این مورچهخواران خجالتی و فلسدار، قربانیان شماره یک قاچاق در جهان
صندوق جهانی طبیعت تخمین میزند که در دهه گذشته بیش از یک میلیون پانگولین از طبیعت گرفته شدهاند، آماری که شامل نمونههای کشفنشده نیز میشود.
گروه ترجمه فصل سوم
آنها به خاطر فلسهای منحصربهفردشان شکار میشوند و تقاضا برای این فلسها، این جانوران را به پرمعاملهترین پستانداران جهان تبدیل کرده است.
همزمان با «روز جهانی پانگولین»، حافظان محیط زیست بار دیگر زنگ خطر را برای این موجودات خجالتی و فلسدار که در بخشهایی از آفریقا و آسیا یافت میشوند، به صدا درآوردند.
بر اساس گزارشی که سال گذشته توسط CITES، نهاد بینالمللی نظارت بر تجارت گونههای در معرض خطر جانوری و گیاهی، منتشر شد، قاچاق پانگولین و محصولات آن در فاصله سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۴ از هر پستاندار دیگری پیشی گرفته است. در این عملیاتهای مقابله با قاچاق، بیش از ۵۰۰ هزار پانگولین کشف و ضبط شدند.
صندوق جهانی طبیعت (WWF) تخمین میزند که در دهه گذشته بیش از یک میلیون پانگولین از طبیعت گرفته شدهاند، آماری که شامل نمونههای کشفنشده نیز میشود.
گوشت پانگولین در برخی مناطق یک غذای لذیذ محسوب میشود، اما نیروی محرکه اصلی تجارت غیرقانونی آنها، فلسهایشان است. این فلسها از کراتین، همان پروتئین موجود در مو و ناخن انسان، ساخته شدهاند و در چین و سایر نقاط آسیا تقاضای بالایی دارند. دلیل این تقاضا، باور اثباتنشده به خواص درمانی این فلسها برای طیفی از بیماریها در طب سنتی است.
هشت گونه پانگولین وجود دارد؛ چهار گونه در آفریقا و چهار گونه در آسیا. تمامی این گونهها با خطر انقراض بالا، بسیار بالا یا فوقالعاده بالا روبرو هستند.
اگرچه گاهی به آنها مورچهخوار فلسدار میگویند، پانگولینها هیچ ارتباطی با مورچهخواران واقعی یا آرمادیلوها ندارند. ویژگی منحصربهفرد آنها این است که تنها پستاندارانی هستند که تمام بدنشان با فلسهای کراتینی پوشیده شده است؛ فلسهایی که روی هم میافتند و لبههای تیز دارند. این فلسها مکانیسم دفاعی کاملی هستند و به پانگولین اجازه میدهند خود را به صورت گلولهای زرهپوش درآورد، طوریکه حتی شیرها نیز در باز کردن آن ناتوان میمانند. این جانوران شبزی که از مورچه و موریانه تغذیه میکنند، شکارچیان طبیعی اندکی دارند.
اما در برابر شکارچیان انسانی، هیچ دفاع واقعی ندارند. و از نظر حفاظتی، با وجود تمام پیچیدگیهای شگفتانگیزشان—مثلاً زبانی چسبناک برای شکار حشرات که تقریباً به اندازه بدنشان دراز است—به اندازه فیلها، کرگدنها یا ببرها در افکار عمومی جا باز نکردهاند.
به گفته فعالان محیط زیست، اگرچه برخی گزارشها حاکی از روند نزولی قاچاق پانگولین پس از همهگیری کووید-۱۹ است، اما آنها همچنان در بخشهایی از آفریقا با نرخ هشداردهندهای شکار میشوند.
نیجریه یکی از کانونهای این تجارت در جهان است. در این کشور، دکتر مارک آفوا، دامپزشک حیات وحش و نماینده غرب آفریقا برای گروه حفاظتی «وایلد آفریقا»، بیش از یک دهه است که به نجات پانگولینها مشغول است. کاری که او با جستجو در بازارهای گوشت شکار برای خرید و نجات این حیوانات آغاز کرد. او اکنون یک مرکز نجات حیوانات و یک پرورشگاه پانگولین در لاگوس اداره میکند.
مأموریت او افزایش آگاهی درباره پانگولینها در نیجریه از طریق یک برنامه تلویزیونی حیات وحش برای کودکان و نیز متقاعد کردن هنرمندان، موزیسینها و سایر سلبریتیهایی که میلیونها دنبالکننده در شبکههای اجتماعی دارند، برای مشارکت در کارزارهای حفاظتی است. یا حتی صرفاً دیده شدن در کنار یک پانگولین.
نیجریه میزبان سه گونه از چهار گونه پانگولین آفریقایی است، اما این جانوران در میان ۲۴۰ میلیون نفر جمعیت این کشور چندان شناخته شده نیستند.
تلاش آفوا برای شناساندن پانگولینها از برخوردی با گروهی از مردان جوان خوشپوش نشأت میگیرد. او زمانی که در حال حمل پانگولینهای نجاتیافته در یک قفس بود، آن مردها به آنها اشاره کرده و پرسیدند اینها چیستند.
آفوا در آن زمان به شوخی گفت: «اوه، اینها بچهاژدها هستند.» اما این اتفاق او را به فکر فرو برد.
آفوا میگوید: «یک روی تاریک برای این ناآگاهی وجود دارد. اگر مردم حتی ندانند که یک پانگولین چه شکلی است، چطور میخواهید از آن محافظت کنید؟»
