زمان بازگشایی دانشگاهها برای دانشجویان جدیدالورود
معاون آموزشی وزارت علوم اعلام کرد: در صورت اعلام نتایج آزمون سراسری تا نیمه آبان، نیمسال اول بهصورت فشرده در آذر برگزار میشود. در صورت تاخیر تا آذر، بازگشایی دانشگاهها برای نو دانشجویان به بهمن ماه منتقل خواهد شد.
به گزارش فصل سوم به نقل از صدا و سیما، ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در نشست خبری روز چهارشنبه ۲۰ خردادماه، با تشریح وضعیت آموزش عالی کشور پس از جنگ اخیر، از کاهش استقبال داوطلبان از برخی رشتههای دانشگاهی، آسیبدیدگی زیرساختهای دانشگاهی و ضرورت تدوین برنامههای بازسازی و توسعه آموزش عالی خبر داد.
وی با اشاره به آمار دانشجویان کشور اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار دانشجو در کشور مشغول تحصیل هستند که ۵۰.۷ درصد آنها را زنان و ۴۹.۳ درصد را مردان تشکیل میدهند.
کاهش استقبال از رشتههای ریاضی و علوم پایه
معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به تغییر الگوی انتخاب رشته داوطلبان گفت: امروز دیگر مانند گذشته اصراری برای ورود به دانشگاه و دریافت مدرک دانشگاهی وجود ندارد و تعداد داوطلبان کنکور به حدود ۹۸۰ هزار نفر رسیده است.
وی افزود: در سالهای اخیر سهم داوطلبان رشته علوم تجربی افزایش یافته، گروه علوم انسانی تقریباً روند ثابتی داشته اما رشته ریاضی و فنی با کاهش چشمگیر متقاضی مواجه شده است؛ به طوری که سهم داوطلبان این گروه از ۲۳ درصد به حدود ۱۳ درصد رسیده که یک زنگ خطر جدی برای آموزش عالی محسوب میشود.
واحدی همچنین کاهش استقبال از رشتههای علوم پایه را از دیگر چالشهای دانشگاهها عنوان کرد و گفت: کیفیت علمی ورودیهای برخی رشتهها نیز نیازمند توجه جدی است.
سهم آموزش عالی از بودجه کشور تنها ۲ تا ۳ درصد است
وی با بیان اینکه آموزش عالی با ناترازی منابع مواجه است، اظهار کرد: سهم آموزش عالی از بودجه کشور بین ۲ تا ۳ درصد است؛ در حالی که هزینههای جاری دانشگاهها رشد قابل توجهی داشته و شکاف میان نیازهای دانشگاهها و منابع موجود به طور مستمر در حال افزایش است.
اشتغال فارغالتحصیلان متناسب با ظرفیت دانشگاهها نیست
معاون آموزشی وزارت علوم درباره وضعیت اشتغال دانشآموختگان نیز گفت: بر اساس آمارهای موجود، از هر ۱۰ شغل ایجاد شده تنها ۴ شغل به فارغالتحصیلان دانشگاهی اختصاص پیدا میکند. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای توسعهیافته بین ۶۰ تا ۸۵ درصد فارغالتحصیلان در سال نخست پس از دانشآموختگی جذب بازار کار میشوند.
وی تأکید کرد: نرخ اشتغال ارتباط مستقیمی با رشد اقتصادی دارد و کاهش رشد اقتصادی، امکان جذب فارغالتحصیلان را نیز محدود میکند.
بیش از ۳۰ دانشگاه در جنگ اخیر آسیب دیدند
واحدی با اشاره به پیامدهای جنگ اخیر برای نظام آموزش عالی کشور گفت: بیش از ۳۰ دانشگاه در جریان حملات اخیر به صورت مستقیم یا غیرمستقیم آسیب دیدهاند.
وی افزود: وزارت علوم در این حوادث پنج عضو هیئت علمی خود را از دست داد و خسارتهایی نیز به زیرساختهای آموزشی وارد شد. همچنین جنگ میتواند زمینه افزایش مهاجرت نخبگان، محدود شدن تعاملات علمی بینالمللی و تشدید مشکلات اقتصادی آموزش عالی را فراهم کند.
معاون آموزشی وزارت علوم با وجود چالشهای موجود، آموزش عالی را یکی از نقاط قوت جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: رتبه علمی ایران در سطح بینالمللی، توسعه دسترسی به آموزش عالی، گسترش فناوریهای بومی، تربیت نیروی انسانی متخصص و رفع نیازهای صنایع از مهمترین دستاوردهای دانشگاههای کشور به شمار میرود.
وی خاطرنشان کرد: بررسی عملکرد دستگاهها در تحقق اهداف برنامه ششم توسعه نشان میدهد میانگین تحقق اهداف در کشور حدود ۲۲ تا ۲۵ درصد بوده، اما این شاخص در آموزش عالی به حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد رسیده است که نشاندهنده عملکرد قابل قبول این حوزه است.
