بهبود بخشد”. آنها ۲۰ جلسه داشتند و شهردار دفترچه مخصوصی برای آنها نگه می‌داشت. “ذهنش بسیار باز و بسیار پذیرا بود. چیزهایی که یاد می‌گرفت با او می‌ماند".

با گذشت زمان، رابطه استاد-شاگردی به دوستی تبدیل شد و یایجی‌اوغلو بخشی از حلقه نزدیکان امام‌اوغلو گردید. این زمانی بود که کار نوشتن سخنرانی‌ها آغاز شد. او شب انتخابات مارس ۲۰۲۴ با امام‌اوغلو بود و سخنرانی پیروزی‌اش را نوشت. اتاق شلوغ بود و میزی وجود نداشت، بنابراین نشستند و روی زمین نوشتند. وقتی یایجی‌اوغلو در مارس گذشته به استانبول بازگشت، برای نوشتن پیش‌نویس سخنرانی امام‌اوغلو برای نامزدی ریاست‌جمهوری بود. “اما بعداً صحبت از لغو مدرکش شد. می‌دانستم که اتفاقی خواهد افتاد".

یایجی‌اوغلو که از آن زمان به ترکیه بازنگشته است، شروع به مکاتبه با امام‌اوغلو در زندان کرد. در این دوره، او مقاله‌های امام‌اوغلو  را برای رسانه‌هایی از جمله فایننشال تایمز می‌نوشت. وقتی با او صحبت کردم، به‌عنوان مشاور تیم حقوقی امام‌اوغلو ، روی دفاعیه او در محوطه دانشگاه هاروارد کار می‌کرد: “من در حال تدوین چارچوب تاریخی دفاعیه هستم؛ متنی بسیار طولانی خواهد بود”. او جزئیات بیشتری را فاش نکرد، جز اینکه گفت که “یک دفاعیه سیاسی” خواهد بود.

در سپتامبر ۲۰۲۵، شش ماه پس از بازداشتش در پرونده‌ای که در حال حاضر برای آن محاکمه می‌شود، امام‌اوغلو در پرونده قبلی به دو سال و هفت ماه زندان محکوم شد: این رأی منجر شد به آنچه در قانون ترکیه “سیاست یاساغی” (ممنوعیت فعالیت سیاسی) نامیده می‌شود، یعنی ممنوعیت تمام فعالیت‌های سیاسی آینده. ممکن است پس از آن تصمیم، غیرواقع‌گرایانه به نظر برسد که امام‌اوغلو هنوز هم بتواند در سال ۲۰۲۸ برای ریاست‌جمهوری نامزد شود، اما او به رأی اعتراض کرده و یارگیتای (دیوان عالی) همچنان می‌تواند در آینده آن را نقض کند.

امام‌اوغلو از ابتدای کارش یک کاربر ماهر رسانه‌های اجتماعی بوده است. این امر به او اجازه داده است که علی‌رغم ناپدیدشدن فیزیکی از عرصه عمومی، بخشی از زندگی روزمره استانبولی‌ها باقی بماند. پس از دستگیری او، تصاویر امام‌اوغلو  – بر روی بیلبوردهای کنار بزرگراه‌ها و ایستگاه‌های مترو، و پوسترهایی که در کنار سایت‌های ساختمانی و ساختمان‌ها نصب شده بود – برای چند هفته در شهر باقی ماند. اما پس از اعتراضات گسترده علیه دستگیری امام‌اوغلو ، وزارت کشور به اداره پلیس شهر دستور داد پوسترها و بنرهای متعلق به امام‌اوغلو و دیگر شهرداران مخالف بازداشت‌شده را جمع‌آوری کند. این تلاش برای حذف شهردار از عرصه عمومی به رسانه‌های اجتماعی نیز تسری یافت. بین مه ۲۰۲۵ و مارس ۲۰۲۶، حساب ایکس امام‌اوغلو پنج بار “مسدود” شد و تیم او را مجبور کرد به دنبال نام‌های کاربری جایگزین بگردند.

