دفاع مؤثر وکیل پروندههای قتل از صحنه جرم آغاز میشود
علی افروز وکیل پایه یک دادگستری نوشته است: در پرونده قتل، صحنه جرم فقط یک مکان نیست؛ اولین شاهد پرونده است.گاهی موفقیت یا شکست یک پرونده قتل، نه در جلسه دادگاه، بلکه همان چند ساعت اول و در صحنه جرم رقم میخورد.
فصل سوم؛ در پروندههای کیفری، مخصوصاً پروندههای قتل، بعضی از جزئیات مهم را نمیتوان صرفاً از روی چند برگ پرونده فهمید.
باید پرونده را دقیق خواند، ابهامات را پیدا کرد، ادله را کنار هم گذاشت و در صورت ضرورت، محل وقوع جرم را هم از نزدیک بررسی کرد.
کار وکیل صرفاً حضور در جلسه دادگاه یا تقدیم یک لایحه نیست. وکیل باید نسبت به پرونده پیگیر، فعال و مسئلهمحور باشد.
یعنی هر اقدام قانونی و مؤثری که بتواند به روشنشدن واقعیت، تکمیل دفاع و صیانت از حقوق موکل کمک کند را، در حدود قانون، دنبال کند.
گاهی یک زاویه دید مسیر پرونده را تغییر میدهد
در یک پرونده قتل، گاهی یک فاصله، یک زاویه دید، مسیر ورود و خروج، وضعیت محل یا حتی جزئیاتی که در نگاه اول ساده به نظر میرسند میتوانند در تحلیل ادله اهمیت پیدا کنند.
برای وکیل کیفری، دفاع از موکل از پشت میز شروع میشود؛ اما گاهی برای فهم درست پرونده، باید از پشت میز بلند شد و پرونده را در واقعیت هم دید.
در پرونده قتل، صحنه جرم فقط یک مکان نیست؛ اولین شاهد پرونده است.گاهی موفقیت یا شکست یک پرونده قتل، نه در جلسه دادگاه، بلکه همان چند ساعت اول و در صحنه جرم رقم میخورد.
قانونگذار در ماده ۱۲۶ آیین دادرسی کیفری، در جرایم موضوع بند «الف» ماده ۳۰۲ و همچنین هنگام معاینه اجساد، حضور شخصی و سریع بازپرس را الزامی کرده است.
از طرف دیگر، ماده ۱۳۰ تأکید میکند که صحنه جرم باید توسط گروه بررسی صحنه جرم شامل پزشکی قانونی، کارشناسان بررسی صحنه و تشخیص هویت، کارآگاهان و عنداللزوم سایر کارشناسان، تحت نظارت بازپرس بررسی شود.
چرا این موضوع اینقدر مهم است؟
چون در قتل، خیلی از ادله فقط یکبار دیده میشوند؛جایگاه جسد، آثار خون، وضعیت لباسها، آثار انگشت، مسیر ورود و خروج، آثار درگیری، وضعیت اشیاء و دهها نشانه دیگر.اگر صحنه درست حفظ نشود، اگر شخص یا اشخاصی که قانون برای حضور و انجام وظیفه آنها پیشبینی کرده، وظیفه خود را بهدرستی انجام ندهند، یا آثار مؤثر در پرونده بهدرستی کشف، ثبت و جمعآوری نشود، ممکن است یک دلیل مهم برای همیشه از بین برود.
اینجاست که یک نکته بسیار مهم برای وکیل مدافع یا وکیل شاکی شکل میگیرد:در تحقیقات مقدماتی فقط نباید پرسید:«چه دلیلی علیه متهم وجود دارد؟»
باید پرسید:«این دلیل چگونه، توسط چه کسی، تحت چه نظارتی و با رعایت کدام تشریفات قانونی به دست آمده است؟»
در پروندههای قتل، گاهی دفاع قدرتمند از متهم، از انکار اصل واقعه شروع نمیشود؛ از بررسی دقیق نحوه شکلگیری ادله شروع میشود.و گاهی هم برای اثبات اتهام، مهمترین برگ برنده، همان چیزی است که در همان ساعات اولیه در صحنه جرم بهدرستی ثبت و حفظ شده است.
تحقیقات مقدماتی، مرحلهای برای «پر کردن پرونده» نیست؛ مرحلهای است برای ساختن درستِ ادلهای که قرار است سرنوشت یک انسان را تعیین کند.
علی افروز؛ وکیل پایه یک دادگستری و مدرس علوم جنایی و قتل
انتهای پیام/
