دادستان کل کشور: قضات باید با علم، حکم به حق دهند

به گزارش فصل سوم به نقل از میزان،حجت الاسلام موحدی‌آزاد دادستان کل کشور در سلسله پیش نشست‌های همایش بین‌المللی اندیشه‌های فقهی امام شهید آیت‌الله خامنه‌ای (رضوان‌الله‌علیه) با عنوان ضرورت حفظ استقلال قاضی با تاکید بر اندیشه‌های امام شهید که با حضور اساتید و طلاب غیرایرانی مجتمع آموزش عالی فقه جامعه المصطفی، روز پنج‌شنبه در سالن اجتماعات این مجتمع در جامعه‌العلوم قم برگزار شد، با اشاره به آیه شریفه یَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِیفَةً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُمْ بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَىٰ فَیُضِلَّکَ عَنْ سَبِیلِ اللَّه، اظهار کرد: قضات عادل، شجاع، قاطع، منصف، پرکار، به شدت خداترس، عالمانه و بدون ملاحظه؛ مولفه‌های استقلال قاضی در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در کلام امام شهید شمرده می‌شود.

وی افزود: باید دقت کرد که درباره چه قاضی در حال بحث هستیم. قاضی که مجتهد مطلق باشد یا این که قاضی ماذون هم مورد بحث است.

دادستان کل کشور ادامه داد: نظریه استفاده انحصاری از قاضی مجتهد مطلق قابلیت اجراسازی ندارد، چرا که ما این تعداد قاضی مجتهد مطلق برای سراسر کشور نداریم و نظم عمومی جامعه نیز از بین می‌رود، چرا که نمی‌توان به استنباط شخصی و متفاوت دو مجتهد در نظم عمومی استناد کرد؛ لذا بحث ما تنها در قاضی ماذون است که نظر امام راحل انقلاب هم همین بود.

وی خاطرنشان کرد: بنا به آیات قرآن کریم، استقلال وسیله‌ای برای رسیدن قاضی به حق است. استقلال به معنای خودسری نیست؛ برای ایجاد نظم عمومی، باید به صورت سازمانی و یکنواخت عمل کرد نه آن که به صورت سلیقه‌ای رویه خودسرانه‌ای را اعمال کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی‌آزاد ضمانت‌های حقوقی استقلال قاضی در قرآن کریم را مورد توجه قرار داده و بیان نمود: آیاتی مانند "وَإِذَا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْل"، "کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰ أَنْفُسِکُمْ أَوِ الْوَالِدَیْنِ وَالْأَقْرَبِین" و "وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ" ارکان حقوقی و اصالت حکم قضات را تشکیل می‌دهد. 

وی ادامه داد: بر اساس این بخش از روایت "رجُلٌ قَضى بالحَقِّ و هو یَعلَمُ فهُو فی الجَنَّة"، قضات باید با علم حکم به حق دهند؛ حکم عالمانه به حق، موضوعی است که خصوصا در دادگاه‌های تجدید نظر باید مورد دقت بیشتری قرار گیرد.

دادستان کل کشور استقلال قاضی را مورد توجه قرار داد و اضافه کرد: وقتی قاضی اعزامی ما برای حضور در محل ماموریت، خانه‌ای سازمانی ندارد و از طرفی توان مالی شخصی برای اسکان نیز ندارد؛ شان و استقلال قاضی را رعایت نکردیم.

وی خاطرنشان کرد: استقلال قاضی از قدرت‌طلبی سیاسی، از نفوذ ثروتمندان و رانت رانت‌خواران، از جو و رسانه و هیجان عمومی؛ همواره مورد تاکید امام شهید و نگاه خاص ایشان به قضات بوده است.

حجت الاسلام والمسلمین موحدی‌آزاد اصل ۱۶۴ قانون اساسی کشور را ضامن استقلال در قضاوت قاضی دانست و یادآور شد: طبق این اصل قانونی، قاضی را نمی‌توان از مقامی که شاغل آن است بدون محاکمه و ثبوت جرم یا تخلفی که موجب انفصال است به طور موقت یا دائم منفصل کرد یا بدون رضای او محل خدمت یا سمتش را تغییر داد مگر به اقتضای مصلحت جامعه با تصمیم رئیس قوه قضاییه پس از مشورت با رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل.

وی، در پایان، تاکید کرد: به عنوان مسئولی که در طول ۴۵ سال خدمت با چند رئیس قوه قضاییه همکاری کرده‌ام، شهادت می‌دهم که استقلال قاضی همواره توسط رئیس دستگاه قضا در ادوار مختلف رعایت شده و یکی از انگیزه‌های من برای استمرار خدمت و همکاری با دستگاه قضا همین موضوع بوده است.