شرایط صدور پروانه کارگزاریهای فنی-مهندسی و حقوقی املاک اعلام شد
پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک بر اساس دستورالعمل جدید بند «پ» ماده ۱۱۴ قانون برنامه هفتم پیشرفت، برای اشخاص حقوقی واجد شرایط صادر میشود. معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تشریح این دستورالعمل اعلام کرد که کارگزاریها پس از دریافت پروانه، فقط ۶ ماه فرصت دارند شعبه، کارشناس امور ثبتی و حقوقی، کارشناس نقشهبرداری و سامانه خدمات غیرحضوری خود را معرفی و راهاندازی کنند.
به گزارش فصل سوم به نقل از اداره کل روابط عمومی و رسانه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، صفدر کشاورز، معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت، با اشاره به محدودیت نیروی انسانی فنی و کارآزموده در اجرای قوانین جامع حدنگار و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، از فراهم شدن زمینه صدور مجوز برای کارگزاریهای فنی مهندسی و حقوقی املاک خبر داد.
این خبر برای فعالان حوزه ثبت، نقشهبرداری، کارشناسان رسمی دادگستری، شرکتهای حقوقی و متقاضیان ارائه خدمات ثبتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخش مهمی از خدمات مرتبط با املاک از طریق این کارگزاریها قابل پیگیری خواهد بود.
مبنای قانونی پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک
صدور پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک بر اساس بند «پ» ماده ۱۱۴ قانون برنامه هفتم پیشرفت پیشبینی شده است. دستورالعمل اجرایی این بند توسط رئیس قوه قضاییه در تاریخ ۲۶ مهر ۱۴۰۴ ابلاغ شده و به موجب آن، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور میتواند برای اشخاص حقوقی غیردولتی واجد شرایط، پروانه کارگزاری صادر کند.
صفدر کشاورز اعلام کرده است که اجرای کامل قوانین مهمی مانند قانون جامع حدنگار مصوب ۱۳۹۳ و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، نیازمند ظرفیت تخصصی گسترده است. از این رو، استفاده از ظرفیت اشخاص حقوقی دارای صلاحیت میتواند به تسریع ارائه خدمات ثبتی کمک کند.
شرایط صدور پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک برای اشخاص حقوقی
بر اساس دستورالعمل اعلامشده، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای شرکتها یا مؤسسات دارای شناسه ملی، در صورت تقاضا و احراز شرایط قانونی، پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک صادر میکند.
شرایط اصلی متقاضیان حقوقی
اشخاص حقوقی متقاضی باید شرایط زیر را داشته باشند:
تمام سهامداران، مالکان، مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره باید ایرانی باشند.
مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره نباید سوءپیشینه مؤثر کیفری داشته باشند.
شخص حقوقی باید زیرساخت لازم برای ارائه خدمات غیرحضوری و تبادل برخط اطلاعات با سازمان ثبت را داشته باشد.
در اساسنامه شرکت یا مؤسسه نباید شرطی مخالف دستورالعمل وجود داشته باشد.
متقاضی باید تعهد رسمی به رعایت قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران و مفاد دستورالعمل بدهد.
مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره باید تبصره ۴ ماده واحده قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل مصوب ۱۳۷۳ را رعایت کنند.
این شرایط نشان میدهد که صدور پروانه صرفاً برای اشخاص حقوقی دارای ساختار قانونی، فنی و قابل نظارت انجام خواهد شد.
مهلت ۶ ماهه پس از دریافت پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک
یکی از مهمترین بخشهای دستورالعمل، مهلت ۶ ماهه بعد از دریافت پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک است. طبق اعلام معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت، کارگزاری پس از دریافت پروانه حداکثر ظرف ۶ ماه باید شرایط لازم را فراهم کند.
الزامات کارگزاری در مهلت ۶ ماهه
کارگزاری موظف است در این مدت:
حداقل یک شعبه راهاندازی کند؛
حداقل یک کارشناس امور ثبتی و حقوقی معرفی کند؛
حداقل یک کارشناس نقشهبرداری معرفی کند؛
فراهم شدن این شرایط را به صورت مکتوب به سازمان ثبت اعلام کند.
در صورتی که کارگزاری در مهلت تعیینشده این الزامات را انجام ندهد، پروانه صادره ابطال خواهد شد. بنابراین دریافت مجوز، پایان کار نیست و شخص حقوقی باید آمادگی عملی برای ارائه خدمات داشته باشد.
کارشناس ثبتی و حقوقی در کارگزاریها چه شرایطی دارد؟
در فرآیند فعالیت دارندگان پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک، حضور کارشناس امور ثبتی و حقوقی الزامی است. برابر دستورالعمل، این کارشناس باید یکی از شرایط زیر را داشته باشد:
دارای پروانه کارشناسی رسمی دادگستری در رشته امور ثبتی باشد.
دارای پروانه وکالت رسمی دادگستری، سردفتری اسناد رسمی یا دفتریاری باشد یا سابقه فعالیت در این موارد را داشته باشد.
دارای سابقه قضاوت باشد.
از کارمندان بازنشسته سازمان ثبت با حداقل ۵ سال سابقه مرتبط در امور ثبتی و حقوقی و تأیید سازمان باشد.
عضو هیئت علمی در رشتههای حقوقی یا فقه و حقوق باشد.
