پیش شرط مالکیت زوجه بر مهریه غیرمنقول دارای پلاک ثبتی
امیرمهدی قربانپور*
۱. اگرچه طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید، اما به صرف درج مشخصات و پلاک ثبتی مال غیرمنقول در عقد نکاح ، از نظر ثبتی زن مالک قانونی مهریه نمی شود چون طبق ماده ۲۲ و ۴۸ قانون ثبت ، دولت و محاکم و ادارات فقط کسی را مالک می شناسند که نام او در دفتر ثبت املاک ثبت شده باشد و سند رسمی به نام او باشد.
۲. در چنین حالتی طبق ماده ۳۲ آیین نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و قانون سردفتران و دفتریاران، سردفتر ازدواج مکلف است قبل از ثبت مال غیرمنقول به عنوان صداق در سند نکاحیه، استعلام لازم را از اداره ثبت محل بنماید که ملک فاقد مشکل قانونی باشد. مثلا توقیف را رهن نباشد.
۳. اگر مشکلی نبود سردفتر مکلف است نسبت به ثبت مستقیم سند صداق مال غیرمنقول و ثبت سند ازدواج در سامانه ثبت الکترونیک اسناد رسمی اقدام کند(با لحاظ رای شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۸۲۵۰۴۳ مورخ ۱۴۰۳/۶/۱۳ هیئت تخصصی اداری و عمومی دیوان عدالت اداری متضمن رد شکایت ابطال بند ۱۵۳ از مجموعه بخشنامه ثبتی)
۴. در صورت عدم ثبت مال غیرمنقول به نام زوجه در سامانه ثبت الکترونیک اسناد زوجه قانونا مالک مال غیرمنقول نمی شود و لهذا امکان طرح دعوی خلع ید از سوی زوجه نخواهد بود. اگرچه مشخصات و پلاک ثبتی مال غیرمنقول در سند نکاحیه ای که خود، ثبت رسمی گردیده قید شده باشد(نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۴۰۱ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۱۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه)
*وکیل پایه یک دادگستری و استاد دانشگاه