اختلال جهانی مایکروسافت چگونه دادگاهها و مؤسسات حقوقی را زمینگیر کرد؟
از کار افتادن سامانههای مرتبط با ایمیل و برخی دیگر از خدمات شرکت مایکروسافت که چند روز پیش رخ داد و به تیتر یک رسانههای دنیا تبدیل شد، صرفاً روند جاری در حوزه فناوری و امنیت سایبری را به خود درگیر نکرد بلکه ارتباط وکلا با موکلان، ارسال اسناد قضایی و روند رسیدگی به پروندهها در محاکم را در نقاط مختلف جهان با اختلال مواجه کرد که در نوع خود کم نظیر بود.
به گزارش فصل سوم؛ این اختلال گسترده و جهانی که از روز پنجشنبه (12 نوامبر) آغاز شد و تا آخرین دقایق روز جمعه نیز همچنان بر سامانههای ایمیل سایه افکنده بود، به صورت کاملاً مشهود و محسوس فعالیت مؤسسات حقوقی و دادگاهها در سراسر جهان را با مشکلات جدی مواجه کرد.
بلومبرگ در این خصوص نوشته است که «این اختلال که موجب از کار افتادن زیرساختهای مربوط به ایمیل و توقف عملکرد برخی برنامههای مرتبط شده بود، ارتباطات میان وکلا و موکلان و همچنین فرایند ثبت و ارسال اسناد قضایی را تحت تأثیر قرار داد».
این اتفاق بار دیگر وابستگی گسترده صنعت حقوقی به زیرساختها و خدمات شرکت مایکروسافت را آشکار کرد و نهتنها ارتباطات حرفهای، بلکه بخش مهمی از ابزارهای مورد استفاده در فرایندهای اجرایی و گردش کار مؤسسات حقوقی را تحت الشعاع قرار داد.
بیبیسی در این خصوص گزارش داده که پیامدهای این اختلال به فعالیت دادگاهها نیز گسترش یافته و موجب تأخیر در روند رسیدگی به پروندهها شده است. بر اساس این گزارش، برخی قضات به دلیل عدم دسترسی به سامانههای مورد نیاز با مشکل مواجه شدند و تعدادی از دادگاهها نیز امکان دریافت اسناد قضایی، از جمله گزارشها و دادخواستهای پیش از صدور حکم (Pre-sentence Reports)، را نداشتند.
مؤسسات حقوقی چه اقدامات احتیاطی انجام دادند؟
در پی بروز این اختلال، شماری از مؤسسات حقوقی با انتشار اطلاعیههایی در وبسایتهای خود، اقدامات جایگزین و تمهیدات پیشبینیشده برای مدیریت شرایط اضطراری را تشریح کردند.
مؤسسه حقوقی بینالمللی لینکلیترز(Linklaters) اعلام کرد که تیمهای این مؤسسه مطابق روال عادی به فعالیت خود ادامه میدهند و ترتیبات لازم برای جلوگیری از توقف امور موکلان و رعایت مهلتهای زمانی حساس و فوری، از پیش اتخاذ شده است.
از سوی دیگر، با از دسترس خارج شدن خدمات مربوط به زیرساختهای ایمیل، برخی وکلا برای حفظ ارتباط با موکلان و سایر طرفهای پرونده به شبکه اجتماعی لینکدین متوسل شدند.
برخی دیگر از موسسات نیز فعالیت خود را در پی این اختلال گسترده تعطیل کردند. به عنوان مثال مؤسسه حقوقی کوئین امانوئل (Quinn Emanuel)، در پیامی خطاب به موکلان و وکلای طرف مقابل پروندهها اعلام کرده که «در حال حاضر به صورت موقت و در نتیجه مشکلات جهانی مایکروسافت، امکان دریافت یا ارسال هیچگونه ایمیلی توسط این موسسه وجود ندارد».
واکنش طنزآمیز وکلا به اختلال گسترده فناوری
بی.بی.سی همچنین در گزارش خود آورده است که در کنار تلاشها برای مدیریت پیامدهای عملیاتی این اختلال، برخی وکلا نیز با لحنی طنزآمیز به این وضعیت واکنش نشان دادند.
