تلنبار جسد زنان در آفرقای جنوبی: زنکشی نیست، جنگ است!
گروه ترجمه فصل سوم:
جسد نهمین زن در حدود دو ماه در شهرداری اکورولنی آفریقای جنوبی پیدا شد؛ موضوعی که نگرانیها دربارهٔ خشونت علیه زنان را تشدید کرد و بازنگری دوباره در واکنش دولت به بحران قتل زنان در این کشور را برانگیخت.
آخرین قربانی صبح روز پنجشنبه در داون پارک، یک منطقهٔ مسکونی در بوکسبرگ، در شرق ژوهانسبورگ پیدا شد. گمان میرود این زن سیساله باشد و نیمهبرهنه و پیچیده در ملافه پیدا شده است. پلیس در حال تحقیق این مرگها است، اما هنوز اثبات نکرده که هر نُه مورد به هم مرتبط هستند.
آثلندا ماته، سخنگوی سرویس پلیس آفریقای جنوبی، روز ۱۵ سپتامبر به خبرگزاری رویترز گفت: «ما هنوز در حال بررسی این هستیم که آیا با یک مجرم طرفیم یا گروهی از مردان که پشت این قتلها هستند».
ماته گفت که بازرسان همچنین در حال بررسی این هستند که آیا ممکن است جنایات سریالی در میان باشد، اما تأکید کرد که پلیس تا کنون هیچ ارتباطی بین این پروندهها نیافته است.
او گفت: «این تحقیقی نیست که بتوانید عجله کنید، چون بسیار پیچیده است. در این مرحله ممکن است چندین مجرم درگیر باشند. اما بگذارید آن را به کارآگاهان بسپاریم».
انگار افراد را شکار میکنند
پرنسس اوریکا موگانه، کمیسر کمیسیون برابری جنسیتی آفریقای جنوبی، به الجزیره گفت که این قتلها بازتاب بحرانی گستردهتر است که زنان در سراسر کشور با آن روبرو هستند. موگانه گفت: «این یک جنگ است. حس میشود افراد شکار میشوند. وقتی کسی شکارچی است، بهترین کاری که میتوانید بکنید این است که مطمئن شوید شکار محافظت میشود».
جنبش ملی سرپناه آفریقای جنوبی (NSMSA) میگوید خط تلفنی ۲۴ ساعته و سرپناههای وابسته به آن، شاهد ورود زنانی هستند که تجربیات خشونتآمیزشان بهطور فزایندهای شدیدتر شده است، از جمله تهدید به مرگ، تعقیب، خفهکردن، کنترل اجباری و نقض مکرر دستورهای حمایتی.
این سازمان در بیانیهای ایمیلی به الجزیره گفت: «اینها رویدادهای منفرد نیستند. آنها نشانههای بحرانی گستردهتر هستند که در آن خشونت علیه زنان در بسیاری از جوامع بهشدت عادی شده است».
زندگیمان را با مجرمان تطبیق دهیم؟
توصیهٔ پلیس که از زنان میخواهد پس از این قتلها تنها پیادهروی یا ورزش نکنند و از مناطق خلوت دوری کنند، انتقاداتی را برانگیخته است.
موگانه گفت: «بسیاری از زنان در آفریقای جنوبی الآن میگویند: "شما اساساً به ما میگویید زندگیمان را با مجرمان تطبیق دهیم"».
جنبش ملی سرپناه آفریقای جنوبی گفت که زنان مسیرهای خود را تغییر میدهند، از سفر در ساعات خاص اجتناب میکنند، موقعیت مکانی خود را با عزیزان به اشتراک میگذارند و برای امن ماندن، تحرکات خود را محدود میکنند.
این سازمان به الجزیره گفت: «پیامهای ایمنی نباید این تصور را ایجاد کنند که زنان میتوانند با انتخابهای متفاوت، از خشونت جلوگیری کنند. مسئولیت خشونت بر عهدهٔ مجرمان است، در حالی که مسئولیت حفاظت بر عهدهٔ جامعه و دولت است».
