سه ویژگی وکیل خوشنام؛ گرفتن پروانه وکالت آغاز راه است
علی صدری خانلو*
دریافت پروانه پایه یک؛ خط پایان یا نقطه شروع؟
همکاران عزیز،
پروانهی پایه یکی که عنقریب به دست میگیرید، گرچه نشان پایان کارآموزی رسمی شماست، اما درست همینجاست که کارآموزی دیگری آغاز میشود؛ کارآموزیای داوطلبانه که آموزش و آزمون و نمرهاش را خودتان رقم میزنید، و تنها ضامن موفقیت در آن، وجدان بیدارتان خواهدبود.
هر بار پروندهای میپذیرید، همین وجدان شما را میسنجد و از شما میپرسد: پیش از نگارش دادخواست، شکایت یا لایحهی دفاعیه، چقدر مطالعه و تحقیق و مشورت کردهاید؟ و از آنچه آموختهاید، چقدر در دفاع کتبی و حضوریتان در جلسات دادگاه بهره بردهاید؟
به بیان دیگر، آیا این مطالعه و مشورت -که خود نوعی آموزش عملی پیش از طرح دعواست- در آزمونِ دفاع از پرونده سربلندتان کرده است؟ پس از این مراحل است که وکیل باید در انتظار داوریِ محکمه بنشیند.
کامیابی وکیل حاذق، موفق و پیگیر را نباید تنها در حکمی جست که به سود موکل صادر میشود. آنچه بهراستی برای وکیل سربلندی میآورد، طرح درست و صحیح دعوا، دفاعی جانانه، و پیگیریای مجدانه است؛ دفاعی که حتی اگر به نتیجهی دلخواه موکل نینجامد، باز هم موکل به بهترین مبلغ وکیل در میان مردم بدل میکند.
همکاران عزیز، غرض از این سخن آن است که صرف دریافت پروانه پایه یک کافی نیست؛ این تنها نخستین گام است در مسیری که فرجامش رسیدن به مقام «وکیل خوشنام» است.
وکیل خوشنام را به اختصار سه ویژگی است: نخست، مسلح بودن به دانش و مهارت این حرفه و بهروز ماندن در آن؛ دوم، شناخت اخلاق حرفهای و پایبندی عملی به آن، هرچند به ظاهر به زیان مادی وکیل تمام شود؛ و سوم، احساس مسئولیت اجتماعی. وکیل، فراتر از مسئولیت قانونی در برابر موکل، مسئولیتی نیز در برابر مسائل و مشکلات جامعه بر عهده دارد.
مردم از وکلا انتظار دارند در شناخت این مشکلات و ریشهیابی و حل آنها در کنارشان باشند، وگرنه بیتفاوتی جامعهی وکالت، اعتماد مردم را به این نهاد مدنی کهنسال سست خواهدکرد. جامعه از وکلا میخواهد از هر راه ممکن، بهویژه رسانههای عمومی، در گسترش فرهنگ حقوقی نقشی روشن ایفا کنند و مسائل پیرامون جامعه را با زبانی صریح و قلمی رسا و مستقل تحلیل کرده و پیشنهادهای اصلاحی ارائه دهند.
*عضو هیات مدیره و بازرس کانون وکلای دادگستری مرکز