یکی از وکلای آمریکا در اظهارنظری کنایهآمیز نوشت: «چه کسی فکر میکرد اختلال در خدمات مایکروسافت بتواند چنین حسی از بحران وجودی حرفهای در صنف وکالت و حتی دستگاه قضا ایجاد کند؟».
وکیل دیگری در انگلیس نیز با اشاره به حجم بالای مشغله کاری در حرفه وکالت، این وضعیت را «اولین فرصت فراغتی» توصیف کرد که وکلا از سال ۱۹۹۸ تاکنون در اختیار داشتهاند!
مایکروسافت حمله سایبری را تکذیب کرد
نکته بسیار مهم این است که شرکت مایکروسافت تاکنون علت اصلی بروز این اختلال را اعلام نکرده است؛ با این حال، این غول بزرگ فناوری تأکید کرده که هیچ شواهدی مبنی بر وقوع حمله سایبری در ارتباط با این حادثه در اختیار ندارد.
بیبیسی در این خصوص گزارش داده که این شرکت فناوری در حال تلاش برای بازگرداندن خدمات به وضعیت عادی است و صف پیامهای الکترونیکی معوق نیز به میزان قابلتوجهی کاهش یافته است.
مایکروسافت در تازهترین اطلاعیه خود اعلام کرده که «ما وضعیت سلامت خدمات را بهدقت تحت نظارت داریم و روند بازیابی را در روشهای مختلف اتصالِ تحت تأثیر بررسی و تأیید میکنیم تا از پایداری مستمر خدمات اطمینان حاصل شود».
مایکروسافت همچنین اعلام کرده که «در حال حاضر، هیچ شواهدی مبنی بر فعالیت مخرب در ارتباط با این حادثه در اختیار نداریم و تا زمان رفع کامل اختلال، این موضوع را با بالاترین فوریت پیگیری خواهیم کرد و پس از تکمیل اقدامات اصلاحی و رفع اختلال، گزارش جامع پس از حادثه را منتشر خواهیم کرد که شامل علت ریشهای بروز مشکل و اقدامات دفاعی چندلایه برای پیشگیری و مقابله با چنین رخدادهایی خواهد بود».
از 2024 تا 2026: سابقه آسیبپذیری زیرساختهای حقوقی
به موازات اطلاعیه مایکروسافت باید به این موضوع اشاره کنیم که اختلال اخیر نخستین تجربه مؤسسات حقوقی در مواجهه با مشکلات گسترده فناوری اطلاعات طی سالهای اخیر نیست.
در سال ۲۰۲۴ نیز انتشار یک نسخه بهروزرسانی معیوب از سوی شرکت امنیت سایبری کراوداسترایک (CrowdStrike)، حدود ۸.۵ میلیون دستگاه مجهز به سیستمعامل ویندوز را تحت تأثیر قرار داد که با وجود گستردگی آن حادثه، مؤسسات حقوقی در مقایسه با برخی بخشهای دیگر، آسیب نسبتاً محدودی از آن متحمل شدند.
با این حال، اختلال اخیر مایکروسافت بار دیگر نشان داد که اتکای گسترده مؤسسات حقوقی و دستگاه قضایی به زیرساختهای فناوری متمرکز، میتواند در صورت بروز اختلال در خدمات یک ارائهدهنده بزرگ فناوری مانند مایکروسافت، پیامدهایی فراتر از مشکلات فنی به همراه داشته باشد و مستقیماً بر ارتباطات حرفهای، گردش اسناد قضایی، رعایت مهلتهای قانونی و استمرار فرایند دادرسی اثر بگذارد.
از این منظر، پیشبینی سازوکارهای جایگزین برای ارتباطات، دسترسی به اسناد و تداوم فعالیتهای حقوقی در شرایط اختلال زیرساختی، یکی از ملاحظات مهم در مدیریت ریسک عملیاتی مؤسسات حقوقی و نهادهای قضایی به شمار میرود که البته در این راستا بهرهگیری از هوش مصنوعی نیز میتواند این ریسک را بیش از گذشته عمیقتر کند.