جمشید ممتاز؛ استادی که میراث حقوقیاش ماندگار شد
رئیس مرکز امور حقوقی بینالمللی معاونت حقوقی ریاستجمهوری با تأکید بر جایگاه علمی و حقوقی جمشید ممتاز گفت: اقدامات و فعالیتهای این استاد برجسته، میراثی ماندگار برای ایران در عرصه حقوق بینالملل به شمار میرود.
به گزارش فصل سوم به نقل از فارس؛ مراسم رونمایی از کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بینالمللی؛ دوره درس عمومی آکادمی حقوق بینالملل لاهه» نوشته استاد دکتر جمشید ممتاز و ترجمه احمدرضا آذرپندار با حضور رییس مرکز امور حقوقی بینالمللی معاونت حقوقی ریاست جمهوری، رئیس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد و جمعی از اساتید و اندیشمندان عرصه حقوق بینالملل در سالن همایش مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد.
توکل حبیبزاده رییس مرکز امور حقوقی بینالمللی معاونت حقوقی ریاستجمهوری با بیان اینکه اساتید و حقوقدانانی که هم در فضای دانشگاه اعتبار و اثرگذاری دارند و هم تجربه مشارکت در مسائل واقعی و مهم حقوقی کشور را به همراه دارند، یکی از ارزشمندترین سرمایههای جامعه حقوقی کشور هستند، تصریح کرد: اساتیدی همچون استاد جمشید ممتاز متعلق به یک دانشگاه و حتی نسل حاضر نیستند بلکه بخشی از میراث حقوقی کشور هستند.
رئیس مرکز امور حقوقی بینالمللی با بیان اینکه مراسم رونمایی از کتاب استاد ممتاز بهعنوان یک اثر مهم حقوقی صرفاً ادای احترام به مؤلف این اثر علمی نیست، بلکه ادای دین مرکز امور حقوقی بین المللی به این استاد برجسته ایران در عرصه حقوق بینالملل است، گفت: این مراسم در حقیقت فرصتی برای یادآوری ارزش دانش عمیق، تجربه فراوان و استقلال علمی ایشان در حوزه حقوق بینالملل است، حوزهای که در آن تصمیمها و استدلالهای حقوقی آثار مهم و گاه بلندمدت بر منافع و جایگاه یک کشور دارد.
حبیبزاده با اشاره به اینکه بزرگداشت استاد ممتاز بزرگداشت یک فرد بهتنهایی نیست بلکه بزرگداشت دانش و تجربه است که از استاد به شاگرد و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود، افزود: بهعنوان فردی که در سالهای اخیر با پروندههای ایران در عرصه حقوق بینالملل سروکار داشتهام، ادای احترام به استاد ممتاز را تنها یک وظیفه رسمی نمیدانم، بلکه این مراسم فرصتی برای تجلیل از یک سرمایه علمی و حقوقی کشور است.
رئیس مرکز امور حقوقی بینالمللی معاونت حقوقی ریاستجمهوری با بیان اینکه استاد ممتاز بخش بزرگی از زندگی پر بار خود را در راه توسعه و اعتلای دانش حقوق بینالملل و تربیت نسلهای مختلف دانشجویان و خدمت به جامعه علمی کشور سپری کرده است، افزود: ارزش یک استاد را نمیتوان در تعداد مقالات و کتب و مقام علمی یا سمتهای اجرایی خلاصه کرد، بلکه بخشی از این میراث در اندیشه شاگردان او، بخشی در نظریات حقوقی که در مقاطع حساس ارائه کرده و بخشی در ارتقای دیدگاه مدیران و مسئولان نسبت به حقوق بینالملل بهجامانده است.
حبیبزاده در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه مرکز امور حقوقی بینالمللی در پیگیری حقوق ملت ایران در عرصه بینالملل، گفت: استاد ممتاز قاضی موردی در دو پرونده بسیار مهم و حساس کشور در دیوان بینالمللی دادگستری هستند که بیانگر سطح بالایی از اعتماد به دانش، تجربه، اعتبار علمی و تواناییهای حقوقی ایشان است.
رییس مرکز امور حقوقی بینالمللی با تأکید بر اینکه انتخاب استاد ممتاز در پروندههای حساس و مهم، صرفاً انتخاب یک متخصص برای حضور در یک فرایند قضایی نبوده بلکه بهرهگیری از یک سرمایه حقوقی و علمی در یکی از مهمترین نهادهای قضایی بینالمللی است، خاطرنشان کرد: مشاوره حقوقی در زمینه پروندههای حساس و پیچیده بینالمللی تنها ارائه پاسخ به یک پرسش حقوقی نیست بلکه مستلزم شناخت درست از مسائل و درک واقعیتهای سیاسی و بینالمللی و توجه به پیامدهای عملی تصمیمها و درعینحال حفظ استقلال علمی است.
حبیبزاده با اشاره به انتخاب استاد جمشید ممتاز بهعنوان اولین ایرانی برای تصدی قاضی موردی دیوان بینالمللی دادگستری افزود: قبل از انتخاب استاد ممتاز برای تصدی قاضی موردی دیوان بینالمللی دادگستری، در بعضی پروندههای مربوط به ایران در دیوان، قضات موردی از میان اساتید و حقوقدانان برجسته خارجی انتخاب میشدند.
رییس مرکز امور حقوقی بینالمللی تصریح کرد: انتخاب یک حقوقدان برجسته ایرانی برای این جایگاه نقطه عطفی در این زمینه بود و نشان داد که جامعه حقوقی کشور از سرمایههای علمی برخوردار است که میتوانند در بالاترین سطوح قضایی بینالمللی نیز ایفای نقش کنند و خوشبختانه این تجربه ارزشمند در پروندههای بعدی نیز ادامه یافت و از اساتید و حقوقدانان کشور برای تصدی این جایگاه استفاده شد که رویهای ارزشمند و قابل استمرار است.
