تحول ابزارهای فناوری در شغل سردفتری؛ هوش مصنوعی جایگزین سردفتر نمی‌شود!
رئیس اتحادیه بین‌المللی سردفتران در کنگره سردفتری بلژیک با اشاره به تحولات شتابان فناوری و ورود ابزارهای هوش مصنوعی به عرصه حقوقی، بر ضرورت بهره‌گیری مسئولانه از فناوری و حفظ جایگاه و مسئولیت انسانی سردفتر تأکید کرد و گفت: بهترین ابزار نظام سردفتری، همواره خودِ سردفتر خواهد بود.
به گزارش فصل سوم به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی کانون سردفتران و دفتریاران، دیوید فیگوئروآ مارکز، رئیس اتحادیه بین‌المللی سردفتران (UINL)، در کنگره سردفتران بلژیک با عنوان «Inside.AI 26» که روزهای ۱۷ و ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۶ و ۲۷ شهریور ۱۴۰۵) در مرکز Kortrijk Xpo برگزار شد، حضور یافت.
این کنگره با سخنرانی آنلیس ورلیندن، وزیر دادگستری بلژیک، افتتاح شد و به بررسی ابعاد گوناگون هوش مصنوعی و تأثیرات آن بر حرفه سردفتری اختصاص داشت.
بررسی چشم‌انداز جهانی هوش مصنوعی و چالش‌های اجتماعی آن، مسائل اخلاقی و فلسفی، تأثیر این فناوری بر نرم‌افزارهای مورد استفاده در دفاتر اسناد رسمی و دسترسی به داده‌ها، گفت‌وگو با شرکت‌های بزرگ فناوری، کاربردهای عملی هوش مصنوعی در فعالیت‌های روزمره سردفتران و معرفی راهکارهای نوآورانه برای این حرفه، از مهم‌ترین محورهای این کنگره بود.
رئیس اتحادیه بین‌المللی سردفتران در نشست افتتاحیه، با اشاره به روابط دیرینه و نزدیک UINL با جامعه سردفتری بلژیک، یادآور شد که بلژیک در سال ۱۹۴۸ میلادی (۱۳۲۶–۱۳۲۷ شمسی) یکی از اعضای مؤسس این اتحادیه بوده است.
وی در ادامه، نتایج موضوع نخست سی‌ویکمین کنگره بین‌المللی سردفتران در برلین در سال ۲۰۲۵ میلادی (۱۴۰۳–۱۴۰۴ شمسی) را تشریح کرد؛ موضوعی که به‌طور ویژه بر اتوماسیون و هوش مصنوعی تمرکز داشت و فرصت‌های حاصل از این فناوری‌ها برای حرفه سردفتری و در نهایت شهروندان، در کنار مخاطرات ناشی از به‌کارگیری آنها را مورد بررسی قرار داده بود.
یکی از مهم‌ترین محورهای مورد تأکید رئیس UINL، اصل راهبردی «Human in Command» بود که در کنگره برلین به تصویب رسید؛ اصلی که می‌توان آن را «انسان در جایگاه تصمیم‌گیر و ناظر نهایی» معنی کرد.
بر اساس این اصل، هوش مصنوعی باید در خدمت سردفتر و ابزاری برای پشتیبانی از فعالیت حرفه‌ای او باشد، نه جایگزینی برای سردفتر؛ ضمن آنکه مسئولیت نهایی تصمیم‌ها و اقدامات همواره بر عهده سردفتر باقی می‌ماند.
این رویکرد بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در حرفه سردفتری، همراه با حفظ نقش محوری انسان، استقلال حرفه‌ای، مسئولیت حقوقی و نظارت نهایی سردفتر تأکید دارد.
مشروح سخنان رئیس اتحادیه بین‌المللی سردفتران: فناوری می‌تواند ابزارهای سردفتری را متحول کند، اما جایگزین سردفتر نمی‌شود
دیوید فیگوئروآ مارکز، رئیس اتحادیه بین‌المللی سردفتران لاتین (UINL)، در کنگره سردفتری بلژیک با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری مسئولانه از فناوری‌های نوین گفت: فناوری می‌تواند ابزارها، فرایندها و ظرفیت‌های حرفه سردفتری را توسعه دهد، اما «بهترین ابزار نظام سردفتری، همواره خودِ سردفتر خواهد بود».
