شکایت رسانههای مطرح آمریکا از ترامپ؛ جنگ حقوقی علیه کاخسفید به کجا میرسد؟
تاخت و تاز ترامپ علیه رسانههای ایالات متحده سبقهای دیرینه دارد و از دولت اول او تاکنون این روند تهاجمی علیه رسانهها ادامه داشته اما حالا اوضاع و احوال تا حد زیادی متفاوت شده است.
به گزارش فصل سوم، در این میان شبکههای خبری سیانان، ام.اس.ان و پولیتیکو با طرح شکایت حقوقی علیه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و شماری دیگر از اعضای دولت او، ممنوعیت حضور خبرنگاران این رسانهها در کاخ سفید را به چالش کشیدند و آن را ناقض حقوق مربوط به آزادی بیان و آزادی مطبوعات بر اساس متمم اول قانون اساسی آمریکا دانستند.
این سه رسانه در دادگاه فدرال واشنگتن دیسی خواستار صدور دستور موقت برای جلوگیری از اجرای تصمیم ترامپ شدهاند و جلسه رسیدگی به این درخواست قرار است روز چهارشنبه برگزار شود.
در متن دادخواست آمده است: «این ممنوعیت نمیتوانست تعرضی مستقیمتر به متمم اول قانون اساسی یا نقضی آشکارتر از اصول بنیادین قانون اساسی ما باشد».
این رسانهها در بیانیهای مشترک اعلام کردند: «اگر این اقدام بدون چالش باقی بماند، آزادی مطبوعات و حق مردم برای برخورداری از روزنامهنگاری مستقل و عاری از مداخله دولت را تهدید میکند؛ چراکه دولت تعیین نمیکند که مطبوعات چه چیزی را گزارش یا منتشر کنند».
این در حالی است که ترامپ روز جمعه در شبکههای اجتماعی اعلام کرد این رسانهها «نباید بتوانند هنگام پوشش رئیسجمهوری ایالات متحده، دائماً داستانهای ساختگی و دروغ منتشر یا گزارش کنند» و در نهایت روز دوشنبه نیز در پستی دیگر از این ممنوعیت دفاع کرد.
ترامپ نوشت: «کاخ سفید در حال حمله به مطبوعات آزاد نیست؛ بلکه در حال حمله به اخبار جعلی است. این یک تهدید برای امنیت ملی ما به شمار میرود و باید همین حالا متوقف شود!»
این سخنان ترامپ در حالی مطرح میشود که رسانههای مذکور اعلام کردهاند که او برای ادعای وجود تهدیدی علیه امنیت ملی، شواهد مستند و مستدل ارائه نکرده است.
نکته قابل توجه این است که رؤسایجمهوری پیشین آمریکا نیز با رسانهها اختلاف داشتهاند، اما کارزار ترامپ علیه مطبوعات اقدامی کمسابقه توصیف شده است. او با محروم کردن بسیاری از رسانههای بزرگ و جریان اصلی از دسترسیهای معمول، حملات شخصی به خبرنگاران به دلیل گزارشهایشان و تقویت رسانههایی که همدلتر با دولت تلقی میشوند، دههها سنت را کنار گذاشته و حتی علیه چندین رسانه خبری شکایت کرده است.
افتتاح تلویزیون ترامپ
به موازات این روند کاخ سفید شامگاه دوشنبه (به وقت محلی) و چند روز پس از ممنوعیت حضور این رسانهها، پخش زندهای با عنوان «تلویزیون ترامپ» راهاندازی کرد. کاخ سفید اعلام کرد این شبکه ویدئوها و بخشهایی از آنچه را «دستاوردهای دولت ترامپ» میخواند به صورت 24 ساعته در 7 روز هفته پخش خواهد کرد. با این حال، یکی از مدافعان آزادی مطبوعات این اقدام را «ارائه مداوم تبلیغات دولتی» توصیف کرده است.
این تلویزیون یک تیزر ۶۰ ثانیهای، پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ را به نمایش گذاشت که نشان میدهد ترامپ و تیم رسانهای او در حال مهندسی اخبار و راهاندازی یک جنگ جدید حقوقی – سیاسی علیه رسانههای مطرح آمریکا هستند.
در این راستا جمیل جعفر، مدیر اجرایی مؤسسه متمم اول نایت در دانشگاه کلمبیا در گفتوگو با رویبرز اعلام کرده که «این اقدام کاخسفید بیش از پیش روشن میکند که هدف واقعی اینجا آن است که اطمینان حاصل شود مردم آمریکا بهطور مداوم با تبلیغات دولتی تغذیه میشوند».
منشأ بایکوت رسانهها در کاخسفید
نکته مهم در این رابطه، منشأ اقدامات کاخسفید علیه غولهای رسانهای ایالات متحده است. حزب ترامپ (جمهوریخواهان) در انتخابات میاندورهای نوامبر تلاش میکند اکثریت شکننده خود را در هر دو مجلس کنگره (سنا و مجلس نمایندگان) حفظ کند؛ چراکه نظرسنجیها از کاهش حمایت افکار عمومی از جمهوریخواهان حکایت دارد و میزان محبوبیت ترامپ نیز نزدیک به پایینترین سطوح تاریخی خود قرار گرفته است.
