ایجاد شکاف طبقانی میان افراد دارای معلولیت/ ۱۵۳ هزار نفر در صف دریافت حق پرستاری

فصل سوم؛ افراد دارای معلولیت سال‌ها است که انتقاداتی جدی را نسبت به عملکرد بهزیستی وارد می‌دانند. از میزان ناچیز مستمری و کمک‌هزینه تامین لوازم بهداشتی تا نحوه پرداخت حق پرستاری به افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید. 

از قطع و وصل مکرر این کمک‌هزینه‌ها پشت نوبت قرار گرفتن‌های طویل‌المدت برای دریافت این حقوق بدیهی که اتفاقا در قانون حمایت از حقوق معلولان هم بر آن‌ها تاکید شده است. 

خرداد ماه امسال بود که بهروز مروتی مدیر کمپین معلولان در گفتگو با رسانه‌ها ازعدم تناسب بودجه‌های مورد نیاز تأمین لوازم بهداشتی و پیامدهایی منفی آن برای افراد دارای معلولیت گفت: این افراد به جای استفاده از لوازم یک بار مصرفی مانند پوشک، سوند، نلاتون و… مجبور می‌شوند برخی از این اقلام را چند بار استفاده کنند و همین روش هم ممکن است به بروز عفونت و در نهایت فوت منجر شود. 

فعالان حوزه معلولیت تاکید می‌کنند که حمایت دولت از افراد دارای معلولیت به قدری ضعیف است که فرد دارای معلولیت شدید که هیچ امکانی برای کار ندارد، با حمایتی که از سویِ دولت می‌گیرد، حتی هزینه‌های حداقلیِ خورد و خوراک خود را هم نمی‌تواند تأمین کند. یعنی اگر این افراد مورد حمایت خانواده قرار نگیرند عملا هیچ امکانی برای زندگی ندارند. 

علی صابری وکیل دادگستری و فعال حقوق معلولان هم پیشتر به رسانه‌ها گفته بود: حقوق افراد دارای معلولیت برای مسئولان دارای اولویت نیست. البته همه مسئولان در شعارها بر این اولویت تاکید می‌کنند و خود را خادم معلولان معرفی می‌کنند. حتی ممکن است به صورت موردی برخی مشکلات مراجعان را حل کنند، اما به نظر می‌رسد در نگاه کلان، مسئولان قائل به اجرای دقیق وظایف قانونی خود در این حوزه نیستند.

نیمی از واجدین شرایط پشت نوبت دریافت حق پرستاری

حالا «رها مختاری» فعال حوزه معلولان که فرزندی دارای اتیسم در خانه دارد در گفتگو با «فصل سوم» از مشکلات خانواده‌های دارای فرزند اوتیسم شدید و خیلی شدید برای دریافت حق پرستاری می‌گوید: پس از تصویب قانون حمایت از معلولان در سال ۱۳۹۶ و اجرا شدن ماده ۷ این قانون در سال ۹۷، از ۹سال پیش تا کنون حق پرستاری به افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید اختصاص یافته است. با این حال در این سال‌ها عملا نیمی از جمعیت مراقبین در همه دهک‌ها پشت نوبت قرار داشته‌اند و هیچ حمایتی تحت عنوان حق پرستاری به آن‌ها تعلق نگرفته است، در حالی که نیم دیگر حق پرستاری را دریافت کرده‌اند. 

او ادامه می‌دهد: بسته بودجه یارانه مراکز نگهداری و حق پرستاری مشترک بوده و سالانه افزایش داشته است در حالیکه این افزایش هرساله، احتمال تخصیص حق پرستاری را به نصف جمعیت مراقبین خانگی پشت نوبتی کاهش است. سازمان بهزیستی پشت نوبتی‌ها را ۱۵۳ هزار نفر اعلام کرده، جمعیتی که در ۹ سال گذشته پشت نوبت دریافت حق پرستاری بوده‌اند با این حال ۱۶۰هزار نفر دیگر طی این ۹سال مشمول افزایش مبلغ حق پرستاری شده‌اند. 

این فعال حوزه معلولان با اشاره به اینکه افزایش ۹۰درصدی حق پرستاری و افزایش ۸۰درصدی یارانه مراکز نگهداری در سال جاری بدون کمترین الویت‌دهی بهی تعیین تکلیف پشت نوبتی‌ها اتخاذ شده، عنوان می‌کند: این افزایش مبلغ در حالی اتفاق افتاد که تنها ۷همت نیاز بود تا بهزیستی آمار پشت نوبتی‌های دریافت حق پرستاری را صفر کند، اما بهزیستی این ۷ همت را نه به صفر کردن پشت نوبتی‌های این حق که به افزایش ۲ برابری مبلغ حق پرستاری دریافت کنندگان اختصاص داد. حالا امروز برای صفر شدن پشت نوبتی‌ها ۱۴همت نیاز است، موضوعی که به معنای تشدید شکاف میان دریافت کنندگان و پشت نوبتی هاست. 

پیامد ناترازی در بودجه حق پرستاری

او اظهار می‌کند: ما از خرداد ماه با انتشار گزارش‌های متعدد مسئولان و بهزیستی را در جریان این ناترازی فاحش قرار دادیم اما تنها پاسخی که از سازمان بهزیستی دریافت کردیم تاکید بر کمبود منابع استانی بود. بنا براین، هم‌زمان با اصلاح بودجه ۱۴۰۵در مجلس، طی مکاتبه با کمیسیون‌های برنامه بودجه، بهداشت، اجتماعی، اقتصاد و مکاتبه با هیأت دولت، دیوان محاسبات و سازمان برنامه و بودجه، خواستار توقف مصوبه افزایش حق پرستاری تا تعیین تکلیف پشت نوبتی‌ها شدیم. 

