۱۰ نکته مهم مالیات بر ارث
محمدرضا رجبی*
۱. امکان محاسبه مالیات بر ارث بر «هر دارایی» به صورت مستقل محاسبه میشود، نه بر کل ماترک
پس از اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم، هر مال به صورت مستقل ارزشگذاری و مالیات آن جداگانه تعیین میشود.
۲. ارزش معاملاتی، نه قیمت روز بازار
مالیات املاک بر اساس ارزش معاملاتی موضوع ماده ۶۴ قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود؛ این ارزش معمولاً بسیار کمتر از قیمت واقعی بازار است.
۳. انتقال ملک بدون مفاصاحساب مالیات بر ارث ممکن نیست
دفاتر اسناد رسمی و ادارات ثبت، انتقال رسمی املاک موروثی را بدون مفاصاحساب مالیاتی انجام نمیدهند.
۴. هر وارث میتواند نسبت به سهم خود اقدام کند
در بسیاری از موارد، برای انتقال سهمالارث یک وارث، الزام قانونی به حضور همزمان همه وراث وجود ندارد؛ البته بسته به نوع دارایی و تشریفات اداری ممکن است مدارک مشترک لازم باشد.
۵. معافیتهای قانونی را جدی بگیرید
بیمه عمر، دیه، مزایای پایان خدمت، حقوق بازنشستگی و برخی مطالبات بیمهای از مالیات بر ارث معاف هستند.
۶. طبقه وراث در میزان مالیات اثر مستقیم دارد
وراث طبقه دوم دو برابر و وراث طبقه سوم چهار برابر وراث طبقه اول مالیات پرداخت میکنند.
۷. فوت قبل یا بعد از سال ۱۳۹۵ بسیار مهم است
ملاک اعمال قانون، تاریخ فوت متوفی است؛ نه زمان انحصار وراثت یا انتقال اموال. بنابراین فوتهای قبل از ۱۳۹۵ تابع مقررات پیشین و فوتهای بعد از آن تابع قانون اصلاحی هستند.
۸. بدهیهای متوفی قابل کسر است
در صورت احراز قانونی، بدهیهای متوفی و هزینههای قابل قبول میتواند در تعیین مأخذ مالیاتی آثار مهمی داشته باشد.
۹. انتقال سهام شرکتها قواعد خاص خود را دارد
در شرکتهای سهامی، مسئولیت محدود و سایر اشخاص حقوقی، علاوه بر مالیات بر ارث، رعایت تشریفات قانون تجارت، اساسنامه و ثبت انتقال سهام نیز ضروری است.
۱۰. اشتباه در ارزشگذاری داراییها قابل اعتراض است
اگر وراث نسبت به ارزش تعیینشده توسط اداره امور مالیاتی یا مبنای محاسبه مالیات اعتراض داشته باشند، میتوانند از طرق قانونی پیشبینیشده در قانون مالیاتهای مستقیم نسبت به آن اعتراض کنند.
جمعبندی
پروندههای مالیات بر ارث صرفاً یک موضوع مالیاتی نیستند؛ بلکه با حقوق ثبت، حقوق املاک، امور حسبی، قانون تجارت و آیین دادرسی مالیاتی نیز ارتباط دارند. بررسی دقیق مدارک، زمان فوت، نوع دارایی و وضعیت هر یک از وراث، نقش تعیینکنندهای در میزان مالیات و سرعت انتقال ترکه دارد.
برای پروندههای دارای املاک متعدد، سهام شرکتها یا داراییهای با ارزش، مشاوره تخصصی پیش از هرگونه انتقال رسمی میتواند از بروز اختلافات و هزینههای غیرضروری جلوگیری کند.
* وکیل پایه یک دادگستری