در ژوئن ۲۰۲۵، حزب جمهوری‌خواه خلق اعلام کرد که در کارزار ریاست‌جمهوری خود برای امام‌اوغلو از هوش مصنوعی و هولوگرام استفاده خواهد کرد. یک پیام ویدئویی تولیدشده با هوش مصنوعی که در سپتامبر ۲۰۲۵ در یوتیوب منتشر شد، امام‌اوغلو را در کنار تصویری از آتاتورک نشان می‌دهد که می‌گوید: “نه فشارها، نه موانع، نه توطئه‌های تاریک، این راهپیمایی را متوقف نخواهند کرد. زیرا ما حق هستیم، زیرا ما مردم هستیم، زیرا ما جمهوری هستیم!” در ماه مارس، امام‌اوغلو به دادگاه گفت امیدوار است ترکیه رئیس‌جمهور زن داشته باشد؛ این اظهارنظر شایعاتی را به راه انداخت که همسرش، دیلک امام‌اوغلو ممکن است در انتخابات ۲۰۲۸ به جای او نامزد شود.

در دادگاه، امام‌اوغلو خوش‌حال به نظر می‌رسید و با کت و شلوار تیره و کراوات، توسط مأموران جوان ژاندارمری که به گوشی‌هایشان نگاه می‌کردند، احاطه شده بود.

هفته قبل، به گفته او، یکی از دادستان‌ها به او گفته بود: “اگر جایگاهت را نشناسی، به تو یاد خواهیم داد”. او با لحنی پرسشی پرسید که پشت این تهدید چه کسی است و به دادگاه یادآوری کرد که “مردم پشت من هستند”. از جایگاه تماشاگران تشویق به گوش رسید.

فضا در تالار دادگاه اغلب پرتنش بوده است. در دو نوبت، قاضی دستور تخلیه تالار و تعویق جلسه را صادر کرد. در ۹ مارس، وقتی امام‌اوغلو می‌خواست در ابتدای جلسه به حاضران در دادگاه سلام کند، قاضی میکروفون او را خاموش کرد و به ژاندارمری دستور داد او را از تالار خارج کنند. در ۱۲ مارس، قاضی پس از سرزنش خبرنگاران به‌خاطر پرسیدن سؤال از امام‌اوغلو در طول جلسه، تلاش کرد چیدمان صندلی‌های خبرنگاران را تغییر دهد. پس از مقاومت خبرنگاران، قاضی جلسه را زودتر پایان داد. در جلسه دیگری، امام‌اوغلو به این موضوع اعتراض کرد که “مثل یک توپ پینگ‌پنگ” از سلولش به تالار دادگاه منتقل می‌شود.

امروز، تقابل بین متهمان و سیستم قضایی که آنها را قضاوت می‌کند، شکل اختلافی متمدنانه به خود گرفته بود.

نامزدی امام‌اوغلو برای ریاست‌جمهوری ترکیه به ناچار او را به شخصیت محوری جلسات تبدیل کرده است. اما منشی خصوصی، مدیر امنیتی و رئیس ستاد او همگی سال گذشته همراه با او دستگیر شدند، همان‌طور که معاون دبیرکل شهرداری استانبول و رئیس شرکت آب شهر نیز بازداشت شدند. هر روز، یکی از متهمان دفاعیات خود را در دادگاه ارائه می‌دهد، به سؤالات دادستان‌ها پاسخ می‌دهد و امیدوار است قاضی را برای آزادی‌اش متقاعد کند. هر متهم حاضر در دادگاه اجازه دارد به اظهارات مطرح‌شده در جریان رسیدگی واکنش نشان دهد.

پس از آنکه امام‌اوغلو بیانیه‌اش را بیان کرد و نشست، مدیر کارزار انتخاباتی‌اش، نجاتی اوزکان، در جایگاه شهادت قرار گرفت. اوزکان یکی از چهره‌های کلیدی این پرونده است. او به “عضویت در سازمانی که به منظور ارتکاب جرم تشکیل شده است” متهم شده است که مجازاتی تا شش سال زندان در پی دارد. او همچنین در تحقیقات مرتبط با “معاونت در ارتشا” و “ثبت، ارائه یا اخذ غیرقانونی اطلاعات شخصی” نام برده شده است. اوزکان که خود را هوادار اوباما توصیف می‌کند (کتابی با عنوان “اسرار رهبری اوباما” منتشر کرده است)، اغلب سفر حزب جمهوری‌خواه خلق را با قهرمانان معروف مقایسه کرده است. در کتابش در سال ۲۰۱۹ با عنوان “سفر قهرمان: پیروزی سیاست نسل جدید”، توضیح می‌دهد که چگونه او و امام‌اوغلو کارزار خود را با الهام از شخصیت‌هایی مانند فرودو بگینز از ارباب حلقه‌ها و نئو از ماتریکس ساخته‌اند.