۷۰ درصد کلاسهای مجازی برگزار شد
معاون آموزشی وزارت علوم با ارائه آماری از وضعیت آموزشی هفته نخست سال ۱۴۰۵ گفت: بر اساس گزارشها، حدود ۷۰ درصد کلاسها بهصورت مجازی برگزار شد و نزدیک به ۳۰ درصد کلاسها برگزار نشد که عمدتاً مربوط به دروس عملی و آزمایشگاهی بوده است.
وی تصریح کرد: این آمار نشان میدهد تداوم آموزش برقرار بوده، اما تحقق آموزش کامل به دلیل ماهیت برخی دروس امکانپذیر نبوده است.
واحدی با اشاره به چالشهای آموزش مجازی اظهار کرد: مهمترین مشکل، اختلالات اینترنتی بوده است؛ بهگونهای که ۶۶ درصد گزارشها از بروز اختلال در اینترنت حکایت دارد، ۸ درصد وضعیت را ناپایدار اعلام کردهاند و تنها ۲۸ درصد از اینترنت پایدار برخوردار بودهاند.
وی افزود: مشکلات زیرساختی، مسائل روحی و روانی دانشجویان، کاهش مشارکت، کمبود تجهیزات و آشنایی ناکافی برخی استادان و دانشجویان با بسترهای مجازی از دیگر چالشهای این حوزه بوده است.
معاون آموزشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: مطالعات جهانی پس از دوران کرونا نیز نشان میدهد آموزش مجازی بهتنهایی کافی نیست و باید بهعنوان مکمل آموزش حضوری مورد استفاده قرار گیرد. رویکرد صفر و صدی در این زمینه کارآمد نیست و الگوی مناسب، بهرهگیری ترکیبی از آموزش حضوری و مجازی است.
بازگشت تدریجی به آموزش حضوری
وی با اشاره به آغاز تدریجی آموزش حضوری گفت: ابلاغیههای لازم به دانشگاهها ارسال شد و برخی دانشگاهها از ۹ خرداد، برخی از ۱۶ و برخی از ۲۳ خرداد کلاسهای حضوری خود را آغاز کردند، بهویژه در مقطع تحصیلات تکمیلی.
واحدی افزود: امتحانات تحصیلات تکمیلی بهصورت حضوری در حال برگزاری است و سایر دانشگاهها نیز برنامهریزی لازم را انجام دادهاند. اما در مقطع کارشناسی به دلیل فراهم نبودن شرایط، امتحانات بهصورت مجازی برگزار میشود.
واکنش معاون آموزشی به حمله به مدرسه میناب
معاون آموزشی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنان خود به حمله به مدرسه میناب اشاره کرد و گفت: در روزهای ابتدایی جنگ، حمله به این مدرسه منجر به شهادت ۱۵۶ نفر از جمله ۱۲۰ دانشآموز و ۲۲ معلم شد؛ رخدادی که به تعبیر وی یک فاجعه انسانی بود.
وی تأکید کرد: این واقعه نباید فراموش شود و لازم است علاوه بر سوگ اجتماعی و بزرگداشت شهدا، به یک سرمایه پایدار اجتماعی و آموزشی تبدیل شود. اهداف این اقدام شامل پیوند میان حافظه تاریخی و توسعه علمی، تقویت عدالت آموزشی، آیندهسازی و ترویج فرهنگ مقاومت و تابآوری است.
زمان بازگشایی دانشگاهها برای دانشجویان جدید
معاون وزیر علوم در خصوص احتمال زمان بازگشایی دانشگاهها برای دانشجویان جدید سال ۱۴۰۵، دو سناریو را مطرح کرد و گفت: با اعلام نتایج آزمون سراسری تا نیمه آبان ماه، نیمسال اول بصورت فشرده در آذر ماه برگزار خواهد شد و در صورت تاخیر در اعلام نتایج تا آذرماه و عدم پذیرش دانشجو در نیمسال اول، بازگشایی دانشگاهها برای نو دانشجویان به بهمنماه منتقل خواهد شد. این سناریوها پس از برگزاری آزمون سراسری مشخص خواهند شد.
پیشبینی جایزه ملی و بورسیه تحصیلی
وی از پیشبینی دو اقدام مشخص در این زمینه خبر داد و گفت: نخست، «جایزه ملی سرآمدی آموزشی» با تأکید بر جلوههای ویژه معلمی در سطح استانی و ملی طراحی شده است. همچنین بورسیه تحصیلی «مسیر میناب» برای ۱۵۶ دانشآموز شهید این واقعه پیشبینی شده است تا آرمانهای آنان در مسیر علمی و آموزشی کشور تداوم یابد.
واحدی تصریح کرد: اعلام رسمی و رونمایی از این برنامهها در بازدید از محل حادثه انجام خواهد شد. مسیر علمی و آموزشی کشور با تکیه بر آرمانهای شهدا و سرمایههای انسانی نظام آموزش عالی با قدرت ادامه یابد.
