لولا چگونه پس از شکست در دور اول انتخابات برزیل، بولسونارو را شکست داد؟
رئیس‌جمهور برزیل پس از جبران شکست در دور اول، چهارمین دوره تاریخی خود را به دست آورد، اما با کنگره‌ای محافظه‌کار و چالشی حقوقی از سوی رقیب شکست‌خورده‌اش روبرو است.
گروه ترجمه فصل سوم:
لوئیز ایناسیو لولا داسیوا، رئیس‌جمهور برزیل، پیروزی چشمگیری در انتخابات به دست آورد و فلاویو بولسونارو، سناتور راست افراطی، را شکست داد، با وجود اینکه در دور اول که اوایل اکتبر برگزار شد، بیش از دو میلیون رأی از او عقب بود.
این چپ‌گرای ۸۰ ساله روز یکشنبه چهارمین دوره بی‌سابقه خود را به دست آورد و نخستین نامزد از زمان بازگشت دموکراسی به برزیل در سال ۱۹۸۵ شد که پس از قرار گرفتن در جایگاه دوم دور اول، در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز می‌شود.
لولا در جشن پیروزی در سائوپائولو خطاب به هواداران شادمانش گفت: «فقط باید به شما می‌گفتم که دوستتان دارم. فردا، مبارزه ادامه دارد. هیچ‌کس مجبور نیست رئیس‌جمهور منتخب را دوست داشته باشد، اما او باید برای همه حکومت کند.»
پیروزی لولا ضربه‌ای مهم برای جنبش سیاسی راست‌گرا است که در سراسر آمریکای لاتین، اغلب با حمایت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیشرفت کرده است. پس لولا چگونه در فقط سه هفته اوضاع را برگرداند و با چه چالش‌هایی روبروست؟
نتیجه چه بود؟
بر اساس شمارش نهایی، لولا که روز سه‌شنبه ۸۱ ساله می‌شود، ۵۱٫۷۹ درصد آرای معتبر، یعنی ۶۴٫۲۶ میلیون رأی را به دست آورد، در مقابل ۴۸٫۲۱ درصد بولسونارو، یعنی ۵۹٫۸۳ میلیون رأی. این نتیجه، چرخشی چشمگیر نسبت به دور اول ۴ اکتبر بود، زمانی که بولسونارو ۴۷٫۰۳ درصد در برابر ۴۵٫۱۶ درصد لولا پیروز شد؛ یعنی حدود ۲٫۲ میلیون رأی.
مشارکت روز یکشنبه ۸۰٫۸ درصد بود، نزدیک به ۲ درصد بیشتر از دور قبل که ۷۸٫۹۲ درصد واجدان رأی رأی دادند.
بولسونارو تسلیم نشد و خواستار ابطال نتیجه دور دوم شد، پس از آنکه کریستیانو زانین، قاضی دیوان عالی، دستور تمدید دو ساعته رأی‌گیری را صادر کرد. هر دو نامزد به دلیل اختلالات حمل‌ونقل و هوای بد درخواست تمدید کرده بودند.
این مناقشه یادآور پیامدهای انتخابات ۲۰۲۲ است، زمانی که ژایر بولسونارو، پدر فلاویو، شکست خود را نپذیرفت. او بعدا به توطئه برای کودتا محکوم و به ۲۷ سال زندان محکوم شد که اکنون در حبس خانگی می‌گذراند. با این حال، کارشناسان می‌گویند فلاویو برای ابطال نتیجه موانع مهمی پیش رو دارد.
وینیسیوس جی رودریگز ویرا، استاد اقتصاد و روابط بین‌الملل در بنیاد آرمندو آلوارس پنتیادو، به الجزیره گفت که استدلال‌های حقوقی بولسونارو ضعیف است، به‌ویژه چون خود کارزار او درخواست تمدید کرده بود. او گفت: «فکر نمی‌کنم این در دادگاه‌ها اثر داشته باشد، اما قطعا به بولسوناریسمو، جنبش راست افراطی در برزیل، کمک می‌کند در خیابان‌ها از نظر سیاسی قوی بماند.»
لولا چگونه اوضاع را برگرداند؟
به گفته تحلیلگران، بازگشت لولا ناشی از کارزار مردمی احیاشده، بسیج جوانان و چرخش به سمت کارزار دیجیتال بود.
مونیکا یاناکیو، خبرنگار الجزیره که از سائوپائولو گزارش می‌داد، گفت جوانان برزیلی پس از پیروزی بولسونارو در دور اول، خودجوش در فضای آنلاین سازماندهی شدند و آنچه به «ارتش لولا» معروف شد را ایجاد کردند. او گفت: «این قشونی بود که به خیابان‌ها رفت، میلیون‌ها نفر در سراسر برزیل، و جوانان خودشان بسیج شدند، به کارزار انرژی دادند، کارزاری که صادقانه بگویم پیش از دور اول اصلا پرانرژی نبود.»