اوزکان، مانند امام‌اوغلو ، با کت و شلوار، یک پرونده ۲۴۳ صفحه‌ای حاوی جزئیات معاملات مالی کسب‌وکار تبلیغاتی خود را به قاضی تحویل داد. اوزکان استدلال کرد که او یک حرفه‌ای است که زندگی خود را وقف کارش کرده است: معاملات مالی او در این زمینه عادی است. او درخواست کرد کلیپی از ویدئوی موفق کارزار انتخاباتی که برای امام‌اوغلو ساخته بود، پخش کند؛ وقتی قاضی مخالفت کرد، فیلمنامه آن را با جزئیات شرح داد. آن تبلیغ، زیبایی‌های طبیعی و معماری استانبول را از تنگه بسفر و ایاصوفیه تا پله‌های خمیده کاموندو که توسط آبراهام سالومون کاموندو، بانکدار یهودی عثمانی-ونیزی در سال ۱۸۸۰ ساخته شده بود، نشان می‌داد، در حالی که خواننده‌ای در موسیقی متن می‌خواند: “این عشق مال تو است، دو کرانه، هفت تپه / این تنگه، این خلیج، این شهر مال تو است، / گذشته مال تو است، آینده مال تو است / زندگی نو، آغازی نو مال تو است / تصمیم با تو است / استانبول مال تو است”. این تبلیغ به رأی‌دهندگان یادآوری می‌کرد که آنها تماشاگران و مصرف‌کنندگان منفعل نیستند و می‌توانند به‌طور فعال از طریق ابزارهای دموکراتیک به اداره شهر کمک کنند. امام‌اوغلو در پایان ظاهر می‌شود و در سکوت لبخند می‌زند. شعار کارزار، “هرشای چوک گوزل اولاجاق” (همه‌چیز خوب خواهد شد)، اکنون غم‌انگیز به نظر می‌رسید.

اوزکان در دفاعیه خود روشمند بود و به هر ادعا با جزئیات پرداخت و سعی کرد قاضی را به بی‌گناهی خود متقاعد کند. او صدای خود را بلند نکرد و نشانه‌ای از عصبانیت بروز نداد. فقط یک بار احساس بدگمانی عمیقی را ابراز کرد: “آنها ادعا می‌کنند که دو ضرب‌ در دو برابر است با بنفش”. “اگر می‌گفتند دو ضرب‌ در دو برابر است با پنج، می‌توانستم سعی کنم آن را اصلاح کنم، اما چگونه می‌توانم این را اصلاح کنم؟” دادگاه تعطیل شد.

پرونده امام‌اوغلو استثنایی نیست: دادستان‌های ترکیه علیه شهرداری‌های تحت کنترل مخالفان در سراسر کشور تحقیقاتی را آغاز کرده‌اند. هر هفته، خبری از بازداشت‌های جدید شهرداران حزب جمهوری‌خواه خلق در سطوح منطقه و شهر منتشر می‌شود. هنگامی که آنها دستگیر می‌شوند، معمولاً معاونانشان جایگزین آنها می‌شوند. نوری اصلان، معاون سابق امام‌اوغلو، اکنون استانبول را اداره می‌کند. در مناطق اسنیورت و شیشلی استانبول، دولت “قیم” (امین‌های منصوب) را جایگزین شهرداران بازداشتی حزب جمهوری‌خواه خلق کرده است. عزگی باشاران، محقق دانشگاه آکسفورد، محاسبه کرده است که ۳۰ شهرداری در ترکیه، که نماینده ۲۸ میلیون نفر هستند، به دلیل این بازداشت‌ها توسط سیاست‌مدارانی اداره می‌شوند که توسط شهروندانشان انتخاب نشده‌اند. بین انتخابات محلی مارس ۲۰۲۴ و مه ۲۰۲۶، ۷۶ شهردار از احزاب مختلف، از جمله ۱۷ نفر از حزب جمهوری‌خواه خلق، به حزب عدالت و توسعه پیوستند، ظاهراً برای فرار از سرنوشت امام‌اوغلو. پرونده‌های قضایی علیه حزب جمهوری‌خواه خلق همچنین رهبری این حزب را هدف قرار داده است. در ۲۱ مه، دادگاه تجدیدنظر ترکیه نتایج نوامبر ۲۰۲۳ حزب جمهوری‌خواه خلق را باطل کرد تا یک سیاست‌مدار را که با امام‌اوغلو دشمنی داشت، به موقعیت خود بازگرداند. در ۲۴ مه، پلیس ضدشورش با استفاده از گاز اشک‌آور به ساختمان مرکزی حزب جمهوری‌خواه خلق در آنکارا یورش برد تا رهبری برکنار شده را از آنجا خارج کند.