حبیب زاده دقت، عمق علمی، شناخت رویه های قضایی و توجه به ظرایف واقعی را لازمه فعالیت در دعاوی نزد دیوان بین المللی دادگستری برشمرد و افزود: در کنار تجربههای قضایی، آنچه کارنامه استاد ممتاز را ممتاز میکند، پیوند میان دانشگاه و عمل حقوقی است زیرا حقوق بینالملل اگر چه در دانشگاه تدریس و در کتابها و مقالات تحلیل میشود اما در بسیاری از موارد در تصمیمگیریهای واقعی دولتها و در مواجهه با مسائل پیچیده بینالمللی است که ارزش و کارآمدی خود را نشان میدهد.
رییس مرکز امور حقوقی بینالمللی یادآور شد: استادانی که بتوانند این دو عرصه را به هم پیوند دهند، نقشی فراتر از یک استاد دانشگاه ایفا میکنند و دانش را از سطح نظری فراتر میبرند و آن را به ابزاری برای فهم و حل مسائل واقعی جامعه تبدیل میکنند و درعینحال مبانی علمی را قربانی ملاحظات کوتاهمدت نمیکنند.
حبیبزاده در پایان از دکتر عابدینی مدیر علمیپژوهشی مرکز امور حقوقی بینالمللی و دکتر آذرپندار مترجم کتاب «سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی» قدردانی و برای استاد ممتاز سلامتی و موفقیت روزافزون آرزو کرد.
در ادامه این مراسم، دکتر نسرین مصفا رییس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با بیان اینکه کتاب «سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی» ثمره تدریس استاد ممتاز در آکادمی حقوق بینالملل لاهه است، افزود: روش و منش استاد ممتاز همواره بر انتخاب موضوعات جدید و جذاب عرصه حقوق بینالمللی برای تدریس و ارائه سخنرانیها و مقالات استوار بوده است.
مصفا خاطرنشان کرد: کتاب «سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی» نخستین کتاب در آکادمی حقوق بینالملل لاهه است که از سوی یک استاد ایرانی بهعنوان اولین استاد آکادمی از قاره آسیا نگاشته شده است.
رئیس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با بیان اینکه استاد جمشید ممتاز در سال 2014 بهعنوان نخستین استاد آسیایی آکادمی حقوق بینالملل لاهه تدریس خود را آغاز کردند گفت: این افتخار نهتنها برای ایران بلکه برای کشورهای آسیایی و کل کشورهای درحالتوسعه است که استادی از این کشورها برای تدریس در آکادمی انتخاب شد.
مصفا با قدردانی از همراهی و نقش بیبدیل همسر استاد جمشید ممتاز در موفقیتهای ایشان و اتمام این کتاب، گفت: برای استاد ممتاز سلامتی آرزو میکنم و از حبیبزاده و مجموعه مرکز امور حقوقی بینالمللی و آذرپندار برای ترجمه کتاب ارزشمند استاد ممتاز با عنوان سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی تشکر فراوان دارم.
رییس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با اشاره به شرایط بین المللی بر لزوم توجه به آخرین پاراگراف کتاب استاد ممتاز تاکید و خاطرنشان کرد: فقط بازگشت به روح منشور و پایان یافتن خودمحوری دولت ها می تواند روحی تازه در کالبد جامعه بین المللی بدمد و آنرا احیا کند که مستلزم توجه به ارزش های انسانی است و حقوق بین الملل حاصل آنهاست.
احمدرضا آذرپندار مترجم کتاب «سلسله مراتب نظم حقوقی بینالمللی»، ضمن خوشآمدگویی به اساتید و حاضران در مراسم، از راهنماییهای دکتر رضا موسیزاده برای ترجمه و تدوین این کتاب و حمایتهای مرکز امور حقوقی بینالمللی، بهویژه دکتر حبیبزاده و دکتر عابدینی و همچنین همسر خود قدردانی کرد و برای استاد ممتاز از خداوند سلامتی مسالت کرد.
آذرپندار با بیان اینکه فرایند ترجمه کتاب با جنگ دوازدهروزه مقارن بود، افزود: کتاب «سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی»، در شش فصل به مبانی، معیارهای شناسایی، انطباق اقدامات دولتها و قطعنامههای شورای امنیت با هنجارهای آمره، مسئولیت ناشی از نقض و چالش مصونیت دولتها و کارگزاران در برابر این هنجارها میپردازد که امیدوارم به غنای ادبیات حقوقی فارسی و توانمندسازی حقوقی ایران در عرصه بینالملل کمک کند.
مترجم کتاب «سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی» در ادامه بر اهمیت کاربردی این کتاب برای ایران در چهار محور اساسی تأکید کرد و گفت: ممنوعیت تجاوز نظامی باتوجهبه شرایط مخاصمه فعلی، مسئولیت بینالمللی دولتها در دعاوی مطروحه در دیوان بینالمللی دادگستری، مصونیت دولتها در برابر دعاوی خارجی (بهویژه در آمریکا و کانادا)، و مداخله بشردوستانه و مسئولیت حمایت از مهمترین محورهایی است که میتواند به ایران در دوران فعلی کمک شایان توجهی کند.
همچنین در این مراسم، محسن عبداللهی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و هادی آذری عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی در سخنانی به جایگاه بیبدیل استاد ممتاز در عرصه حقوق بینالملل پرداخته و بخشهای مختلف کتاب «سلسلهمراتب نظم حقوقی بینالمللی» را از منظر علمی تبیین کردند.
