کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بینالمللی» به قلم جمشید ممتاز منتشر شد
ترجمه فارسی کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بینالمللی؛ دوره جامع حقوق بینالملل عمومی» اثر جمشید ممتاز، از سوی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری منتشر شد
دکتر جمشید ممتاز چهرهای نامآشنا در محافل حقوق بینالملل است. ریاست کمیسیون حقوق بینالملل سازمان ملل متحد، عضویت در دیوان دائمی داوری، تصدی به امر قضاوت اختصاصی در دیوان بینالمللی دادگستری و تدریس در آکادمی حقوق بینالملل لاهه، تنها بخشی از کارنامه درخشان علمی و اجرایی ایشان است. کتاب حاضر حاصل فرصتی است که هیئت امنای آکادمی حقوق بینالملل لاهه در سال ۲۰۱۴ برای تدریس «دوره جامع حقوق بینالملل عمومی» به وی اعطا نمود؛ مسئولیتی که به گفته خود مؤلف، مدیون سیاست گشودگی این نهاد معتبر به روی حقوقدانانی از کشورهای در حال توسعه است.
محور اصلی این کتاب که به همت مدیریت علمی و پژوهشی مرکز امور حقوقی بینالمللی معاونت حقوقی ریاست جمهوری تهیه و تنظیم و از سوی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات آن معاونت منتشر شده است، واکاوی مفهوم «هنجارهای آمره» یا قواعد بنیادینی است که در رأس سلسلهمراتب هنجاری حقوق بینالملل جای گرفتهاند؛ قواعدی که به دلیل اهمیتشان برای جامعه بینالمللی در کل، از چنان اعتباری برخوردارند که هیچ معاهده یا اقدام یکجانبه دولتی نمیتواند با آنها مغایرت داشته باشد.
استاد ممتاز این ایده را نه فقط در ساحت نظریهپردازی، بلکه با اتکا به رویه قضایی محاکم بینالمللی و ملی به بحث میگذارد و نشان میدهد که چگونه دیوان بینالمللی دادگستری، محاکم ویژه، دیوان کیفری بینالمللی و بسیاری از محاکم ملی، به تدریج در حال شکلدادن به رویهای قضایی برای شناسایی این هنجارها و تعیین آثارشان بر اعتبار اعمال دولتها، مصونیت مقامات و حتی قطعنامههای شورای امنیت هستند.
ساختار کتاب، مسیر استدلالی مؤلف را بهخوبی بازتاب میدهد. کتاب با فصلی مقدماتی درباره گذار از «همارزی» هنجارها به سوی «سلسلهمراتب ماهوی» آغاز میشود و سپس در فصول بعدی، خواننده را گامبهگام با معیارهای شناسایی یک هنجار آمره، نسبت آن با اعمال یکجانبه دولتها، تطابق قطعنامههای شورای امنیت با این هنجارها و در نهایت مسئولیت و مصونیت تابعان حقوق بینالملل ناشی از نقض آنها آشنا میکند. فصل پایانی کتاب با نگاهی انتقادی به مفهوم «جامعه بینالمللی»، خواننده را به تأمل در این پرسش بنیادین دعوت میکند که آیا اساساً این جامعه دارای شخصیت حقوقی است یا هنوز در حال تکوین؟
مؤلف کتاب سلسله مراتب نظم حقوقی بینالمللی بر این باور است که جامعه بینالمللی به سمت کسب شخصیت حقوقی در حقوق موضوعه در حال حرکت است، یا دسته کم نشان میدهند که این نظریه، یک آرمان حقوقی قابل تحقق، در مسیر آمرگی هنجارهای حقوق بینالملل محسوب میشود و «جامعه بینالمللی تنها از طریق مفهوم هنجار آمره میتواند به عنوان یک جامعه هنجاری درک شود».
ترجمه فارسی این اثر ارزشمند توسط دکتر احمدرضا آذرپندار انجام شده و با نظارت دکتر رضا موسیزاده، از اساتید برجسته حقوق بینالملل، به سرانجام رسیده است. مترجم در مقدمه خود بر کتاب، تبحر دکتر ممتاز را نه فقط در پرداختن به مباحث فنی، بلکه در تلفیق دیدگاههای نظری با رویههای قضایی و تحلیل مصادیق عملی، وجه ممیزه این اثر دانسته است.
برای تهیه این کتاب، علاقهمندان میتوانند به نمایشگاه عرضه آثار معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری به نشانی تهران، خیابان ولیعصر(عج)، قبل از چهارراه جمهوری اسلامی، شماره ۱۱۵۸ (شماره تماس: ۶۶۴۹۲۷۰۸) مراجعه نمایند.
انتهای پیام/
