بیانیهی انجمن حمایت از حقوق کودکان به مناسبت روز جهانی خانواده
سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۳ میلادی (۱۳۷۲ شمسی) روز جهانی خانواده را نامگذاری کرد. هدف از این نامگذاری، جلب توجه جهانیان به مسائل خانواده، آگاهیبخشی درباره اهمیت و نقش کلیدی خانواده در جامعه و تقویت سیاستگذاریهای اجتماعی برای حمایت از این نهاد بنیادین بود.
به گزارش فصل سوم به نقل از انجمن حمایت از حقوق کودکان، انجمن حمایت از حقوق کودکان معتقد است که خانواده، به عنوان پایهایترین نهاد اجتماعی و محیط طبیعی رشد و رفاه اعضای خود به ویژه کودکان، باید از حمایت و مساعدت لازم برخوردار باشد تا بتواند مسئولیتهای خود در جامعه را به خوبی ایفا کند.
با این حال، تنگناها و مشکلات متعدد در جامعه مانع از ایفای کامل نقش خانوادههای ایرانی شده است. برخی از مهمترین این چالشها عبارتند از:
۱- تنگناهای معیشتی: جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران باعث تشدید مشکلات اقتصادی شد. گرانیهای روزافزون، سفرهی خانوادههای تهیدست و اقشار متوسط جامعه را کوچکتر کرده است.
۲- بیکاری و تعدیل نیرو: بر اساس آمارهای رسمی، تعداد زیادی از نانآوران خانواده شغل خود را از دست دادهاند و چشماندازی برای بهبود وضعیت بازار کار دیده نمیشود.
۳- چالشهای آموزش مجازی: ادامه تحصیل ۱۶ میلیون دانشآموز در بستر آموزش مجازی با مشکلات جدی مواجه است، از جمله کاهش کیفیت آموزش، بیعلاقگی دانشآموزان، ریزش تحصیلی، عدم پوشش کامل اپلیکیشن شاد در مناطق مختلف، نبود دسترسی به اینترنت و کمبود تجهیزات مانند تلفن همراه. همچنین، نگرانی خانوادهها از حفظ حریم شخصی دانشآموزان، آینده تحصیلی و کیفیت آموزش آنها افزایش یافته است.
۴- محدودیتهای اینترنتی: قطع کامل اینترنت یا برنامههای طبقهبندی و محدود کردن دسترسی به آن، نقض آشکار حقوق شهروندی است و علاوه بر ایجاد محرومیت برای خانوادهها، کسبوکارهای مجازی را نیز مختل میکند.
۵- تخریب محل سکونت و کسبوکار: تعداد قابل توجهی از خانوادهها در نقاط مختلف ایران در اثر جنگ و بمباران آمریکا و اسرائیل خانه و محل کسب خود را از دست دادهاند، در حالی که دولت برنامه مدون و مشخصی برای برآورد خسارات و جبران آن ارائه نکرده است.
گسترش تنگدستی، تشدید بیکاری و افزایش قیمت اقلام ضروری، از پیامدهای تحمیل شده جنگ بر جامعه ایران هستند که به فقر خانوارها و کودکان دامن زدهاند.
انجمن حمایت از حقوق کودکان ضمن ابراز نگرانی عمیق، از دولت و شورای عالی امنیت ملی درخواست میکند موارد زیر را برای کاهش فقر و حمایت از خانوادهها به کار گیرند:
- برنامهریزی برای تهیه گزارش جامع از شرایط زیستی کودکان و تعیین دقیق پیامدهای جنگ بر نظام آموزش کشور با رعایت قوانین بالادستی از جمله قانون اساسی و قانون حمایت از اطفال و نوجوانان.
- تضمین حقوق شهروندی در دسترسی آزاد به اینترنت و حمایت از راهاندازی کسبوکارهای مجازی.
- تدوین برنامه منظم برای حمایت از خانوادههای آسیبدیده در جنگ.
- تسهیل مشارکت نهادهای مدنی و بنیادهای خیریه برای کاهش فقر کودکان و خانوادهها.
لازم به ذکر است که مطابق ماده ۴ فصل دوم قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان قوه قضائیه، سازمان بهزیستی و مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی میتوانند با توجه به شرح وظایف خود، ارزیابی سریع از شرایط کودکان و نوجوانان انجام دهند.
