۱۱ نکته کاربردی برای بستانکاران ورشکسته

فصل سوم؛ طی بخشنامه جدید اداره کل تصفیه امور ورشکستگی قوه قضاییه در خصوص اجرای رای وحدت رویه ۸۷۷(۱۴۰۵/۰۳/۱۲) هیأت عمومی دیوانعالی کشور، نکاتی به ادارات تصفیه دادگستری‌های سراسر کشور ابلاغ شده است.

این رای وحدت رویه با موضوع پرداخت کاهش ارزش پول بستانکاران از محل اموال مازاد بر دیون تصدیق شده ورشکسته می‌باشد.

نکته ۱: پرونده‌های ختم شده 

پرونده‌هایی که تصفیه‌شان خاتمه یافته و آگهی ختم تصفیه منتشر شده، از شمول اجرای رای خارج‌اند.

نکته ۲: پرونده‌های جاری 

پرونده‌هایی که اموال ورشکسته هنوز در اختیار اداره تصفیه است، مشمول رای‌اند؛ خواه مطالبات بستانکاران کلا یا جزئا پرداخت شده باشد، خواه نشده.

نکته ۳: مهلت ۱۰ روزه 

اداره تصفیه باید بستانکارات اخطار دهد و با الهام از ماده ۲۸ قانون تصفیه و ماده ۴۲۲ ق.آ.د.م، مهلتی ده روزه برای مراجعه و ادعای کاهش ارزش پول بدهد.

نکته ۴: مبدأ محاسبه 

طلب ریالی از «تاریخ توقف» و طلب ارزی «تاریخ تصدیق»؛ اگر دین در آن تاریخ هنوز پدید نیامده بود، از «تاریخ ایجاد دین»

تاریخ پایان و حالت خاص 

پایان محاسبه، تاریخ پرداخت از سوی اداره تصفیه است؛ در مطالبات عین(مانند طلا، آهن و سیمان)، همان تاریخی ملاک است که مبنای تصدیق طلب قرار گرفته.

نکته ۵: مراجعه نکردن بی‌دلیل

اگر بستانکار برای دریافت طلب تصدیق‌شده دعوت شده ولی بدون دلیل مراجعه نکند، کاهش ارزش پول فقط تا تاریخ صدور همان اخطار محاسبه و پرداخت می‌شود.

نکته ۶: ابلاغ بدون حق اعتراض

پس از تعیین میزان، اخطاریه پرداخت بدون اعلام حق اعتراض و مهلت اعتراضی به بستانکار ابلاغ و مبلغ به حساب او واریز می‌شود؛ یعنی در این مرحله امکان اعتراض به آن وجود ندارد.

نکته ۷ ـ اولویت مطالبات (ماده ۵۸)

ماده ۵۸ قانون تصفیه، ترتیب پرداخت بدهی‌ها را تعیین می‌کند:

مطالبات ممتاز (مانند مزایای کارکنان و هزینه‌های اداره تصفیه) بر طلب‌های عادی تقدم دارند. بنابراین، بستانکار در پرداخت جبران کاهش ارزش پول نیز همین اولویت‌ها رعایت می‌شود؛ یعنی هر بستانکار در همان رده ممتاز یا عادی طلبش، جبران را می‌گیرد.

نکته ۸: قرارداد بانکی

ملاک، عدد کمتر است: اگر کاهش ارزش پول طبق قرارداد بانکی کمتر از معیار ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م. دربیاید، همان قرارداد مبنای محاسبه است؛ اگر بیشتر دربیاید، معیار ماده ۵۲۲ ملاک قرار می‌گیرد.

نکتهٔ ۹: جانشینی که بدهی را پرداخته

فرض: طلب بستانکار توسط ثالثی پرداخت شده و همان ثالث به‌عنوان جانشین در پرونده معرفی و حقوق طلب به او واگذار شده است. با تقاضای این جانشین، کاهش ارزش پول از تاریخ توقف تا تاریخ پرداختِ ثالث محاسبه و به خود جانشین پرداخت می‌شود.

ثالثِ بدون سمتِ جانشینی

اگر ثالث طلب را بدون سمتِ جانشینی پرداخته باشد، نه به طلبکار اصلی و نه به او کاهش ارزش پول تعلق نمی‌گیرد.

نکتهٔ ۱۰: مراجعهٔ خارج از مهلت

بستانکاری که خارج از مهلت قانونی مراجعه کرده ولی طلبش پس از بستانکاران موعددار پرداخت شده، در کنار سایر بستانکاران جبران کاهش ارزش پول را دریافت می‌کند.

نکتهٔ ۱۱: قرارداد ارفاقی

در پرونده‌های مشمول قرارداد ارفاقی، جبران کاهش ارزش پول به بستانکاران منتفی است؛ صرف‌نظر از اینکه اموال تحویل شده باشد یا نشده.

جمع بندی 

رای وحدت رویه ۸۷۷، راه جبران کاهش ارزش پول را برای بستانکاران ورشکسته باز کرد و بخشنامه اداره کل تصفیه اجرای آن را روشن نمود؛ پرونده‌های جاری مشمول‌اند، مهلت ادعا ده روز است، قواعد محاسبه مشخص است و در قرارداد ارفاقی این جبران منتفی است.

انتهای پیام/