به گفته مختاری این تقاضا به معنای مخالفت با افزایش مبلغ حق پرستاری نیست، اما مادامی که این ناترازی مرتفع نشود، باید جلوی هر افزایش مبلغی گرفته شود. چرا که حق پرستاری، مثل یارانه و کالا برگ باید به‌صورت برابر و بدون حتی یک روز تاخیر به همه مشمولان تعلق می‌گرفت.

ما پیامد‌های سنگین این ناترازی که به موج گسترده آسیب و خشونت در خانواده‌های دارای معلولیت منتهی شده را در این گزارش‌ها منعکس کرده‌ایم و انتظار داریم که بدون فوت وقت، با توجه به افزایش بی‌سابقه نرخ تورم که هزینه‌های مراقبت از معلولان را چند برابر کرده است، همه پشت نوبتی‌ها طبق ماده ۷قانون حمایت از معلولان از پشت نوبت خارج شوند. 

او سوالی را هم مطرح می‌کند: در گزارش بودجه ۱۴۰۵ سازمان بهزیستی، مبلغ ۳۰ همت برای تخصیص حق پرستاری ۳۱۵هزارمراقب اعم از دریافت کننده و پشت نوبتی اعلام اعتبار شده است. حالا سازمان باید پاسخگو باشد در صورت تأمین این ۳۰همت، چرا طی ۶ماه گذشته در تعیین تکلیف ۱۵۳هزار پشت نوبتی دریافت حق پرستاری مقاومت کرده و در صورت تأمین نشدن این اعتبار بر اساس چه مبنای قانونی، به جای تخصیص ۷همت برای تعیین تکلیف پشت نوبتی‌ها، اولویت را به تخصیص ۷همت برای افزایش ۹۰درصدی حق پرستاری داده است؟ 

او یادآوری می‌کند که در مراسم افتتاحیه همایش مدیران بهزیستی در مشهد، گزارشی با همین موضوع به «نیک‌زاد» نائب رئیس مجلس ارائه شده است: در این به وضعیت مراقبین در منزل و سطح بالای فرسایش مراقبت از فرد دارای معلولیت اشاره کردیم که با وجود گذشت یک دهه از تصویب قانون حمایت از معلولان همچنان هر سال مورد محرومیت سیستماتیک قرار داشته و در مسلخ سیاست‌های بودجه‌بندی تبعیض‌آمیز قرار گرفته‌اند. امسال هم به جای گسترش چتر پوشش و صفر کردن تعداد پشت نوبتی‌ها، شاهد افزایش ۹۰ درصدی حق پرستاری بودیم که باعث شده عملا فشاری که به مراقبین از معلولان در منزل وارد می‌شود انکار و نادیده گرفته شود. 

این فعال حوزه معلولان تاکید می‌کند: ما این اقدام دولت را نقض آشکار برابری و عدالت دانسته و بر اساس اصل ۷۶ و ۸۴قانون اساسی، خواستار نقش نظارتی مجلس بر حسن اجرای قوانین شدیم. با توجه به اصلاح بودجه در روزهای آتی ما در این گزارش درخواست توقف فوری مصوبه افزایش حق پرستاری تا تعیین تکلیف بودجه فراگیر و عادلانه برای تمامی ۱۵۳هزار پشت نوبتی مشمول ماده ۷ شدیم. 

بهزیستی بی‌اعتنایی می‌کند

به گفته او فعالان حوزه معلولان بر این باور هستند که انحراف اعتبارات عمومی منتج به ایجاد شکاف طبقاتی میان افراد دارای معلولیت و تخلف محرز از روح قانون است. همچنین پاس کاری‌های بودجه‌ای فراتر از سقف تحمل خانواده‌ها است. 

مختاری اظهار کرد: «سید جواد حسینی» ریاست سازمان بهزیستی همان زمان در حضور نائب رییس مجلس وعده داد که پشت نوبتی‌ها ظرف یک هفته آینده تحت حمایت با تخصیص حق پرستاری قرار می‌گیرند. این وعده رئیس سازمان بهزیستی البته مصادف با واریز حق پرستاری شهریور ماه شد که این مبلغ یکم مهر واریز شد. اما کماکان حتی همان لیست ۴۷۰ معترض هم شامل قول حسینی برای خروج از پشت نوبت نشدند. 

او اضافه کرد: از تیرماه اسامی و مشخصات این ۴۷۰ نفر که به ماندن پشت نوبت دریافت حق پرستاری اعتراض دارند در اختیار بهزیستی قرار گرفته است. اما این افراد معتقدند که بهزیستی به جای پاسخگویی بابت حق قانونی آن‌ها راه بی‌اعتنایی در پیش گرفته است. آنهم در شرایطی که هزینه‌های مضاعف مراقبت از افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید از جمله تامین دارو و پوشینه به شکلی انفجاری افزایش داشته و در عمل ۱۵۳ هزار پشت نوبتی دریافت حق پرستاری در برابر این سطح از فشار اقتصادی و فرسایش مورد انکار قرار گرفته‌اند.

انتهای پیام/