فناوری؛ فرصتی برای بازنگری در شیوه‌های حرفه‌ای
فیگوئروآ مارکز با اشاره به سرعت بالای پیشرفت فناوری، بر ضرورت به‌روزرسانی مستمر دستورالعمل‌ها و رویه‌های حرفه‌ای تأکید کرد و گفت مباحث و نتایجی که در جریان این کنگره مطرح می‌شود، می‌تواند در غنی‌تر شدن این دستورالعمل‌ها مؤثر باشد.
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت اعضای اتحادیه افزود: اتحادیه‌ای متشکل از ۹۳ نظام سردفتری، نه از یک مرکز که صرفاً دستور صادر کند، بلکه از تعهد هر یک از نظام‌های عضو برای انتقال تجربه، اشتراک دانش و بهره‌مندی متقابل شکل می‌گیرد.
رئیس UINL همچنین با اشاره به سابقه مشارکت بلژیک در این اتحادیه از سال ۱۹۴۸، ابراز اطمینان کرد که این کشور بار دیگر نیز در مسیر توسعه و تبادل تجربیات حرفه‌ای نقش‌آفرین خواهد بود.
از طومار تا اسناد الکترونیکی؛ سردفتری همواره با تحول همراه بوده است
رئیس اتحادیه بین‌المللی سردفتران با اشاره به تحولات فناوری در تاریخ این حرفه اظهار کرد: حرفه سردفتری پیش از این نیز دستخوش تغییرات بزرگ فناوری شده است؛ از طومار به کاغذ، از کاغذ به ثبت الکترونیکی و از حضور فیزیکی طرفین به تنظیم اسناد از راه دور.
به گفته وی، در هر یک از این دوره‌ها نگرانی‌هایی درباره تضعیف اعتبار و جایگاه سند رسمی وجود داشته است، اما نتیجه برخلاف این نگرانی‌ها بوده است.
فیگوئروآ مارکز تصریح کرد: هرچه روابط و معاملات حقوقی سریع‌تر و غیرشخصی‌تر می‌شوند، نیاز به حضور فردی که شخصاً مسئولیت آنچه را در این فرایندها تأیید می‌شود بر عهده بگیرد، بیشتر احساس می‌شود.
«هیچ ماشینی نمی‌تواند مسئولیت سردفتر را بر عهده بگیرد»
رئیس UINL با تأکید بر جایگاه انسانی و مسئولیت حرفه‌ای سردفتر گفت: سردفتر دارای هویت، چهره، مسئولیت و وظیفه بی‌طرفی است و هیچ ماشینی نمی‌تواند این مسئولیت را به‌طور کامل بر عهده بگیرد.
وی افزود: هیچ ماشینی نمی‌تواند همانند انسانی که از اعتبار عمومی برخوردار است، پاسخگو باشد.
کنگره بلژیک؛ محل گفت‌وگو درباره آینده سردفتری
فیگوئروآ مارکز با اشاره به محورهای کنگره سردفتری بلژیک، از جمله مباحث اخلاقی و فلسفی، گفت‌وگو با توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای مورد استفاده در حرفه سردفتری، تعامل با بازیگران بزرگ فناوری جهان و ارائه راهکارهای عملی، این کنگره را رویدادی دانست که «پرسش‌های درست را در زمان و ترتیب درست مطرح می‌کند».
وی در پایان با تأکید بر همراهی UINL با جامعه سردفتری بلژیک، برای این کنگره آرزوی موفقیت کرد و گفت: فناوری می‌تواند ابزارهای ما را متحول کند، فرایندهای ما را بهبود بخشد و توانمندی‌های ما را گسترش دهد؛ اما بهترین ابزار نظام سردفتری، همواره خودِ سردفتر خواهد بود.
