تفاوت اساسی بین «کپی برابر اصل» و «رونوشت سند» چیست؟
قانون مدنی اسناد را به دو دسته رسمی و عادی تقسیم کرده است. سند رسمی سندی است که در اداره ثبت اسناد و املاک یا دفاتر اسناد رسمی، توسط مأمور رسمی و در محدوده صلاحیت او و بر اساس مقررات قانونی تنظیم شده باشد.
به گزارش فصل سوم به نقل از باشگاه وکلا، رونوشت سند صرفا از طریق دفاتراسنادرسمی صادر می شود اما کپی برابراصل علاوه بر دفاتر اسنادرسمی توسط برخی افراد و نهادها نیز انجام می شود
(مانند وکلا،محاکم دادگستری،و...)
با این تفاوت که کپی برابر اصل صادره توسط دفاتراسنادرسمی در نزد کلیه مراجع ادارات و سازمان ها و... معتبر است، اما برابر اصل صادره توسط سایرین صرفا کارکرد درون سازمانی دارد.
وفق ماده ۷۴ قانون ثبت اسناد و املاک : سوادی که مطابقت آن با ثبت دفتر تصدیق شده است به منزله اصل سند خواهدبودمگردرصورت اثبات عدم مطابقت سواد با ثبت دفتر. از این ماده برمیآید که «سواد مصدق» همان «رونوشت سند» است. چون ماده به «ثبت دفتر» اشاره دارد، تصدیق یعنی دادن رونوشت سند
لذا صرفا همان دفترخانهای که سند را تنظیم کرده به ثبت دفتر دسترسی دارد و میتواند سند را با آن مطابقت دهد. سایر دفترخانهها به ثبت دفتر سند تنظیمشده در دفترخانه دیگر دسترسی ندارند.
اما برای گرفتن کپی برابر اصل میتوان اصل هر سندی (رسمی یا عادی) را به هر دفترخانهای ارائه داد. دفترخانه هم روی آن مهر «کپی برابر اصل است» می زند و امضا می کند
نتیجه این است که برای دریافت رونوشت سند حتماً باید به همان دفترخانهای مراجعه کرد که سند اولیه آنجا تنظیم شده. چون همان دفترخانه رونوشت را هم صادر میکند، اعتبار رونوشت در مراجع قضایی مانند سند رسمی است. فقط رونوشت سند به منزله اصل سند محسوب میشود و کپی برابر اصل چنین اعتباری ندارد.
تنظیم رونوشت سند فقط مخصوص اسناد رسمی است و برای سند عادی نمیتوان درخواست رونوشت کرد. بنابراین رونوشت سند عادی وجود ندارد.
ادعای جعل فقط نسبت به رونوشت سند رسمی ممکن است. در مورد کپی برابر اصل که در واقع کپی سند عادی به شمار میآید، نمیتوان ادعای جعل کرد.
خلاصه اینکه :
رونوشت سند ویژه اسناد رسمی است، اما کپی برابر اصل هم برای اسناد رسمی و هم عادی قابل دریافت است.
دفاتر اسناد رسمی در مورد سند عادی مینویسند «کپی برابر اصل است»، نه برابر ثبت دفتر.
رونوشت فقط توسط همان دفترخانهای که سند اولیه را تنظیم کرده صادر میشود، در حالی که کپی برابر اصل را همه دفترخانهها میتوانند بدهند.
اعتبار رونوشت در مراجع قضایی مانند اصل سند است، اما کپی برابر اصل این اعتبار را ندارد.