کنشگری حقوقی برای پاسخگوسازی متجاوز جنگی
محمد صالح نقره کار*
1.ملت ایران، واحد بزرگ انسانی شناسنامه دار است که در یک قلب رنجور اما پر حماسه، تپنده و تناور است. رنج و داغ ملت ایران، این روزهای جنگی در وصف نمی گنجد و قلبی مالامال از غموم قربانیان جنگ در سینه همه ماست. لکن در کنار آن، حماسه دفاع از میهن و جانبازی ایثارگرانه مدافعان وطن با پیوست همدلی و همنوایی مردم، جهش تاریخی معاصر را رقم زده است. دولت پای کار و مردم متعهد به وطن...این نعمتی است که امر ملی و ابرروایت جنگی را در این سرزمین ریشهدار به تصویر میکشد.
2.تجاوز بیمحابا و بیمرز جانیان به خاک وطن، برگهای سیاهی از بیاعتباری حقوق بینالملل را ذیل قانون جنگل در تاریخ معاصر صورتبندی میکند. هیچ تجسمی بهتر از رقتار ترامپ و نتانیاهو نمیتوانست قانون جنگل را معنا کند. غرب پشت قانون جنگل به ریا و تزویر دم از حقوق بشر و بشردوستانه میزند. کافی است قضاوت و روایتهایی از قاب مدرسه شجره طیبه و آن فرشتههای خونین بال داشته باشیم. مدافعان و مخالفان، شارحان و مالهکشان همه واقعیت جبهه حق و باطل در تاریخ معاصر ما را مرزبندی میکنند.
3.از بمباران آبشیرینکن تا حمله وحشیانه به ناوشکن دنا در کشور میزبان تا حمله بیمارستان گاندی و زدن دهها آمبولانس و امداد و نجات و هلال احمر مگر قابل کتمان و روتوش است. دستهای بهخون آغشته غزه اینک در کوچه پس کوچههای تهران و ایران قربانی میگیرد و این حقیقتی است که برخی وطن فروشان اغوا شده بهواسطه رسانههای دشمن در میدان واقع با ان مواجه هستند. آلوده کردن هوای تهران که مصداق اکوساید است و بهکارگیری تسلیحات فسفر سفید تا جنایت علیه محیط زیست و زدن پالایشگاهها سوءاستفاده از حریم کشورهای همسایه و عملیات فریب با پرچم خودی و هزاران جلوه ویژهای که فقط از تروریست آمریکایی صهیونی برمیآید همه مستندات یک جنایت مخرب نظم حقوق بینالملل و بیثبات کننده برای جهانی است که پس از دو جنگ جهانی دنبال ساختارسازی صلحمحور بوده است.
4.امروز ترامپ ابایی ندارد که بگوید از نفت ایران و منابع ایران باج سبیل میخواهد. او پنهان نمیکند که نقشه فعلی ایران را نمیپسندد و علنی با گروههای تجزیهطلب وارد گفتگو و تسهیلگری میشود. اصل منع تجاوز و اصل احترام به حاکمیت ملی کشورها برای مستکبران یک فریب اغوگرانه است.
5.ما با سیاههای از نقض حقوق بشر، حقوق بینالملل و حقوق بشردوستانه در این طغیان استکباری علیه ایران مستقل مواجهیم. رسانههای تزویر تا حد توان سعی در مناقشه روایتی و شبهه در نظرگاهها و روایتها نمودند. تجاوز عیان و ترور عریان و تعدی به اقتضائات حقوق بینالملل یک نتیجه مشخص داشته و آن تزلزل نظم و قواعدی است که قرار بود نمایندگی صلح و تروریسمزدایی را در عرصه نظم جهانی نماید.
6. در این شرایط است که ما با عبور از فرصتهای از دست رفته باید فرصتهای بهدست آوردنی را وجهه نظر قرار دهیم. خودآگاهی جمعی حقوقی ایرانی باید یک امر ملی را مدنظر قرار داده و قوه دفاع ملی را منسجم و توانا کند. تعدد ترومای دی ماه خونین 1404 در امتداد ترومای تجاوز اسفند ماه و شهادت رهبر و فرماندهان و شهروندان همگی نباید قوه عاقله و عاملیت ما را با بهت، رخوت، سستی و اینرسی گوشهگیرانه همنشین کند. امر ملی امروز دفاع ملی است و ابرروایت قابل توجه در ایران همدلی برای دفاع ملی است.
7.اگر زمین بازی از دست رود جایی برای کنش نمیماند. لذا همه ایرانیان از هر صنف و الگویی باید وسط میدان وطنپرستی، امر ملی را مشق کنند. حقوقبانان بهصورت جدی باید کنشگری فعالانه نمایند. بیعملی نهادهای بینالمللی نباید ما را از رفتار شرافتمندانه و مسئولانه باز دارد. امنیت و صلح مفهومی جهانی و فرامرزی است و استانداردهای دوگانه نمیطلبد. امنیت کالای مطلوب همه است و امروز اسرائیل مانع امنیت در سراسر منطقه است. این افشاگری و مطالبهگری مسئولیتشناسانه و حقوق بشریترین کنش امروز است.
8. الزامات بهفنا رفته هنجارهای بینالمللی آیا قابل مطالبهگری از متجاوزین نیست؟ صیانت از افراد غیرنظامی و عدم توسل به زور علیه تمامیت ارضی کشورها یک فریضه در کنواسیون چهارم ژنو و بند 4 ماده 2 منشور ملل متحد است. در این رهگذر مطالبه توقف جنایات جنگی و اعمال مکانیزمهای فعال تنبیهی علیه متجاوز و ختم بیکیفرمانی تجاوزگران و جبران غرامت و خسارت از ناحیه متجاوز مگر یک فریضه حقوقی مستدل و متقن نیست؟
وظیفه ملی و میهنی ماست که جنگ در جبهه حقوقی را تا پاسخگوسازی متجاوز پیگیری کنیم. مستندسازی و دادخواهی در دادگاه لاهه و سازمان ملل و شورای امنیت و سایر نهادها و ارگانهای بینالمللی یک وظیفه است.
هرچند واقعبینانه این است که قدرتها پشت قانون جنگل عملکرد خود را با محوریت منافع اقتصادی پیش میبرند اما این روایت از جهان نابرابر تکلیف حقوق بشری کنشگران حقوقی را نفی نمیکند. ما حقوقیها با یک ابرروایت دادخواهانه مواجهیم. کنار مظلوم علیه ظالم بایستیم.
*وکیل پایه یک دادگستری
