از خبررسانی تا اعتمادسازی؛ بازتعریف مأموریت رسانه‌ای نهاد وکالت
احسان یاسمی*
روابط عمومی کانون‌های وکلای دادگستری در عصر ارتباطات، بیش از آنکه به بازتاب فعالیت‌های سازمانی نیاز داشته باشد، باید به حلقه اتصال نهاد وکالت با افکار عمومی تبدیل شود.
نهاد وکالت از جمله نهادهای اثرگذار در تحقق عدالت، صیانت از حقوق شهروندی و توسعه آگاهی حقوقی جامعه است؛ بااین‌حال، ایفای این نقش زمانی به سرمایه‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود که مردم بتوانند ضرورت و اهمیت آن را در زندگی روزمره خود درک کنند. از همین منظر، یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های امروز روابط عمومی کانون‌های وکلای دادگستری، کاهش فاصله میان کارکرد واقعی نهاد وکالت و تصویری است که در افکار عمومی از آن شکل گرفته است.
در چنین شرایطی، روابط عمومی دیگر نمی‌تواند صرفاً به انتشار اخبار جلسات، همایش‌ها و فعالیت‌های اداری محدود بماند. مأموریت اصلی آن باید از اطلاع‌رسانی صرف به سمت ارتباط دوسویه با جامعه، تبیین مسائل حقوقی و تقویت اعتماد عمومی حرکت کند. این تحول مستلزم آن است که به‌جای تمرکز انحصاری بر آنچه نهادها انجام می‌دهند، به این پرسش نیز پاسخ داده شود که فعالیت‌های آن‌ها چه تأثیری بر زندگی مردم دارد.
رسانه مشترک؛ فرصتی برای هم‌افزایی ملی
در این میان، پایگاه خبری فصل سوم می‌تواند نقشی فراتر از یک رسانه خبری ایفا کند و به بستری برای هم‌افزایی روابط عمومی کانون‌های وکلای دادگستری کشور تبدیل شود. ایجاد شبکه تبادل اخبار و محتوای حقوقی، تدوین تقویم رسانه‌ای مشترک و شکل‌دهی به بانک محتوای آموزشی چندرسانه‌ای، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ظرفیت‌های پراکنده استانی را در مسیری مشترک به کار گیرد.
البته هماهنگی رسانه‌ای به معنای یکسان‌سازی دیدگاه‌ها یا نادیده گرفتن استقلال کانون‌ها نیست؛ بلکه هدف، تقویت همکاری حرفه‌ای، انتقال تجربه‌های موفق و افزایش کیفیت ارتباط با جامعه است.
حقوق به زبان مردم؛ از تخصص تا آگاهی عمومی
یکی از مسیرهای مؤثر برای تقویت اعتماد عمومی، تبدیل مفاهیم تخصصی حقوقی به محتوایی ساده، کاربردی و قابل استفاده برای شهروندان است. آموزش اهمیت مشاوره حقوقی پیش از امضای قرارداد، آشنایی با حقوق و مسئولیت‌های قانونی، پیشگیری از اختلافات و شناخت معیارهای انتخاب وکیل، نمونه‌هایی از موضوعاتی هستند که می‌توانند مستقیماً با نیازهای روزمره مردم ارتباط برقرار کنند.
اجرای طرحی مشترک با عنوان «وکالت در زندگی روزمره» می‌تواند گامی عملی در این مسیر باشد؛ طرحی که با مشارکت وکلای متخصص و استفاده از قالب‌هایی مانند ویدئوهای کوتاه، گفت‌وگوهای رسانه‌ای و محتوای تصویری، آگاهی حقوقی جامعه را ارتقا دهد. در این چارچوب، هدف جایگزین کردن مشاوره تخصصی با محتوای رسانه‌ای نیست، بلکه فراهم کردن زمینه شناخت بهتر حقوق و مسئولیت‌ها و پیشگیری از مشکلات حقوقی است.
کانون‌های استانی؛ ظرفیت‌هایی فراتر از خبررسانی
توجه به ظرفیت کانون‌های استانی نیز ضرورتی راهبردی است. هر استان با مسائل و نیازهای اجتماعی، اقتصادی و حقوقی خاص خود روبه‌روست و این تفاوت‌ها می‌تواند زمینه تولید محتوای متنوع و کاربردی را فراهم کند. کانون‌های استانی نباید صرفاً دریافت‌کننده سیاست‌های رسانه‌ای یا ارسال‌کننده اخبار باشند؛ بلکه باید در شناسایی مسائل جامعه، تولید محتوای آموزشی و انتقال تجربه‌های محلی به سطح ملی مشارکت فعال داشته باشند.
در کنار این موضوع، تدوین دستورالعمل مشترک برای صحت‌سنجی اطلاعات، پاسخ‌گویی مسئولانه در موضوعات حساس، رعایت محرمانگی و مدیریت ارتباطات رسانه‌ای نیز می‌تواند به افزایش دقت و اعتبار اطلاع‌رسانی کمک کند. بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، همراه با نظارت انسانی و رعایت الزامات حرفه‌ای، ظرفیت دیگری برای ارتقای کیفیت فعالیت روابط عمومی‌هاست.
اعتماد عمومی؛ معیار واقعی موفقیت
با این همه، تحول در روابط عمومی نهاد وکالت زمانی محقق می‌شود که از پیشنهادهای کلی به برنامه‌های عملیاتی و قابل ارزیابی برسیم. تشکیل کارگروه مشترک رسانه‌ای، اجرای آزمایشی طرح «وکالت در زندگی روزمره» و تدوین تقویم رسانه‌ای با شاخص‌های روشن ارزیابی، می‌تواند نقطه آغاز این تحول باشد.
در نهایت، موفقیت روابط عمومی را نباید صرفاً با تعداد اخبار منتشرشده سنجید؛ بلکه میزان دسترسی مؤثر به مخاطبان، کیفیت محتوای آموزشی، پاسخ‌گویی به دغدغه‌های مردم و افزایش شناخت عمومی از نقش نهاد وکالت نیز باید در ارزیابی عملکرد آن جایگاه داشته باشد.
روابط عمومی زمانی به مأموریت واقعی خود نزدیک می‌شود که از بازتاب‌دهنده فعالیت‌های سازمانی به تسهیل‌گر گفت‌وگو با جامعه تبدیل شود. نهاد وکالت برای تقویت جایگاه اجتماعی خود، بیش از هر چیز به ارتباطی شفاف، مستمر و اعتمادآفرین با مردم نیاز دارد؛ ارتباطی که در آن، رسانه نه صرف ابزار انتشار خبر، بلکه پلی میان دانش حقوقی، مسئولیت حرفه‌ای و آگاهی عمومی باشد.
*وکیل پایه یک دادگستری؛ رئیس اداره رسانه و روابط عمومی کانون وکلای ایلام
