مهمترین پیام انتخابات اخیر آمریکا: جابجایی قدرت بدون تنش

مهمترین پیام انتخابات اخیر آمریکا: جابجایی قدرت بدون تنش

آرش رئیسی‌نژاد*

شاید مهم‌ترین پیام انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ آمریکا نه پیروزی دموکرات‌ها، بلکه نمایش یکی از ویژگی‌های بنیادین نظام سیاسی این کشور باشد: توانایی بازتولید رقابت سیاسی و جابه‌جایی قدرت، حتی در شرایط قطبی‌شدن شدید جامعه.

آنچه در انتخابات ۲۰۲۶ اهمیت ویژه‌ای دارد، تغییر آرایش اجتماعی و سیاسی رأی‌دهندگان است. مطابق آمار ارائه‌شده، دموکرات‌ها توانسته‌اند در میان زنان، جوانان، سیاه‌پوستان، لاتین‌تبارها، تحصیل‌کردگان دانشگاهی و رأی‌دهندگان فاقد وابستگی مذهبی برتری چشمگیری به دست آورند. در مقابل، جمهوری‌خواهان همچنان در میان مردان سفیدپوست، به‌ویژه گروه‌های مسن‌تر، و پروتستان‌های انجیلی پایگاه قدرتمندی دارند.

تنها دو سال پس از شکست سنگین دموکرات‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، موازنه قدرت بار دیگر دگرگون شد. این تحول پرسشی اساسی را پیش می‌کشد: چگونه حزبی که ظاهراً با فقدان نامزدهای کاریزماتیک و سردرگمی راهبردی مواجه است، می‌تواند در فاصله‌ای کوتاه دوباره به قدرت بازگردد؟ پاسخ را باید در منطق عملکرد نظام سیاسی آمریکا یافت.

نخست، انتخابات میان‌دوره‌ای سازوکاری برای پاسخ‌گو کردن قدرت است. در آمریکا، انتخابات ریاست‌جمهوری پایان رقابت سیاسی نیست. رئیس‌جمهور تنها دو سال فرصت دارد تا پیش از مواجهه با آزمونی دیگر، عملکرد خود را به نمایش بگذارد. ازاین‌رو، انتخابات میان‌دوره‌ای غالباً به همه‌پرسی غیررسمی درباره کارنامه دولت مستقر تبدیل می‌شود.

دوم، نظام سیاسی آمریکا بر مبنای تفکیک و توزیع قدرت طراحی شده است، نه تمرکز آن. کنترل کاخ سفید الزاماً به معنای کنترل کنگره نیست. بازگشت دموکرات‌ها به مجلس نمایندگان و سنا، در کنار تداوم ریاست‌جمهوری ترامپ، وضعیتی از «دولت تقسیم‌شده» ایجاد می‌کند که در آن، نظارت کنگره بر قوه مجریه افزایش می‌یابد و قدرت تصمیم‌گیری یک‌جانبه رئیس‌جمهور با محدودیت‌های بیشتری مواجه می‌شود.

سوم، شکست انتخاباتی لزوماً به معنای افول ساختاری یک حزب نیست. برخلاف نظام‌هایی که شکست سیاسی ممکن است به حذف بلندمدت نیروهای رقیب بینجامد، ساختار رقابتی آمریکا به احزاب امکان بازسازی ائتلاف‌ها، تغییر دستورکار و بازگشت به قدرت را می‌دهد؛ حتی بدون ظهور رهبری کاریزماتیک.

چهارم، سیاست خارجی نیز می‌تواند به مسئله‌ای تعیین‌کننده در سیاست داخلی تبدیل شود. جنگ ایران، در کنار نگرانی‌های اقتصادی و هزینه‌های زندگی، نشان داد که پیامدهای تصمیمات ژئوپلیتیکی واشنگتن می‌توانند به عرصه رقابت انتخاباتی بازگردند. در چنین شرایطی، مرز میان سیاست داخلی و خارجی بیش‌ازپیش کم‌رنگ می‌شود.

*استراتژیست

 

وبلاگ

ارسال نظر