علی‌رغم، یا شاید به دلیل، سیل پرونده‌های علیه سیاست‌مداران حزب جمهوری‌خواه خلق، توجه در حال کاهش است. در سال ۲۰۲۵، ۶۵٪ از ترک‌ها گفتند که بازداشت امام‌اوغلو را “ناعادلانه” می‌دانند، اما امسال این عدد به کمتر از ۵۰٪ کاهش یافته است. لیر ترکیه که پس از دستگیری امام‌اوغلو سقوط کرد و بانک مرکزی ترکیه را مجبور به هزینه ۵۰ میلیارد دلاری برای حمایت از آن کرد، تا حدودی تثبیت شده است. شاید به همین دلیل است که، اگرچه هنوز نارضایتی گسترده‌ای از دولت وجود دارد، اما به نظر می‌رسد که فروکش کرده است. به نظر می‌رسد خستگی در میان حامیان مخالفان رخنه کرده است.

صعود و سقوط امام‌اوغلو یادآور اردوغان است؛ خود اردوغان در سال ۱۹۹۴ به‌عنوان شهردار استانبول انتخاب شد و تنها پنج سال بعد، در حالی که روز به روز محبوب‌تر می‌شد، در سلولی قرار گرفت. او به “تبعیض علیه مردم بر اساس مذهب و نژاد و تحریک خویشاوندی و دشمنی در میان آنها” به خاطر خواندن یک شعر متهم شد. چهار ماهی که اردوغان در زندان پینارحصار، نه چندان دور از سیلیوری، گذراند، محبوبیت او را حتی بیشتر افزایش داد. حامیان در بیرون زندان صف کشیدند تا حمایت خود را نشان دهند. هنگامی که در ژوئیه ۱۹۹۹ آزاد شد، از اردوغان به عنوان یک رهبر ملی بالقوه استقبال شد و کمتر از چهار سال بعد به نخست‌وزیری رسید. اما امام‌اوغلو بیش از یک سال است که در بازداشت پیش از محاکمه به سر می‌برد. تا زمانی که اردوغان در قدرت است، بعید است که او از سیلیوری خارج شود.

به دموکراسی خوش آمدید: چگونه اردوغان محبوب‌تر از همیشه شد

پس از تعطیلی دادگاه، ناهار را در کافه‌تریای ساختمان دادگاه صرف کردم، جایی که وکلا، روزنامه‌نگاران و خانواده‌های زندانیان گرد هم می‌آمدند. یک کلوچه خریدم که روی بسته‌بندی آن نوشته شده بود توسط خود زندانیان مرمره تهیه شده است. از پیشخدمتی که مانند دیگران یونیفرم سفید پوشیده بود، پرسیدم که آیا محکوم است یا خیر. او گفت که بله، همان‌طور که تمام آشپزها و نظافتچی‌ها نیز محکوم هستند.

در بیرون زندان، خورشید می‌تابید؛ مزارع با رنگ‌های زنده‌شان می‌درخشیدند؛ توربین‌های بادی بزرگ مجاور با نیرویی عظیم می‌چرخیدند. در حالی که به سمت خانه می‌رفتم و به سخنان پایانی امام‌اوغلو پیش از تعطیلی دادگاه فکر می‌کردم. شهردار سابق، خطاب به خبرنگاران حاضر در دادگاه گفت: "چیزهای خوبی در اطراف ما در حال رخ دادن است”. او به برکناری ویکتور اوربان پس از ۱۶ سال قدرت به‌عنوان نخست‌وزیر مجارستان در روز قبل اشاره می‌کرد. او قبل از ناپدید شدن از طریق دریچه تالار دادگاه فریاد زد: “زنده باد دموکراسی، زنده باد عدالت، زنده باد جمهوری”.