الیزابت موسلاکگومو، ۳۸ ساله، مادر و دونده، از جملهٔ زنانی بود که مرده پیدا شد. او پس از خروج از خانه در شهرداری اکورولنی، در شرق ژوهانسبورگ، برای دویدن معمول خود در حدود ساعت ۵:۳۰ بعدازظهر روز ۹ سپتامبر ناپدید شد. دختر هشتسالهٔ او زمانی که مادرش بازنگشت، به پلیس خبر داد. موسلاکگومو سه روز بعد، در ۱۲ سپتامبر، مرده پیدا شد.
نوکوکانیا کانیله-لناکه، متخصص اطفال و مدافع سلامت روان، به الجزیره گفت که زنان، در وضعیت کنونی، اقدامات احتیاطی متعددی برای محافظت از خود «در برابر خطرات خشونت مبتنی بر جنسیت» انجام میدهند. کانیله-لناکه گفت آنچه بهطور خاص او را تحت تأثیر قرار داد، این بود که دختر هشتسالهٔ موسلاکگومو «نشانههای خطر را میشناخت و کار درست را انجام داد»؛ یعنی فهمید که مادرش بازنگشته و به سایر اعضای خانواده اطلاع داد. او گفت: «و این هنوز کافی نبود. ما بهعنوان زنان، حداکثر تلاش را کردهایم تا جایی که حتی به کودکان خردسالمان آموزش میدهیم چه کنند، و باز هم کافی نیست». کانیله-لناکه افزود: «آنچه من دیدم زنی بود که تصمیم گرفت از خودش مراقبت کند و تصمیمی گرفت که احتمالاً هزار بار پیش از آن گرفته بود؛ یعنی فقط رفتن برای دویدن».
اگر امروز ترک کنم، میتوانم زنده بمانم؟
این قتلها کمتر از یک سال پس از آن رخ میدهد که آفریقای جنوبی در نوامبر ۲۰۲۵ خشونت مبتنی بر جنسیت و قتل زنان را بهعنوان فاجعهٔ ملی طبقهبندی کرد. پارلمان آفریقای جنوبی میگوید نرخ قتل زنان در این کشور پنج برابر میانگین جهانی است.
سیریل رامافوسا، رئیسجمهور، تعهد کرده که مجرمان به عدالت سپرده خواهند شد، و مقامات میگویند گشتهای پلیس و استقرار نیروها در مناطق پرخطر افزایش یافته است. اما موگانه تردید دارد که از زمان طبقهبندی فاجعهٔ ملی، چه چیزی بهطور ملموس تغییر کرده است. او با اشاره به نیاز به امکانات پزشکی قانونی و سرپناههای بیشتر برای بازماندگان گفت: «اعلامیه وجود دارد. اما چه پیشرفتی حاصل شده است؟»
جنبش ملی سرپناه آفریقای جنوبی گفت که سرپناهها همچنان با کمبود و بیثباتی بودجه، افزایش تقاضا و محدودیت ظرفیت روبرو هستند، در حالی که بازماندگان از تأخیر در واکنش پلیس و دشواری در اخذ یا اجرای دستورات حمایتی گزارش میدهند.
این سازمان گفت که ترک یک رابطهٔ آزارگر میتواند خودش یکی از خطرناکترین دورهها برای یک زن باشد، و بازماندگان اغلب همزمان به حفاظت پلیس، اقامت اضطراری، حملونقل، مراقبت بهداشتی، مراقبت از کودکان و حمایت مالی نیاز دارند.
جنبش ملی سرپناه آفریقای جنوبی گفت: «برای بسیاری از زنان، پرسش بنیادین بدون تغییر باقی مانده است: اگر امروز ترک کنم، میتوانم از نظر مالی زنده بمانم، اقامتگاه امن پیدا کنم و در برابر آزارگرم محافظت شوم؟»
الجزیره از دولت آفریقای جنوبی پرسید که از زمان طبقهبندی فاجعهٔ ملی چه اقداماتی انجام داده و واکنشش به انتقادات از نحوهٔ برخورد با خشونت علیه زنان چیست، اما تا زمان انتشار پاسخی دریافت نکرد.