دارای مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته حقوقی یا فقه و حقوق و حداقل یک سال سابقه فعالیت در کارگزاریها باشد.
این بخش برای سایتهایی که در حوزه کارشناسی رسمی امور ثبتی فعالیت دارند، اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نقش کارشناس رسمی دادگستری در رشته امور ثبتی در ساختار کارگزاریها به رسمیت شناخته شده است.
شرایط کارشناس نقشهبرداری در کارگزاری فنی مهندسی املاک
یکی دیگر از ارکان مهم برای فعالیت کارگزاریها، معرفی کارشناس نقشهبرداری است. در بسیاری از خدمات ثبتی، تعیین حدود، تفکیک، افراز، اصلاح ملک و صدور اسناد حدنگاری، موضوع نقشهبرداری اهمیت اساسی دارد.
افراد واجد شرایط برای عنوان کارشناس نقشهبرداری
بر اساس دستورالعمل، کارشناس نقشهبرداری باید یکی از عناوین زیر را داشته باشد:
دارای پروانه کارشناسی رسمی دادگستری در رشته نقشهبرداری باشد.
دارای پروانه اشتغال در رشته مهندسی نقشهبرداری از سازمان نظام مهندسی ساختمان باشد.
کارمند بازنشسته سازمان ثبت با حداقل ۵ سال سابقه مرتبط با نقشهبرداری و تأیید سازمان باشد.
عضو هیئت علمی در رشتههای مهندسی نقشهبرداری، عمران، معماری یا شهرسازی باشد.
دارای مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشتههای یادشده و حداقل یک سال سابقه فعالیت در کارگزاریها باشد.
بنابراین، دارندگان پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک باید علاوه بر بخش حقوقی، توان تخصصی در حوزه نقشهبرداری نیز داشته باشند.
خدمات قابل ارائه با پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک
معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت تأکید کرده است که خدمات ثبتی کارگزاریها محدود و مشخص است. این خدمات شامل پذیرش، پیگیری و انجام تشریفات قانونی در برخی امور ثبتی است.
مهمترین خدمات مجاز کارگزاریها
کارگزاریها میتوانند در زمینههای زیر فعالیت کنند:
صدور سند مالکیت المثنی و تبدیل اسناد دفترچهای به اسناد حدنگاری؛
تفکیک عرصه و آپارتمان، تجمیع و افراز املاک؛
تغییر وضعیت املاک، تعیین حدود، اصلاح ملک و اصلاح مندرجات اسناد مالکیت؛
صدور سند مالکیت حدنگاری برای متصرفان قانونی فاقد سند رسمی، مطابق مقررات ثبت عمومی و فوقالعاده ثبتی؛
درج ادعای موضوع ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول.
این فهرست نشان میدهد که بخش قابل توجهی از خدمات تخصصی مرتبط با ثبت املاک، حدنگاری، تفکیک، افراز و اسناد مالکیت در حوزه فعالیت کارگزاریهای دارای مجوز قرار میگیرد.
الزام ارائه خدمات غیرحضوری توسط کارگزاریها
یکی از نکات مهم دستورالعمل، الزام کارگزاریها به ارائه خدمات غیرحضوری است. کارگزاری موظف است خدمات خود را به گونهای ارائه کند که متقاضی برای دریافت خدمت، الزامی به حضور در محل شعبه نداشته باشد.
بر این اساس، کارگزاری باید حداقل یک درگاه ارائه خدمات غیرحضوری راهاندازی کند. البته این موضوع مانع مراجعه حضوری متقاضیان نیست، اما اصل بر فراهم بودن بستر غیرحضوری و تبادل برخط اطلاعات با سازمان ثبت است.
همچنین مسئولیت اقدامات انجامشده و جبران خسارتهای احتمالی ناشی از عملکرد کارگزاری، بر عهده خود کارگزاری خواهد بود.
اهمیت این دستورالعمل برای کارشناسان رسمی امور ثبتی و نقشهبرداری
ابلاغ دستورالعمل پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک میتواند جایگاه کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه امور ثبتی و نقشهبرداری را پررنگتر کند. زیرا کارگزاریها برای ادامه فعالیت ملزم به معرفی نیروهای متخصص در این دو حوزه هستند.
در خدماتی مانند تفکیک، افراز، تعیین حدود، اصلاح مندرجات سند، تبدیل سند دفترچهای به حدنگاری و ثبت ادعای ماده ۱۰، استفاده از نظر کارشناسان متخصص میتواند از بروز اختلافات بعدی جلوگیری کند.
جمعبندی خبر پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک
بر اساس اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، شرایط صدور پروانه کارگزاری فنی مهندسی املاک برای اشخاص حقوقی غیردولتی مشخص شده است. این اشخاص در صورت داشتن شرایط قانونی، زیرساخت غیرحضوری و تعهدات لازم، میتوانند برای دریافت پروانه اقدام کنند.
کارگزاریها پس از دریافت مجوز، فقط ۶ ماه فرصت دارند حداقل یک شعبه، یک کارشناس امور ثبتی و حقوقی و یک کارشناس نقشهبرداری معرفی کنند. در غیر این صورت، پروانه صادره ابطال خواهد شد.
این دستورالعمل میتواند نقش مهمی در توسعه خدمات ثبتی، اجرای قانون حدنگار، تسهیل ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و ساماندهی خدمات تخصصی املاک داشته باشد.
