روسیه به دنبال فرسایشی کردن جنگ در خاورمیانه

روسیه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را محکوم کرده و گزارش‌هایی نیز در مورد برخی حمایت‌ها به‌ویژه اطلاعاتی از ایران از سوی این کشور، با هدف تقویت قابلیت‌های هدفگیری اهداف متخاصم، منتشر شده است. 

جنگ علیه ایران که به گسترش درگیری در سطح منطقه انجامیده،‌ برای روسیه فرصت‌ها و چالش‌هایی ایجاد می‌کند. قیمت پایین نفت در سال ۲۰۲۵ در کنار تشدید تحریم‌های نفتی آمریکا علیه روسیه، به کاهش قابل توجه درآمدهای نفتی مسکو و افزایش کسری بودجه آن منجر شد. تا قبل از جنگ جاری علیه ایران، چشم‌انداز غالب، استمرار کاهش درآمدهای نفتی روسیه در سال ۲۰۲۶ بود. در چنین شرایطی، شوک به قیمت جهانی انرژی و افزایش شدید قیمت نفت و گاز در پی جنگ علیه ایران، فرصت بسیار مطلوبی برای مسکو ایجاد کرده و البته به زیان حامیان اوکراین به‌ویژه اروپایی‌هاست.

آمریکا برای مدیریت قیمت انرژی، برخی محدودیت‌ها علیه فروش نفت روسیه از جمله به هند را کاهش داده و در حال بررسی کاهش بیشتر این محدودیت‌هاست. تقویت خزانه روسیه با افزایش قیمت انرژی، ظرفیت بیشتری برای جنگ این کشور در اوکراین فراهم می کند.

جنگ در خاورمیانه، به کاهش توجه‌ها به جنگ‌ اوکراین ازسوی حامیان کی‌یف منجر شده است. با تداوم و تشدید جنگ در خاورمیانه، حامیان غربی اوکراین ناچارند بخش بیشتری از قابلیت‌ها و منابع نظامی خود را متوجه این جنگ کنند.

 این به روسیه فرصت می‌دهد تا در وضعیت بهتری بر پیشبرد اهداف خود در جنگ اوکراین پافشاری کند.

بنابراین، مطلوب‌ترین سناریو برای روسیه، فرسایشی شدن جنگ در خاورمیانه است. شرط اساسی تحقق این سناریو این است که ایران با شکست راهبردی مواجه نشود و امکان جنگ بلندمدت (حداقل چندماهه) را داشته باشد. بدترین سناریو برای روسیه این است که ایران در جنگ با شکست راهبردی مواجه شود؛ شکستی که به براندازی حکومت یا چرخش راهبردی در سیاست خارجی ایران منجر شود.

هرچند تحقق سناریو جنگ فرسایشی در خاورمیانه برای روسیه مطلوب‌ترین است، اما سرمایه‌گذاری بر روی آن پرریسک به‌نظر می‌رسد؛ به‌ویژه که روسیه به دلیل تمرکز بر جنگ اوکراین و سیاست محافظه‌کارانه در روابط با ترامپ، امکان چندانی برای کمک به تحقق این سناریو ندارد. این باعث می‌شود تا مسکو به جای انتظار تحقق سناریو مطلوب و نیز جلوگیری از وقوع بدترین سناریو، به سناریویی بینابینی نظر داشته باشد.

سناریو بینابینی، آتش‌بس و بازگشت به راه‌حل سیاسی و دیپلماتیک در کوتاه‌مدت است. بر همین اساس است که مسکو پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرده و خواستار توقف عملیات نظامی در خاورمیانه و بازگشت بدون تأخیر به مذاکرات شده است.