در این راستا برخی منابه حاضر در کاخسفید اعلام کردهاند که ناتالی هارپ، یکی از دستیاران نزدیک به ترامپ، بخشهایی از گزارشهای خبری اخیر و تصاویر گرافیکی مرتبط با آنها را به ترامپ نشان داده و این موضوع در تصمیم او برای ممنوع کردن فعالیت این سه رسانه نقش داشته است.
بر اساس مستندات منتشر شده از سوی رویترز، ترامپ از نحوه پوشش خبری انتخابات میاندورهای «بسیار ناراضی» بوده و نارضایتی او پس از حکم هفته گذشته دیوان عالی آمریکا که تلاش او برای محدود کردن رأیگیری پستی را متوقف کرد، شدت گرفته است.
کاخ سفید در پاسخ به پرسشهای رویترز درباره شکایت، نقش هارپ و دیدگاههای ترامپ درباره پوشش خبری انتخابات اعلام کرد: «اخبار جعلی جایی در کشور ندارد که مطالبه حضور رسانهها در دفتر بیضی رئیسجمهوری را داشته باشد. آنها کاملاً میتوانند مستقیماً از بیرون کاخ سفید گزارش تهیه کنند!».
جبهه حقوقی رسانهها علیه ترامپ
رسانههای مشمول ممنوعیت بهسرعت برای تشکیل جبههای متحد اقدام کردند. به عنوان مثال سیانان تنها ۱۰ دقیقه پس از اعلام ممنوعیت از سوی ترامپ در روز جمعه، با ام.اس.ان و پولیتیکو تماس گرفته تا درباره اقدام حقوقی مشترک گفتوگو کنند.
ویکتور پیکارد، استاد سیاست رسانه و اقتصاد سیاسی در مدرسه ارتباطات آننبرگ دانشگاه پنسیلوانیا در این خصوص میگوید «ممنوع کردن سازمانهای خبری از حضور در کاخ سفید مانع از آن میشود که آنها بتوانند رو در رو با مقامهای دولتی مواجه شوند و شاید اظهارنظرهای بداهه و بدون محافظهکاری را از آنها دریافت کنند؛ اظهاراتی که میتواند اطلاعات تازهای درباره مسائل سیاسی ارائه دهد و این موضوع، بهویژه در سال انتخابات، اهمیت زیادی دارد».
سال گذشته، ترامپ خبرگزاری آسوشیتدپرس را به دلیل آنکه از نام مورد نظر او برای «خلیج مکزیک» استفاده نکرده بود، از جمع خبرنگارانی که تحرکات رئیسجمهوری را پوشش میدهند، کنار گذاشت و آسوشیتدپرس نیز درباره این ممنوعیت شکایت کرده است.
این در حالیی است که دولت ترامپ همچنین دسترسی بسیاری از خبرنگاران به پنتاگون را محدود کرده است.
از سوی دیگر، در نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ نیز کاخ سفید تلاش کرد مجوز ورود جیم آکوستا، خبرنگار وقت سیانان، را لغو کند اما در نهایت قضات فدرال دستور دادند مجوزهای ورود آنها به کاخ سفید بازگردانده شود.
به هر ترتیب حالا این پرونده حقوقی جدید به تیموتی کلی، قاضی دادگاه منطقهای ایالات متحده، ارجاع شده و او همان قاضی است که در سال ۲۰۱۸ در پرونده آکوستا علیه ترامپ رأی داد!
جنگ با مطبوعات
نکته پایانی این است که ترامپ پس از پیروزی در دومین دوره ریاستجمهوری خود، اقدامات علیه رسانهها را تشدید کرده و با طرح شکایت علیه چندین رسانه و درخواست مکرر از شبکههای تلویزیونی برای کنار گذاشتن برنامههایی که به گفته او پوششی ناعادلانه ارائه میکنند، رسماً به جنگ رسانهها و مطبوعات رفته است.
او همچنین از کمیسیون فدرال ارتباطات خواسته است مجوز ایستگاههای پخش رادیویی و تلویزیونی مورد اختلاف خود را لغو کند.
در این مسیر دیوید الیسون، پسر لری الیسون، متحد ترامپ و رئیس هیئتمدیره اجرایی شرکت اوراکل، کنترل شرکت پارامونت و واحد خبری سیبیاس ( CBS)را در دست گرفته و این تغییر مالکیت به تغییرات گسترده در برنامه «۶۰ دقیقه»، محبوبترین مجله خبری تلویزیونی آمریکا، منجر شد.
نکته اینجاست که الیسون اکنون در تلاش است شرکت مادر سیانان، یعنی وارنر برادرز، را خریداری کند که دولت ترامپ نیز با آن موافقت کرده و نشان میدهد که او در کنار اقدامات حقوقی، به دنبال حذف تفکر منتقد خود و پاکسازی رسانهها از مخالفان خود است.