گوستاوو ریبیرو، سرویراستار نشریه «گزارش برزیل»، به الجزیره گفت کارزار لولا در ابتدا ازخودراضی به نظر می‌رسید. او گفت: «کارزار لولا هم پس از دور اولی که در آن طوری رفتار کرد که گویی انتخابات را در جیب دارد و اساساً کارزاری آنکرونیستی و عمدتاً غیرآنلاین اجرا کرد، خودش را جمع‌وجور کرد.» ریبیرو گفت: «کارزار واقعا به سمت ذهنیت دیجیتال و تلاش مردمی چرخید.» و افزود لولا «بسیار هوشمندانه از قدرت کنونی‌اش به نفع خود استفاده کرد. می‌توانم بگویم این بیشتر شایستگی لولا است، حتی اگر بولسونارو فقط تلاش کرد که خارج از وقت بازی کند.»
کارشناسان دیگر موافق بودند و گفتند اشتباهات خود بولسونارو احتمالا به شکست او کمک کرد. پروفسور ویرا استدلال کرد که این سناتور پس از پیروزی در دور اول بیش از حد اعتماد به نفس پیدا کرده بود. این استاد اقتصاد اشاره کرد: «در هفته اول، او طوری رفتار می‌کرد که گویی خودش رئیس‌جمهور منتخب است. او وزیر تعیین می‌کرد.» او افزود: «اگر چیزی باشد که مردم برزیل دوست ندارند [آن] خودبزرگ‌بینی است، بنابراین آقای فلاویو بهای بسیار بالایی برای این می‌پردازد.»
ریبیرو از «گزارش برزیل» نیز جذابیت سیاسی بولسونارو را زیر سؤال برد. او گفت: «او کاریزمای پدرش را ندارد. او اساساً با نام خانوادگی پدرش کارزار می‌کرد.»
مشارکت بالاتر عامل مهم دیگری بود
تخمین زده می‌شود ۳۳٫۴ میلیون برزیلی در دور اول رأی ندادند که حدود ۲۱ درصد واجدان رأی را تشکیل می‌داد. امتناع از رأی‌دادن در دور دوم به حدود ۱۹ درصد کاهش یافت.
فرناندو برانکولی، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه فدرال ریو دو ژانیرو، گفت به نظر می‌رسد رأی‌دهندگانی که قبلا غایب بودند در دور دوم شرکت کردند. او به الجزیره گفت: «ما از قبل می‌دانیم که شمار زیادی از کسانی که در دور اول رأی ندادند، اکنون حاضر شدند.» برانکولی همچنین احتمال داد برخی رأی‌دهندگان بولسونارو در دور اول به لولا روی آورده باشند، هرچند الگوهای دقیق رأی‌دهی روشن نیست.
به گفته ویرا، این انتخابات به طور قابل استدلال یکی از مهم‌ترین انتخابات تاریخ برزیل بود. او گفت پس از پایان دیکتاتوری ۲۱ ساله در سال ۱۹۸۵، برزیل یک «چارچوب قانون اساسی» ساخت که حقوق اجتماعی بیشتری از هر زمان دیگری در تاریخ این کشور آمریکای جنوبی به مردم داد. او گفت: «این برای مردم برزیل بسیار مهم است، چون ما هنوز سطوح بالایی از نابرابری داریم.» و اشاره کرد که حفظ «درجه بسیار بالای مشارکت سیاسی» حیاتی است.
در مقابل، ویرا گفت جنبش راست افراطی بولسوناریسمو تلاش کرده بود با به کارگیری «تاکتیک‌های سرکوب رأی»، «حقوق رأی‌دهندگان را محدود کند».
لولا با چه چالش‌هایی روبرو است؟
با وجود پیروزی، لولا با کنگره‌ای تحت سلطه محافظه‌کاران روبرو است که می‌تواند دستور کار قانون‌گذاری او را به شدت محدود کند. حزب لیبرال بولسونارو و متحدانش می‌توانند بیش از ۲۸۰ کرسی از ۵۱۳ کرسی مجلس سفلی و تا ۵۰ کرسی از مجموع ۸۱ کرسی سنا را کنترل کنند و به‌طور بالقوه به اپوزیسیون اکثریت در هر دو مجلس بدهند.
برانکولی هشدار داد که لولا فضای مانور محدودی خواهد داشت. او گفت: «قطعا می‌توانیم انتظار داشته باشیم که دولت لولا نتواند کار گسترده‌ای را پیش ببرد. پیروزی‌های کوچکی به دست می‌آورید و باید با آن گروه‌ها مذاکره کنید.»
فشارهای اقتصادی چالش مهم دیگری است. بر اساس بانک جهانی، بدهی عمومی برزیل از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته، در حالی که دولت رشد تنها ۲٫۳ درصد را برای سال آینده پیش‌بینی می‌کند. علاوه بر این، برانکولی اعلام کرد لولا همچنین باید به امنیت و بدهی خانوارها بپردازد؛ دو موضوعی که به رقابتی شدن انتخابات کمک کرد.
برانکولی اشاره کرد که سن رئیس‌جمهور پرسش‌های بیشتری درباره آینده حزب کارگران (PT) و اینکه چه کسی جانشین این رهبر دیرینه خواهد شد مطرح می‌کند. او گفت: «هیچ‌کس نمی‌تواند جایگزین او شود و او هم مسن است.»
منبع: الجزیره
