پاسخ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به سوالات مردم

به گزارش فصل سوم به نقل از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛

پرسش: عبارت « به استثنای بهای ربعیه / ثمنیه اعیانی » و یا « به استثنای بهای ربعیه / ثمنیه عرصه و اعیان » در اسناد مالکیت به چه معناست 

پاسخ: مطابق قانون ، زوجین ( زن و شوهر) که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث می برند ، سهم الارث زوجه از اموال همسرش ، اگر متوفی فرزند نداشته باشد ربع اصل ترکه ( ربعیه) و اگر میت اولاد داشته باشد یک – هشتم ( ثمنیه) از اصل ماترک تعیین شده است.

در صورت تعدد زوجات متوفی ، ربع یا ثمن ترکه بالسویه بین آنان تقسیم می شود یعنی اگر میت دو همسر دائم داشته در صورتی که متوفی دارای اولاد هم باشد سهم الارث هریک از زنان وی یک- شانزدهم از ترکه محاسبه می شود.

شوهر از تمام اموال همسرش و زن در صورت فرزند دار بودن شوهر ، یک- هشتم از عین اموال منقول و یک – هشتم از قیمت اموال غیر منقول اعم از عرصه و اعیان را ارث می برد لذا در زمان صدور سند مالکیت به نام وراث متوفی چون همسر وی از بهاء و قیمت عرصه ( زمین ) و اعیان ( ابنیه و اشجار ) مال غیر منقول ارث می برد در اسناد مالکیت سایر ورثه عبارت به استثنای بهاء ثمنیه /ربعیه عرصه و اعیان قید می شود و سند مالکیت مجزی برای سهم الارث زوجه صادر نمی شود.

نکته1: تا قبل از اصلاح ماده 946 قانون مدنی ( تبصره الحاقی 26 /5 /1389 )، سهم الارث زوجه صرفاً از بهای اعیانی ملک تعیین و قیمت عرصه ( زمین ) در سهم الارث زوجه محاسبه نمی گردید و به همین دلیل در اسناد مالکیت عبارت به استثنای بهای ثمنیه  / ربعیه اعیانی ذکر می گردید.

نکته 2: اگر ورثه از پرداخت قیمت ملک بابت سهم الارث زوجه متوفی امتناع نمایند ، زن می تواند حق خود را از عین اموال استیفاء کند.